Кіріспе

Гонконг бизнесмені Ли Хайсан немесе Ли Хайсан (1879 – 30 сәуір 1928) – 1900 жылдардың басында опиум саудасымен және тазартумен, сондай-ақ Британдық Гонконгтағы жерді дамытумен айналысқан Гонконг бизнесмені. Гонконг және Макаода оны «Опиум королі» деп атаған.

Ерте өмір

Ли Гавайиде дүниеге келді. Лидің әкесі Ли Ленг Йик, Гонконг пен Қытайда опиум саудасымен айналысқан кәсіпкер еді. Лидің шежіресі Қытайдың Кайпинг қаласына жетеді. Ли Ленг Йик 49 жасында Калифорниядағы алтын асыру кезеңінде, Қытайдың Цин дәуірінен иммиграция заңсыз болған кезде, отбасымен АҚШ-қа көшіп келді. Біраз ақша жинағаннан кейін, отбасы 1896 жылы Сан-Францискодан кетіп, ақырында Синьхуйге, Гуандун провинциясына, содан кейін Гонконгқа қоныс аударды. Он жеті жасында Гонконгқа келген соң Ли Хайсан оқуын Квинс колледжінде жалғастырды. Ол ағылшын тілін мүптеу білгендіктен, кейіннен өзі білім алған Квинс колледжінде ағылшын тілінен сабақ берді.

Мансап

Лидің әкесі опиум саудасынан зор байлыққа ие болды, ал Ли әкесінің бизнесін мұраға алды. Сәтті опиум бизнесі арқылы үлкен қор жинаған Ли кейіннен Гонконгтың қарқынды дамитын жылжымайтын мүлік нарығына қатысты. 1923 жылы ол Джардиннен 3,8 миллион гонконг долларына Козвей-Бейдің батысында орналасқан Джардинс Хилл учаскесін сатып алды. Бастапқыда ол онда опиумды өңдеу орнатылымдарын салуды жоспарлаған, бірақ дүниежүзілік опиумға қарсы қозғалысқа байланысты жоспарын өзгертіп, бұл жерді Ли Гарден деп атады. Бұл Ли Гарден жолы, Ли театры, Юн Пинг жолы және Персиваль көшесі төңірегіндегі аймақтарды қамтиды.

Балалар

1905 жылы наурыз айында Лидің ұлы Ричард Чарльз Ли Гонконгте туды. 1924 жылдың желтоқсан айында Лидің ұлы Чжун Конг Ли де Гонконгте туды.

Өлім және мұра

1928 жылы 30 сәуірде Ли Гонконгтың Орталық ауданындағы көшеде атылып, көмекке шақырып айқай салғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды. Оның қанындағы себеп, қытай қоғамына зор зиян келтірген деп есептелген опиум бизнесіне наразылық болуы мүмкін. Оның отбасы үлкен сыйақы ұсынғанына қарамастан, кісі өлтіруші ешқашан ұсталған жоқ. Оның өлімі туралы жаңалық Макаоға жеткенде, көптеген адамдар ұзақ бойы фейерверк жарып, қуанышпен тойлады. Ол қайтыс болған кезде оның мүлкі 4,4 миллион Гонконг долларына бағаланды. Бүгінгі күні Hysan Development Company компаниясының нарықтық капитализациясы 20 миллиард Гонконг долларынан асып түседі.