Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері және дипломаты Джон Бернард Хейс (15 наурыз 1948 жылы туған) – Жаңа Зеландияның бұрынғы саясаткері және дипломаты. Ұлттық партиясының мүшесі, ол 2005 жылдан 2014 жылға дейін Вайрарапа сайлау округінен Жаңа Зеландия Парламентінің депутаты болды.

Жас шағы мен отбасы

Хейс орта білімін Ронготай колледжінде алған және Линкольн колледжінің ауыл шаруашылығы ғылымдары бакалавры дәрежесін алған. Ол студенттік саясатқа қатысып, 1970 жылы Линкольн колледжі студенттік қауымдастығының президенті болды. Хейс пен оның әйелі Хеленнің екі ересек баласы бар.

Дипломатиялық мансап

Экономист болып жұмыс істегеннен кейін, Хейз Жаңа Зеландияның Сыртқы істер және сауда министрлігіне қосылды. Ол Сингапур, Үндістан, Бахрейн және Сауд Арабиясында (уақытша сенімді тұлға ретінде) бірнеше шетелдегі қызметтерде болды. 1980 жылдары ол сауда министрі Майк Мурдың жеке хатшысы болды. 1989 жылдан 1993 жылға дейін Папуа-Жаңа Гвинеядағы Жаңа Зеландияның жоғары комиссары, ал 1993 жылдан 1995 жылға дейін Ирандағы елші болып тағайындалды. Кейін ол министрліктің Оңтүстік Тынық мұхиты бөлімін басқарды. Хейз 1990 жылдардағы Бугенвиль қақтығысы кезінде сол кездегі Сыртқы істер және сауда министрі Дон Маккиннонмен бірге белсенді рөл атқарды. 1997 жылы ол Папуа-Жаңа Гвинея үкіметі мен Бугенвиль революциялық армиясы (БРА) арасындағы бейбіт келіссөздерін жүргізу үшін Порт-Морсбиге оралды. Осындай кездесулердің бірінде БРА Хейздің тікұшағын атып түсірді. 1999 жылы Королеваның туған күніне орай, Хейз Бугенвиль бейбіт процесіне қызмет еткені үшін Жаңа Зеландияның Ардагерлік орденінің офицері болып тағайындалды. 2003 жылғы қарашада Сыртқы істер министрлігінен зейнеткерлікке шығып, Грейттаунда қоныстанды, онда алма бағын ұстап, жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысты.

Саяси мансап

2004 жылдың қазан айында Хейс 2005 жылғы жалпы сайлауда Ваиарапа сайлау округінде Ұлттық партияның жаңа кандидаты болып таңдалды. Хейс 2008 және 2011 жылғы жалпы сайлауларда Ваирарападан қайта сайланды. Парламент мүшесі ретіндегі қызметі кезінде Хейс сыртқы істерге ерекше назар аударды. 2006 жылдан 2008 жылға дейін ол Ұлттық партиясының сыртқы істер жөніндегі өкілінің орынбасары болды. 2008 жылдан 2014 жылға дейін сыртқы істер, қорғаныс және сауда комитетінің төрағасы, ал 2011 жылдан 2014 жылға дейін Сыртқы істер министрі Мюррей МакКаллидің парламенттік жеке хатшысы қызметін атқарды. 2006 жылы Сүлеймен аралдарында өткен жалпы сайлауды бақылаушы ретінде қатысты, ол наразылықтарға әкеп соқты және Сүлеймен аралдарындағы үкімет бағдарламасының зорлық-зомбылықты болжауға үлгермегені үшін сынады. Хейс Токелау, Ниуэ және Кук аралдарындағы өзін-өзі басқаруға қарсы болды және 2009 жылы Жаңа Зеландияның халықаралық істер институтында сөйлеген сөзінде осы елдермен Жаңа Зеландияның конституциялық қарым-қатынасын "қайта қарастыруға" шақырды. 2010 жылы сыртқы істер комитетінің төрағасы ретінде ол 1970 жылдардан бері қолға алынып келген сыртқы саясат ұсынысы – "Тынық мұхит парламенті" идеясын жаңартты, бұл 2013 жылы 19 елдің қатысуымен өткен Тынық мұхит парламенттік және саяси лидерлер форумын өткізуге әкеп соқты. Хейс әлеуметтік мәселелерде консервативті көзқараста болды. Ол дене жазасын қолдады, иттерге микрочип салуға қарсы болды, марихуана реформасына қарсы шықты, алкогольді ішу жасын 20 жасқа көтеруді жақтады, 2006 жылы "климаттың өзгеруі жөнінде ғылыми консенсусқа келіспейтінін" мәлімдеді және 2013 жылы бір жынысты неке заңнамасына қарсы дауыс берді. Хейс Алястер Скотттың Ваирарапа округінен кандидат болуға талап еткеннен кейін қызметтен кетті. 2016 жылдың тамызында ол Оңтүстік Ваирарапа округінің әкімі лауазымына үміткер болады деп хабарлады және 2016 жылғы қазан айында өткен сайлауда үшінші орынды иеленді.