Жуни Мороси: Австралиялық бизнес-әйел және саяси даудың ортасындағы тұлға

Кіріспе

Австралиялық кәсіпкер (1933 жылы туған)

Джуни Мороси (1933 жылғы 26 шілдеде туған) – 1970 жылдары Уитлэм Еңбек үкіметінің вице-премьері Джим Кернспен болған қарым-қатынасы арқылы танымал болған австралиялық кәсіпкер. Моросидің Кернстің жеке хатшысы болып тағайындалуы және олардың арасындағы қарым-қатынастың мәні көптеген БАҚ-тың қызығушылығын тудырды, бұл оқиға Кернстің қызметтен алынуына және үкіметтің құлауына себеп болды.

Ерте өмір

Мороси Қытайдың Шанхай қаласында дүниеге келген, Филиппинде білім алған. Оның әкесі итальяндық, жартылай қытай, анасы португалдық, жартылай қытай. Ол бала кезінде отбасымен Манилаға көшіп келді. Журналист болып жұмыс істеді, Маниланың Voz de Manila газетінде саяси тілші болды. Сондай-ақ жарнама және саяхат кеңесшісі ретінде жұмыс істеді. Мороси жасөспірім кезінде филиппиндықке тұрмысқа шықты. Олардың үш ұлы болды. 1958 жылы Австралияның ұлттық әуе компаниясы Qantas-та жұмыс істеді. 1962 жылы Австралияға көшіп, Австралияда тұратын британдық бизнесмен Дэвид Дичбернге тұрмысқа шықты. 1974 жылға дейін әуе компаниясында және саяхат саласында жұмыс істеді, содан кейін қауымдастықтармен қарым-қатынас жөніндегі комиссар Ал Грасбидің көмекшісі болып жұмысқа орналасты. Грасби 1974 жылғы мамыр сайлауында орыннан айырылғанға дейін Уитлэм үкіметінде министр болған. Жаңа жұмысы оны Уитлэм үкіметінің басқа министрлерімен байланысқа әкелді. Канберрада ол Джим Кернстің "Тыныш революция" кітабын оқып, оған әсер етіп, онымен кездесуді ұйымдастырды. Ұзақ уақыттан кейін тартылыс жыныстық қатынасқа айналды, бірақ олардың қарым-қатынасының жыныстық сипатқа ие болған уақыты 2002 жылға дейін, Кернс растағанға дейін белгісіз болды. 1974 жылдың желтоқсанында Кернс Моросиге Басты жеке хатшы лауазымын ұсынды, бұл лауазымды әдетте жоғары дәрежелі мемлекеттік қызметкер атқарады. Оның бизнес тәжірибесі ұсынысты қорғауға жеткілікті болды, бірақ ол Австралия саясаты мен экономикасын білмеді және үлкен кеңсе басқаруда көп тәжірибесі болмады. Жұмысқа алу ұсынысы 1974 жылдың 2 желтоқсанында басталған сенсациялық медиа жариялымына себеп болды. Медиа Моросидің "экзотикалық" (азиялықты білдіретін медианың кодолық сөзі), жасы (41-де) және тартымдылығына баса назар аударды. Көп ұзамай Дичберн мен Моросидің күмәнді серіктестері бар деген айыптар қосылды. Сонымен қатар Дичберн Моросидің лауазымын өзінің бизнес мүдделерін ілгерілету үшін пайдаланып отыр деген айып та тағылды. Кернстің достары оны Моросиге ұсынысты қайтарып алуға шақырды, бірақ жеке адалдығы мен еңбекке қарсы таблоидтық баспасөздің қысымына мойын бұрмау ниетімен ол бас тартты. Харрис Австралия үкіметі үшін несие қаражатын табуды ұсынды және 1975 жылдың наурыз айында Кернс 2,5% комиссияға келісетін хатқа қол қойды. Көптеген адамдар Кернстің кеңсесінің нашар ұйымдасқандығын маусым айында парламентке жасалған жалған мәлімдемеге кінәлады, ол мұндай комиссияға рұқсат бермегенін айтты. Кернс елуге жуық хатқа қол қою кезінде сөз болып отырған хатқа бейсалы қол қойғанын және саясаткерлердің хаттарға қол қойып, кейін мазмұнын есіне алмауы жиі кездесетін жағдай екенін мәлімдеді. Қызығы, Малкольм Фрейзер және оның бірнеше министрлері бұл мәселеде Кернсті қорғап, олар да есінде жоқ хаттарға қол қойғанын мойындады. Бірақ Кернс хатқа қол қойғаны және нәтижесінде Уитлэм 1975 жылдың 2 шілдесінде Кернсті министрліктен босатып жіберді. Бұл оқиғаның Моросиге қатысы бар деген тұжырым, Кернстің жеке хатшысы ретінде Мороси Кернстің кеңсесіндегі тәртіпсіздікке кінәлі, бұл оның сол танымал хатқа қол қоюына себеп болған, бірақ оны есіне алмағаны. Алайда 1998 жылғы сұхбатта Джим Кернс Мороси кеңсе ұйымдастырушысы болғандарын сұрағанда: "Жоқ. Ол кеңсе ұйымдастырушысы болуы керек емес еді. Оған тағылған сын-пикирлер қызғанышпен және өкпемен толған адамдар жасады, олар осы кеңсеге өздері ұйымдастыруға тиіс еді". Daily Mirror ісінде Мороси сотта былай деді: "Мен өзімді қорланғандай, ашуланғандай, ренжідім және қайғылы сезіндім. Мен үшін бұл өте қорлау болды [Кернстің 'құрбысы' деп аталуы]. Мен өзімді кәсіби адам ретінде, өз жұмысын жасайтын білікті адам ретінде көрдім. Бұл арзан болды. Бұл бизнесбен емес, тек жыныстық қатынаспен байланысты болғандай". Төрешілер мақала жыныстық қатынасты білдіретінін, бірақ "құлықты емес" екенін шешті. 2002 жылы Кернс Моросимен жыныстық қатынаста болғанын мойындады.

Morosi was born in Shanghai, China, and educated in the Philippines. Her father was Italian and part Chinese, her mother Portuguese and part Chinese also. The family moved to Manila when she was a child and from age 8 she experienced life under Japanese occupation. She worked as a journalist, becoming political correspondent at the Manila daily newspaper Voz de Manila. She also worked in advertising and travel consultancy. While Morosi was still a teenager she married a Filipino. Together they had three sons. In 1958 she was employed by Qantas, the Australian national airline. In 1962 she moved to Australia, where she married a British businessman living in Australia, David Ditchburn. She continued to work in the airline and travel industry until 1974, when she was employed as an assistant to Al Grassby, the Commissioner for Community Relations. Grassby had been a minister in the Whitlam government before losing his seat in the May 1974 election. Her new job brought her into contact with other Whitlam government ministers. In Canberra she read and was impressed by one of Jim Cairns' books, The Quiet Revolution, and arranged to meet him. The attraction soon became sexual, although whether and, if so, when their relationship became a sexual one remained a matter of speculation until 2002, when it was confirmed as such by Cairns. In December 1974 Cairns offered Morosi a position as his Principal Private Secretary, a job traditionally held by a senior public servant. Her business background made the offer at least defensible, but she had no knowledge of Australian politics or economics, and not much experience of managing a large and complex office. The offer of employment aroused an immediate storm of sensationalist media coverage which began on 2 December 1974. The fact that Morosi was "exotic" (the media's code word for "Asian"), youngish (she was 41) and attractive was given much prominence. To this were soon added allegations that both she and Ditchburn had questionable business associates. It was also soon alleged that Ditchburn was using Morosi's position to further his business interests. Cairns's friends urged him to withdraw the offer to Morosi, but out of both personal loyalty and a refusal to be bullied by the anti Labor tabloid press, he refused. Harris had offered to secure loan funds for the Australian government and in March 1975, Cairns signed a letter agreeing to a 2.5% commission. Many blamed the disorganised state of Cairns’ office for what ultimately turned out to be a misleading statement to parliament in June that he had not authorised any such commission. Cairns claimed that he had signed the letter in question unknowingly while signing a batch of fifty or so letters, and that it was not uncommon practice for politicians to sign letters and subsequently to have little or no memory of their content. Ironically, politicians from across the aisle – Malcolm Fraser and a number of his ministers – spoke out in defence of Cairns on this subject, agreeing that they too signed letters of which they had little or no memory. But the fact remained that Cairns did sign the letter and, as a result, Whitlam dismissed Cairns from the ministry on 2 July 1975. The supposed relevance of this incident to Morosi is the implication that, as Cairns' private secretary, Morosi was to blame for any disorganisation present in Cairns' office that may have contributed to him signing the infamous letter but not remembering having done so. However, in a 1998 interview, when asked whether Morosi was a good office organiser, Jim Cairns was quoted as saying "No. She wasn't supposed to be an office organiser. The criticism that has been levelled at her is made by very jealous and envious people, who were supposed to be organising the bloody office themselves." In The Daily Mirror case, Morosi told the court: "I felt insulted, angry, upset and hurt. It was very demeaning to me as a woman [to be called Cairns's 'girlfriend']. I saw myself as a professional, as a competent person doing her job. It was cheap. It was as though it had nothing to do with business but everything to do with sex." The jury decided the article in question did imply a sexual relationship, but was "not defamatory." In 2002 Cairns admitted his relationship with Morosi had been sexual.