Кіріспе
Австралиялық саясаткер, австралиялық дипломат Александр Джон Госс Даунер (9 қыркүйек 1951 жылы туған) – австралиялық бұрынғы саясаткер және дипломат, 1994 жылдан 1995 жылға дейін Либерал партиясының төрағасы, 1996 жылдан 2007 жылға дейін Сыртқы істер министрі және 2014 жылдан 2018 жылға дейін Ұлыбританиядағы Жоғары комиссары болды. Даунер Аделаидада, сэр Алик Даунердің ұлы және сэр Джон Даунердің немересі болып дүниеге келді. Жаңа Оңтүстік Уэльс банкінде және дипломатиялық қызметте жұмыс істегеннен кейін, 1983 жылы Австралия сауда палатасының атқарушы директоры болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Либерал партиясының лидерлері Малкольм Фрейзер мен Эндрю Пикоктің кеңесшісі болды. Даунер 1984 жылғы федералды сайлауда парламентке сайланды, Оңтүстік Австралиядағы Майо округін жеңіп алды. 1987 жылы оппозициялық фракцияның құрамына енді. Коалиция 1993 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін Джон Хьюсонның Либерал партиясының төрағасы лауазымы күмәнді болды. Даунер 1994 жылдың мамырында оған төрағалыққа талас ашып, оппозицияның төрағасы болды. Бастапқыда ол жоғары деңгейде қолдауға ие болды, бірақ бірқатар қателіктерден кейін 1995 жылдың қаңтарында төрағалықтан бас тарды, ал оның орнына Джон Говард келді. Ол партияны сайлауға бастамаған алғашқы Либерал партиясының төрағасы және партия тарихындағы ең аз уақыт қызмет еткен төраға болып қала береді. 1996 жылы Говард үкіметі билікке келген кезде Даунер Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Ол 2007 жылғы үкіметтің жеңілісіне дейін қызмет етті, бұл оны Австралия тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен сыртқы істер министрі етті. Даунер 2008 жылы саясаттан кетіп, кейіннен БҰҰ Бас хатшысының Кипр мәселесі жөніндегі арнайы кеңесшісі болып тағайындалды. Ол 2014 жылға дейін осы лауазымда болды, содан кейін Аббот үкіметі оны Ұлыбританиядағы Жоғары комиссары етіп тағайындады.
the Australian diplomat
Alexander John Gosse Downer (born 9 September 1951) is an Australian former politician and diplomat who was leader of the Liberal Party from 1994 to 1995, Minister for Foreign Affairs from 1996 to 2007, and High Commissioner to the United Kingdom from 2014 to 2018. Downer was born in Adelaide, the son of Sir Alick Downer and the grandson of Sir John Downer. After periods working for the Bank of New South Wales and with the diplomatic service, he was appointed executive director of the Australian Chamber of Commerce in 1983. He also served as an advisor to Liberal leaders Malcolm Fraser and Andrew Peacock. Downer was elected to parliament at the 1984 federal election, winning the Division of Mayo in South Australia. He was added to the opposition frontbench in 1987. After the Coalition lost the 1993 election, John Hewson's position as leader of the Liberal Party came into question. Downer successfully challenged him for the leadership in May 1994, thus becoming Leader of the Opposition. He initially had high approval ratings, but after a series of gaffes resigned the leadership in January 1995 and was replaced by John Howard. He was the first Liberal leader to fail to lead the party to an election, and remains the shortest serving leader in party history. When the Howard government came to power in 1996, Downer was made Minister for Foreign Affairs. He served until the government's defeat in 2007, making him the longest serving foreign minister in Australian history. Downer left politics in 2008, and was subsequently named Special Adviser to the UN Secretary General on Cyprus. He held that post until 2014, when he was appointed High Commissioner to the United Kingdom by the Abbott government.
Ерте өмір және білім
Даунерлер отбасы Оңтүстік Австралия саясатында ұзақ тарихқа ие. Олардың ең алғашқы ата-аналары Мэри Энн Даунер (1792–1868) және оның ұлы Генри Даунер (1811–1870) болды, оның шөбересі 1862 жылы Англиядан «Едем» кемесімен саяхаттап, Аделаидаға қоныстанды. Даунердің әкесі Мензис үкіметінде иммиграция министрі болған, кейіннен Ұлыбританиядағы жоғары комиссар қызметін атқарды. Оның әкесінің әкесі, сэр Джон Даунер, 19 ғасырдың соңында Оңтүстік Австралияның премьер-министрі болып екі рет қызмет етті, ал кейіннен Австралия Сенатының алғашқы мүшелерінің бірі болды. Даунердің анасының әкесі – кәсіпкер және қайырымдылық жасаушы Джеймс Хей Госс, оның әкесі – саяхатшы Уильям Госс. Александр Даунер 1951 жылдың 9 қыркүйегінде Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласында дүниеге келді, сол кезде отбасы әкесі Арбери Парк салып берген Аделаида төбелерінде тұрған. Ол сэр Александр "Алик" Даунер мен Мэри Даунердің (құрметті есімі Госс) төрт баласының үшіншісі; оның үш әпкесі бар. Даунер Австралиядағы Джилонг грамматикалық мектебінде, содан кейін Англияда (әкесі жоғары комиссар болып қызмет еткен кезде) 1964 және 1970 жылдар аралығында Радли колледжінде білім алды. Кейін Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Ньюкасл университетінде саясат және экономика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін аяқтады.
Ерте мансап
1975-1976 жылдары Австралия дипломатиялық қызметіне кірмес бұрын Жаңа Оңтүстік Уэльс банкінде экономист болып жұмыс істеді, онда 1982 жылға дейін қызмет етті. Даунердің дипломатиялық қызметтегі уақытының бір бөлігі Брюссельде өтті, онда ол француз тілі курсын оқыды. Ол сол кездегі Либерал партиясының премьер-министрі Малкольм Фрейзердің және кейіннен Федералды оппозицияның жетекшісі Эндрю Пикоктің кеңесшісі болды. 1982 жылы Брагг округінен депутаттыққа кандидат болды. 1983-1984 жылдары Австралия сауда палатасының атқарушы директоры қызметін атқарды. Сондай-ақ, ол Федерация құрылғаннан бері Лейбористер емес партияны басқарған алғашқы Оңтүстік Австралиялық болды. Либерал партиясының жетекшісі ретінде Даунер бастапқыда рекордтық деңгейде халықтық қолдауға ие болды, тіпті қазіргі премьер-министр Пол Китинг Даунердің жеңілдікке ие жағдайына шабуыл жасаған кезде де. 43 жасында ол биліктегі он екінші жылындағы үкіметке жаңа балама ретінде қарастырылды. Жеке басшы болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң Даунердің қолдау базасы бірқатар ұятты жария қателіктердің салдарынан тез төмендеді. Олардың бірі – 1987 жылы Австралияның оңшыл «Азаматтық құқықтар лигасына» арналған сөзінің жария болуы. Тағы бір оқиға – 1994 жылдың тамыз айында Джон Хьюсонды көлеңкелік министрліктен босатуы. Даунер қатысқан салтанатты кешкі ас кезінде жағымсыз жағдай туды. Либерал партиясының «Маңызды нәрселер» ұранын қолдап, күйеулерді зорлық-зомбылыққа ұшырату туралы айтқан Даунер партияның отбасылық зорлық-зомбылық саясатын «Маңызды нәрселер» деп атауға болатынын әжуалады. Даунер өзінің партиясындағы монархистер мен республикашылар арасындағы айырмашылықты шешуге қиындық тапты, бірақ мәселені қарастыру үшін конституциялық конвенция құруға уәде беріп, дауды шешті. 1994 жылдың соңында оның қолдау көрсеткіші 53 пайыздан 34 пайызға дейін төмендеді. 1994 жылы Даунердің жетекшілігінің аяқталуына себеп болған тағы бір оқиға – оның Коалицияның Китинг үкіметінің жыныстық жеке өмірге қатысты заңнамасын қолдау туралы шешімі. Бұл мәселе Коалицияны екіге бөлді, бірнеше депутаттар мен сенаторлар заңға қарсы дауыс берді немесе дауыс беруден бас тартты. 1995 жылдың 9 қаңтарында Либерал партиясының ішкі сауалнамасы Даунер жетекшілік етсе, Коалицияның келесі сайлауда маргиналды округтерін сақтап қалуға, тіпті үкіметті жеңіп алуға мүмкіндігінің аз екенін көрсетті. 11 қаңтарда Даунер он саяси міндеттемесі бар маңызды саяси мәлімдеме жасады және өзінің жетекшілігін әлсірететін либералдарды сынға алды. Даунер қаңтар айының ортасында Хьюсонмен келіссөздер жүргізді, бірақ бұл Хьюсонның көлеңкелік Қаржы министрлігін қалағанын жариялауына әкелді, бұл Даунердің Хьюсонға лауазым беру үшін Либерал партиясының жетекшісінің орынбасары Питер Костеллоны жұмыстан босатуы керек екенін білдірді. 1995 жылдың 30 қаңтарында ол Либерал партиясының жетекшісі лауазымынан кетті және Джон Говард қарсылықсыз оның орнына сайланды. Даунер Говардты қолдауға уәде беріп, Говардтың премьер-министрлікке екінші рет қол жеткізуіне кедергі келтіретін кез келген адамды «тізе бүлдіретінін» айтты. Және сегіз айдан астам мерзімде қызмет еткен Даунер бүгінгі күнге дейін Федералды Либерал партиясының ең аз қызмет еткен жетекшісі болып табылады. Ол сонымен қатар Брендан Нельсонмен бірге партияны сайлауға алып бармаған екі либералды федералды жетекшінің бірі. Оппозиция жетекшісі қызметінде ол 2008 жылы: «Мен [кетуді] қалаған сәт жұмысымды бастаған алғашқы күні болды. Бірінші күннен бастап мен өзімді қалай құтқара аламын деп ойлаған сәттерім көп болды» деді.
Парламенттік мансаптан кейінгі кезең
2007 жылғы федералды сайлауда Говард үкіметінің жеңілісінен кейін Даунер көшбасшылыққа оралудан және оппозициялық фронтқа қатысудан бас тартты, оның орнын босатып, жаңа жұмыс іздейтіні жөнінде кең таралған болжамдар айтылды. Кейіннен ол 2008 жылдың 14 шілдесінде Парламентке отставкасын берді және Woodside Energy компаниясында кеңесші ретінде жұмыс істеді. Оның отставкасы Mayo округінде қосымша сайлауды тудырды. 2008 жылдың 3 шілдесінде Аделаида университеті Даунерді Тарих және саясат мектебінде саясат және халықаралық сауда бойынша қонақ профессор етіп тағайындағанын жариялады, бұл оқыту мен ғылыми зерттеулерге үлес қосуын және Университеттің Халықаралық сауда институтымен жұмыс істеуін қамтыды. Ол сондай-ақ Оңтүстік Австралиядағы Карнеги-Меллон университетінің вице-президенті болды. Шамамен сол кезде ол Иан Смитпен (бұрынғы Либералдық партия кеңесшісі және бұрынғы Австралия демократтары партиясының жетекшісі және Оңтүстік Австралия сенаторы Наташа Стотт Деспояның күйеуі) және Ник Болкуспен (бұрынғы Оңтүстік Австралияның Лейборист сенаторы) бірге Bespoke Approach деген шағын консалтингтік фирмада серіктес болды. 2008 жылы Даунер БҰҰ Бас хатшысымен Кипрдегі БҰҰ елшісі лауазымына тағайындалу мүмкіндігін талқылады, бұл бейбіт процесті жандандыруға көмектесу мақсатында болды. Тағайындауға Радд үкіметі, сыртқы істер министрі Стивен Смит арқылы қолдау көрсетті және ол 2008 жылдың 14 шілдесінде күшіне енді. 2014 жылдың ақпанында ол Лондондағы Австралияның Жоғарғы комиссары лауазымын иеленді, бұл лауазымда бұрынғы Оңтүстік Австралияның Лейборист премьер-министрі Майк Раннға жол ашты. 2016 жылдың 10 мамырында The New York Times газетінің мәліметінше, Даунер мен Эрика Томпсон Лондонда Джордж Пападопулоспен кездесті, ал осы кездесуден алынған ақпарат ФБР-ді 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауын бұзуға Ресейдің жасаған әрекеттеріне қатысты қарсы барлау тергеуін бастауға итермеледі, сондай-ақ Дональд Трамптың серіктестерінің қатысы бар-жоғын анықтауға көмектесті. The Australian газетіне 2018 жылдың 28 сәуірінде берген сұхбатында Даунер: «Пападопулос кездесуінде айтқан ештеңе Трамптың өзінің Хиллари Клинтон туралы ақпарат жинау үшін ресейліктермен сөз байласып отырғанын көрсетпеді» деді. Даунер 2018 жылдың 27 сәуіріне дейін Жоғарғы комиссар лауазымында қалды, содан кейін оны Джордж Брандис алмастырды. Ол бірқатар кеңестер мүшесі болды, оның ішінде британдық стратегиялық барлау және кеңес беру фирмасы Hakluyt & Company, сауда банкирлері Cappello Capital Corp., Аделаида симфониялық оркестрі, Австралиядағы Huawei және Lakes Oil компаниясының кеңесі. Даунер Huawei компаниясын ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіретін деп санамау керек екенін айтты. Даунердің пікірлері 2012 жылдың қазан айында АҚШ Конгресінің Huawei компаниясын АҚШ және басқа елдер үшін қауіпті деп есептеген қорытындыларына қайшы келді. Австралиялықтардың конституциялық монархияны ұзақ жылдар бойы қолдаушысы болған Даунер патшайымды президентке алмастыруға бағытталған әрекеттерге қарсы күресте жетекші рөл атқарды. 2015 жылы ол британдық және австралиялық шенеуніктермен Достастық бас хатшысы лауазымына ықтимал келісімдік кандидат ретінде ұсынылды, бірақ Баронесса Патрисия Шотландия 2015 жылғы Достастық үкімет басшыларының кездесуінде осы лауазымға сайланды. 2017 жылы Даунер Ұлыбританиялық Policy Exchange ой-сарапшылық орталығының қамқоршылар кеңесінің төрағасы болып қосылатыны жарияланды. 2018 жылдың маусым айында Даунер Лондондағы Король колледжінің Халықаралық үкімет мектебінің атқарушы төрағасы болды. Ол CQS және Yellow Cake plc компанияларының атқарушы емес директоры болып табылады. 2018 жылы ол Tilray компаниясының Халықаралық кеңесіне мүше болып тағайындалды. 2019 жылдан бастап Даунер Лондон Король колледжінің Халықаралық үкімет мектебінің атқарушы төрағасы. 2019 және 2020 жылдары Даунер Австралияның қаржылық шолуына тұрақты мақалалар жазды. 2020 жылдың 1 қарашасындағы АҚШ-тағы сайлауды талқылаған мақаласында (сайлау 3 қарашада өтті) ол АҚШ-та дауыс беруге құқылы болса (бірақ ол мұндай құқығы жоқ екенін түсіндірді), «мүкел таңдау болмаса да» Дональд Трампқа дауыс беретінін мәлімдеді. 2021 жылы Даунер ASX тізіміндегі Ironbark Zinc тау-кен компаниясына атқарушы емес директор ретінде қосылды.
Құрметтер
2001 жылғы қаңтарда оған «Жүзжылдық мерейтой медалі» табыс етілді. Даунер 2013 жылғы Австралия күнінің марапаттарында Австралия орденінің серігі дәрежесіне ие болды. Сол жылы ол Оңтүстік Австралия университетінен құрметті доктор ғылымы дәрежесін алды.
Жеке өмір
Даунер Никиге (әкесі Никола Розмари Робинсон) үйленген. Ол өнер саласындағы белгілі тұлға және өнерге қызметтері үшін 2005 жылы Австралия орденінің мүшесі атағымен марапатталды. Олардың төрт баласы бар, соның ішінде Джорджина Даунер да бар. Ол V8 автокөлік жарыстарына әуес және CAMS жарыс лицензиясын ұстап тұр. 2014 жылдың ортасында Даунерлер Маунт-Джордж қаласындағы Брэмптон үйін сатты, бірақ 2017 жылы Оңтүстік Австралияға қайта оралуды жоспарлаған.
Танымал мәдениетте
Александр Даунерді 2020 жылғы "Коми ережесі" мини-сериалында Ричард Бинсли, ал 2014 жылғы "Шапель" фильмінде Фрэнсис Гринслейд сомдады. Ол "Китинг!" мюзиклында Кам Роджерс (2006 жылғы Сиднейдегі қойылым) және Кейси Беннетто (2005 жылғы Мельбурндағы қойылым) рөлінде ойнады.
Федералды
Сайлау жылы Сайлаушылар Партиясы Дауыстар FP% 2PP% Нәтижесі 1984 Май Либералды 31,131 52.40% 3.5 60.50% 1.8 1987 35,040 54.00% 1.6 62.60% 2.2 1990 39,037 52.50% 1.5 61.60% 1.1 1993 42,647 53.98% 3.43 60.60% 1.0 1996 46,920 57.02% 3.04 65.16% 4.56 1998 38,246 45.64% 11.37 51.74% 13.42 2001 41,529 52.76% 6.45 62.87% 2.97 2004 44,520 53.64% 0.01 61.81% 2.49 2007 45,893 51.08% 2.56 57.06% 6.53