Жаңа Зеландия Сыртқы істер министрі – елдің шетелдермен қарым-қатынасын басқаратын маңызды лауазым. Қазіргі министр Уинстон Питерс. Дипломатиялық өкілдіктер де оның қарауында.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландияның Мемлекеттік министрі
New Zealand minister of the Crown
Сыртқы істер министрі – Жаңа Зеландия үкіметіндегі Сыртқы істер және сауда министрлігін басқаратын және шетел мемлекеттерімен қарым-қатынасқа жауапты жоғары лауазымды министр. Қазіргі Сыртқы істер министрі – Уинстон Петерс.
The Minister of Foreign Affairs is a senior minister in the New Zealand Government heading the Ministry of Foreign Affairs and Trade and responsible for relations with foreign countries. The current Minister of Foreign Affairs is Winston Peters.
Жауапкершіліктер мен өкілеттіктер
Сыртқы істер министрі Жаңа Зеландияның шетел мемлекеттерімен қарым-қатынасын бақылауға және шетелде Жаңа Зеландияның мүдделерін ілгерілетуге жауапты. Министр Сыртқы істер және сауда министрлігіне, соның ішінде Жаңа Зеландияның дипломатиялық қызметкерлеріне жетекшілік етеді. Бұл лауазым көбінесе ең беделді министрлік қызметтердің бірі саналады және кейде премьер-министрден кейінгі ең жоғары лауазым ретінде қарастырылады. Дегенмен, нақты саяси ықпалы тұрғысынан алғанда, Сыртқы істер министрі Австралия, Канада, Ұлыбритания және АҚШ сияқты елдердегідей беделді емес, ал Қаржы министрі одан әлдеқайда ықпалды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Сыртқы істер министрі Министрлер кабинетінің мүшесі болған, бірақ 2005-2008 жылдар аралығында Уинстон Петерс бұл қағидадан тыс болды. Бұл жағдай коалициялық келіссөздер нәтижесінде туындады, онда «Жаңа Зеландия бірінші» партиясы жоғары министрлік портфельді алатыны, бірақ Министрлер кабинетіне кірмейтіні туралы келісімге қол жеткізілді.
The Minister of Foreign Affairs is responsible for overseeing New Zealand's relations with foreign countries and the promotion of New Zealand's interests abroad. The Minister is in charge of the Ministry of Foreign Affairs and Trade, including New Zealand's diplomatic staff. The office is often considered to be one of the more distinguished ministerial posts, and has at times been counted as the most senior role below that of the Prime Minister. In terms of actual political power, however, the Minister of Foreign Affairs is not as prominent as in countries such as Australia, Canada, the United Kingdom and the United States, with the Minister of Finance being considerably more influential. Historically, the Minister of Foreign Affairs has been a member of Cabinet, with the exception of the Rt Hon. Winston Peters between 2005 and 2008. This situation came about as the result of coalition negotiations in which it was agreed that New Zealand First would take a senior ministerial portfolio but would not join Cabinet.
Тарих
Жаңа Зеландияның алғашқы сыртқы істер министрі Джеймс Аллен болды, оны 1919 жылы Уильям Масси «Сыртқы істер министрі» лауазымына тағайындады. Осыған дейін сыртқы қатынастар саласында арнайы министрлік портфель болған жоқ. 1919 жылы Сыртқы істер департаменті құрылды, бірақ оның функциялары Тынық мұхитындағы Жаңа Зеландияның аралдық аумақтарын басқарумен шектелді, атап айтқанда Кук аралдары, Ниуэ, Токелау және Ұлттар Лигасының Самоа мандаты. 1943 жылы елдің сыртқы қатынастарын жүргізу үшін жаңа Сыртқы істер департаменті құрылды. Ескі департамент аралдық аумақтар департаменті болып қайта аталды, содан кейін жеке «Аралдық аумақтар министрі» портфелі құрылды. 1943 жылдан бастап Сыртқы істер министрі Жаңа Зеландияның сыртқы қатынастарын жүргізу үшін басты министрлік портфельге айналды. Австралия мен Канададағы ұқсас атаулар сияқты, бұл портфель Британ империясының және кейіннен Ұлттар Достастығының атынан сыртқы саясатты жүргізуге Британ үкіметінің жауапкершілігіне құрмет көрсету үшін «Сыртқы істер» деп аталды, «Шеткі істер» емес. 1970 жылы департамент Сыртқы істер министрлігі болып қайта аталғаннан кейін атау «Сыртқы істер министрі» болып өзгертілді. 1988 жылдың қыркүйегінде Сыртқы істер министрлігі сауда және өнеркәсіп департаментінің сауда функцияларын қабылдаған кезде құрылған, бірақ қысқа ғана өмір сүрген «Сыртқы қатынастар және сауда министрі» атағынан кейін атау «Сыртқы істер және сауда министрі» болып өзгерді. 2005 жылы саудаға жауапкершілік жеке портфельге бөлінді, соның салдарынан атау «Сыртқы істер министрі» болып қайта өзгертілді. Тарихи тұрғыдан алғанда, премьер-министрлердің сыртқы істер министрі рөлін өздеріне алуы жиі кездесетін, әсіресе егер олар осы салада қызығушылық танытса. Питер Фрейзер, Уолтер Нэш, Кит Холиоак және Дэвид Ланге сияқты бірнеше Жаңа Зеландия премьер-министрлері Сыртқы істер портфелін басқарды. Бұл міндетті соңғы рет 2008 жылы Хелен Кларк (ведомство міндетін атқарушы ретінде) және одан бұрын 1990 жылы Майк Мур атқарды. Барлығы 13 премьер-министр өзінің қызмет мерзімінің толық немесе бір бөлігінде сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Жаңа Зеландияда барлығы 28 сыртқы істер министрі болды (атаудың нақтылығына қарамастан). Ең ұзақ қызмет еткен Кит Холиоак болды, ол 11 жыл премьер-министр болып қызмет етті. Екінші ең ұзақ қызмет еткен және сонымен қатар премьер-министр болмаған ең ұзақ қызмет еткен Дон Маккиннон болды, ол кейіннен Ұлттар Достастығының Бас хатшысы болды.
The first New Zealand foreign minister was James Allen, appointed to the post of "Minister of External Affairs" by William Massey in 1919. Before this time, there was no dedicated ministerial portfolio for foreign relations. A Department of External Affairs was created in 1919 but its functions were limited to administering New Zealand's Island Territories in the Pacific; namely the Cook Islands, Niue, Tokelau, and the League of Nations Mandate of Samoa. In 1943, a new Department of External Affairs was created to conduct the country's external relations. The older department was then renamed the Department of Island Territories and a separate portfolio called the Minister of Island Territories was subsequently created. From 1943, the Minister of External Affairs became the main ministerial portfolio for conducting New Zealand's external relations. Like its similarly named Australian and Canadian counterparts, the portfolio was called "External Affairs" rather than "Foreign Affairs" in deference of the British Government's responsibility for conducting foreign policy on behalf of the British Empire and later the Commonwealth of Nations. The title was changed to "Minister of Foreign Affairs" in 1970 after the Department was renamed the Ministry of Foreign Affairs. The title became "Minister of Foreign Affairs and Trade" following the abandonment of the short lived "Minister of External Relations and Trade" title, created in September 1988 when the Ministry of Foreign Affairs absorbed the Trade functions of the old Department of Trade and Industry. In 2005 responsibility for trade was split into a separate portfolio, with the title reverting to "Minister of Foreign Affairs". Historically it has been common for Prime Ministers to take on the role of Foreign Minister themselves, particularly if they have an interest in the field. Several New Zealand Prime Ministers including Peter Fraser, Walter Nash, Keith Holyoake, and David Lange held the External Affairs portfolio. The most recent Prime Minister to do this is Helen Clark in 2008 as Acting Minister, and prior to her was Mike Moore, in 1990. Thirteen Prime Ministers have served as Foreign Minister for all or part of their terms. New Zealand has had 28 foreign ministers (regardless of exact title). The longest serving was Keith Holyoake, who held the post for the duration of his 11 year premiership. The second longest serving, and the longest serving who was not also Prime Minister, was Don McKinnon, who later became Commonwealth Secretary General.