Кіріспе

Dundee Repertory Theatre, көбінесе жай ғана Dundee Rep деп аталатын, Шотландияның Данди қаласындағы театр және өнер ұйымы. Ол өндірістік үй ретінде, басқа театрлармен бірлесіп шығарылған кейбір қойылымдармен, сонымен қатар Шотландия мен Ұлыбританияның түкпір-түкпірінен келген театрлық труппалардың қойылымдарын қабылдайтын үй ретінде жұмыс істейді. Оның репертуарында драма, мюзикл, заманауи және классикалық би, балалар театры, комедия, джаз және опера бар. Бұл Шотландияның жетекші заманауи би тобы – Шотландия Би Театрының үйі. "The Rep" ғимараты Тай-скверде, қаланың "мәдени төртбұрышының" орталығында, Вест-Эндте орналасқан. Ұлыбританиядағы үздік аймақтық театрлардың бірі саналатын ол, жылына орташа есеппен 70 000-нан астам көрерменге қызмет көрсетеді, жас және кәсіптік жағынан жергілікті тұрғындардың кең ауқымын қамтиды.

Қор

Дандиде бірнеше мақсатты түрде салынған театрлар болған. Алғашқы ағаш театрлардан басқа, Касл-стриттегі Корольдік театр 1810 жылы ашылды және 1840 жылдан бастап 1885 жылға дейін, Сигейттегі жаңа Ұлыбритания театры мен Опера үйі ашылғанға дейін нығайып орнады. Басқаларының ішінде Альгамбра – 1970 жылдары Уайтхолл деп аталды, Сарай – 1960 жылдары Корольдік театр деп аталды, және 1908 жылы ашылған Коугейттегі Король театры бар еді. 1920 жылға таман көптеген театрлар кинотеатрларға айналдырылды, ал 1930 жылдардың көп бөлігінде Дандиде арнайы драма театры болмады. Роберт Торнли – Дандиде гастрольдік өнер көрсететін соңғы труппаның директоры, өзінің кәсіби театр труппасы үшін қалада орын табуға бекінді. Ол "Данди драмалық қоғамы" деген әуесқой труппаға жүгінді, олар да өнер көрсетуге орын таппағандықтан, жақында тоқыма фабрикасын сатып алып, оны өздерінің үйі ретінде пайдаланды. 1939 жылдың мамыр айында Данди репертуарлық театры кәсіби мамандар мен әуесқойлардың бірлескен күшімен құрылды. Осы шақта адамдар Екінші дүниежүзілік соғыстың қайнаған кезінде драмаға назар аударуды қызық көріп, таңқалды. Дегенмен труппа соғыс жылдарында, 1940 жылдардың қалған бөлігінде және 1950 жылдардың бойында апта сайын репертуарлық қойылымдар қойды. Компания 1901 жылы Ежелгі Орманшылар Ордені үшін салынған Орманшылар залында (Николл көшесі, 6 – Рэттрей көшесі, 3) орналасқан еді. 1963 жылдың маусым айында болған өрт ғимаратты толығымен қиратты, соның салдарынан театр қысқа мерзімге көшпелі өмірге мәжбүр болды. Соңында уақытша пана Дандидің Лочи жолындағы бұрынғы Дадхоп шіркеуінде табылды, бірақ компания тағы да 18 жыл сол жерде тұрды.

Театрдың құрылысы және алғашқы жылдары

Данди қалалық округтік кеңесімен және Шотландия өнер кеңесімен келіссөздер жүргізгеннен кейін компанияға Данди университеті ұсынған жерге өз мақсатына арналған ғимарат салынуына келісім берілді. Жұмыс 1979 жылдың қаңтарында бірнеше жыл көркемдік директор болған және жаңа театрдың құрылысын бақылауда маңызды рөл атқарған Роберт Робертсонның басшылығымен басталды. Дегенмен, бағаның өсуі мен инфляция салдарынан құрылыс тоқтап қалу қаупі туды. Халыққа үндеу жасалып, алты аптадан кем уақыт ішінде £60,000 жиналды, соңында барлық күтілгеннен асып, £200,000 жиналды. Бұл сол кезде экономикалық дағдарыста болған қала үшін үлкен жетістік болды. Жаңа театр 1982 жылдың 8 сәуірінде Дандидегі Николл Рассел студиясы жобалаған архитектуралық шешіммен ашылды. Ғимарат 455 орындық жеке залмен үлкен сәттілікке қол жеткізді, сахнасы көрермендермен байланысы тұрғысынан Шотландиядағы ең жақсы сахналардың бірі саналды. 1984 жылы The Civic Trust Award сыйлығының азаматтық мақтауын алды, ал 1986 жылы RIBA сәулет сыйлығына ие болды. 2016 жылдың сәуірінде Джо Дуглас Левикті Associate Artistic Director лауазымында алмастырды.

2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2016 жылдың шілдесінде Эндрю Пантон Dundee Rep-тің жаңа көркемдік директоры болып тағайындалды және бір жылдан кейін Дугластан қызметті қабылдады. Содан бері Dundee Rep Шотландияның Ұлттық театрымен бірлесіп, культ классикасы «Let The Right One In» әлемдік премьерасын көрсетті, Корольдік Лицей театрымен (Эдинбург) бірлесіп «Time and the Conways» қойылымын, ал Дэвид Грейгтің «Виктория» пьесасының шотландтық премьерасын ұсынды. Қазіргі таңда Репте 20-дан астам тұрақты актерлер жұмыс істейді, олар аймақта бекініп, сонымен бірге ұлттық және халықаралық деңгейде жұмыс істейді. Театр өскен сайын, оның амбициясы да артады. Бүгінде Шотландиядағы ең көп марапат алған театр және бұрынғыдан да көп ансамбль және Шотландиялық би театры қойылымдарымен, Данди Рэп Театры Ұлыбританиядағы жетекші театрлардың бірі ретінде өз орнын нығайтты. 2022 жылы ғимарат Historic Environment Scotland (Шотландияның тарихи ортасы) тарапынан «Соғыстан кейінгі театр дизайнының сирек және ерекше мысалы» ретінде А санатына енгізілді.

Болашақ

2018 жылдың қыркүйегінде «Реп» театры қазіргі ғимаратын қалдырып, жаңа, арнайы салынған ғимаратқа көшуді қарастырып жатқаны хабарланды. Театрдың көркемдік директоры Эндрю Пантон, қазіргі ғимараттың тым кішкентай болғанын және оған көп жұмыс жасау қажет екенін айтты. Пантон жаңа театрдың 800-1000 адамға арналған (қазіргі ғимараттың сыйымдылығы шамамен 400 адам) болуы керек екенін, сондай-ақ түрлі көлемдегі көрермендерді қабылдауға икемді болуын ұсынды. Ол бұл жобаның 2019 жылы «Реп» театрының 80 жылдығын тойлаумен бірге, 2018 жылы V&A Dundee ашылғаннан кейін Дундидегі келесі маңызды мәдени жоба болуы мүмкін екенін атап өтті. 2023 жылға дейін бұл жоспарлар іске аспады, бұл COVID-19 пандемиясының әсерінен және одан кейін көрермендердің жайлап оралуынан болуы мүмкін.

Реп ансамблі

2010 жылы Rep Ensemble өзінің он екінші жылына қадам басып, көптеген сәтті қойылымдар көрсеткеннен кейін ұзақ мерзімді табысқа жетті, оның ішінде жыл сайынғы Рождестволық пантомима, сондай-ақ «Куыршақ үйі» және «Филь майлы адам» сияқты әйгілі пьесалардың қиын қойылымдары бар. Ансамбльдің Театрда болуы семинарлар, оқулар және актерлердің тұрақты труппасы болмаған театр үшін мүмкін емес болатын қоғаммен байланысудың басқа да жолдарын ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Бұл, сонымен қатар, үш рет гастрольдік сапарға шыққан сәтті мюзикл «Sunshine on Leith» өндірісіне де жол ашты. The Rep Ensemble көптеген наградаларға ие болды және 2011 жылы «Кішкентай ғасырдың көтерілісі мен құлауы» және «Анна Каренина» қойылымдарымен Хэмиш Гленнің жобаға деген ұмтылысын одан әрі дамытуда.

Белгілі түлектер мен ойыншылар

Ричард Тодд актерлік карьерасын 1930 жылдары Компаниямен бастады, Екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметтен кейін қайта оралды. Роуэна Купер өзінің карьерасын 1950 жылдары Компанияда бастады. 1962 жылы Линн Редгрейв Бен Траверстің "Көкше бұрышы" пьесасында, сондай-ақ "Венеция саудагері" пьесасында Портия рөлінде ойнады, онда Стивен Беркофф және Дандиде туған Брайан Кокс та қатысты. Брайан Кокс кейіннен телешоулар мен Голливуд фильмдерінде көптеген рөлдерді сомдады. 1960 жылдардың ортасында Джилл Гаскойн, Вивьен Хейлброн, Шармиан Мэй және Стивен Ярдли сияқты актерлерден тұратын тұрақты труппаға Джеймс Болам мен Майкл Йорк сияқты қонақ актерлер қысқа мерзімге қосылды. Бұрынғы қатысушылардың арасында актриса Энн Уэй де бар. Ханна Гордон 1962 жылдан 1963 жылға дейін Дональд Сазерлендпен бірге Данди Репертуары театрында жұмыс істеді. Вивьен Хейлброн мен Хизер Рипли 1960 жылдары Компания мүшелері болды. 1987 жылы Алан Камминг Джон Бёрннің "The Slab Boys" трилогиясының екі пьесасында – "The Slab Boys" және "Cuttin' a Rug" – Фил Макканн рөлінде ойнады. Басқа түлектердің қатарында Мириам Марголиес, Джоанна Ламли, Джеффри Хейс (Британ теледидар көрермендерінің сүйіктісі, "Rainbow" балалар шоуының жүргізушісі) және Ханна Гордон бар.

"Доктор кімнің" түлектері

Кейін британдық ғылыми-фантастикалық телесериалдағы Доктор рөлін ойнаған бірнеше актерлер, "Доктор Кто" сериалында, Дунди Репте өнер көрсеткен немесе оның түлектері болды. 1940 жылдары Доктордың алғашқы бейнесін сомдаған Уильям Хартнелл театрда екі пьесада – "Көкше бұрышы" және "Жүрек пойызы" қойылымдарында өнер көрсетті. 1990 жылдардың басында Дэвид Теннант бірнеше қойылымдарда ойнады, бастапқыда "Принцесса және Гоблин" рөлімен теледидарда танылып, кейін Он бірінші және Он төртінші Доктор рөлін ойнады. Он бесінші Доктор рөлін ойнаған Нкути Гатва 2013 жылы Данди Репте дипломнан кейінгі бағдарлама бойынша жұмысқа орналасып, актерлік мансабын бастады, ол бірнеше рөлдерде ойнады, соның ішінде Дэвид Грейгтің "Виктория" пьесасында. "Құнжырлы өлім қарғысы" атты "Комик Релиф" арнайы бағдарламасында әйел Доктор рөлін ойнаған Джоанна Ламли де театрдың бірнеше қойылымдарында өнер көрсетті.