Кіріспе

Онтарионың 17-ші премьері Джон Парментер Робартс (11 қаңтар 1917 – 18 қазан 1982) – канадалық заңгер және саясаткер, 1961 жылдан 1971 жылға дейін Онтарио провинциясының премьер-министрі қызметін атқарған. Ол Онтарио прогрессивті консервативтік партиясының мүшесі болды.

Ерте өмір

Робартс Альберта провинциясының Банф қаласында Герберт Робертс пен Эллен Флоренс Мэй Робартс отбасында дүниеге келді, осылайша ол Онтариода тумаған жалғыз премьер-министр болды. Жастығында ол отбасымен бірге Онтарионың Лондон қаласына көшіп, онда Орталық колледжде (қазіргі Лондон орталық орта мектебі) және Батыс Онтарио университетінде (UWO) бизнес-администрация мамандығы бойынша оқыды. UWO-ға оқуға түскен кезде ол Delta Upsilon студенттік ұйымына қосылды. Робартс Озгуд Холл заң мектебінде заңгерлік мамандық алуға түсті, бірақ оның білімі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канада Корольдік теңіз күштеріндегі қызметімен үзіліске ұшырады. Соғыстан кейін ол заң мектебіне қайта оралып, 1948 жылы бітірді.

Алғашқы саяси мансап

Робартс Лондон қаласында заңгерлік қызмет атқарды және 1948 жылы қалалық кеңеске сайланды. 1951 жылы ол Онтарио провинциялық парламентінің депутаты (МПП) ретінде Онтарио заң шығару жиналысына прогрессивті консерватор (ПК) партиясынан сайланды. Сол кезде кабинет мүшесі болмаған МПП-лер заңнамалық жұмыс көлемі салыстырмалы түрде аз болғандықтан, көбінесе жартылай уақытпен жұмыс істеді. Робартс Торонтодағы "Квинс Парк" заң шығарушы жиналысынан – провинциялық астанасынан – Лондондағы отбасы мен заңгерлік практикасына қатынайтын, заң шығару қызметін заңгерлік мансабымен үйлестіретін. Оның әйелі Нора Торонто қаласын ұнатпады және көптеген жылдар бойы Лондонда отбасымен бірге тұрды. Олар екі бала тәрбиеледі. 1958 жылы ол Лесли Фросттың кабинетіне портфелі жоқ министр ретінде кірді, ал 1959 жылы білім министрі болып тағайындалды. Облыс білім беру жүйесінде үлкен құрылыс кезеңін бастан өткеріп жатты, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі "бейбі бумерлер" буынынан кейін оқушылар санының күрт өсуіне байланысты болды. Робартс білім министрі ретінде маңызды рөл атқарды, мысалы, Йорк университеті сияқты жаңа оқу орындары ашылды.

Кейінгі өмірі

Офистен шыққаннан кейін Робарс Жан Люк Пепинмен бірге Канада бірлігі жөніндегі Таскфорстың (жұмыс тобының) тең төрағасы болды және Торонтодағы заң фирмасына, сондай-ақ бірнеше ірі корпорациялардың директорлар кеңесіне қосылды. Ол 1971 жылдан 1976 жылға дейін Батыс Онтарио университетінің канцлері қызметін атқарды. 1977 жылдан 1982 жылға дейін Йорк университетінің канцлері қызметін атқарды. Робартс әйелімен жетпісінші жылдардың басында ажырасып, өзінен 28 жас кіші әйелге қайта үйленді. Оған Торонтодағы Сент-Полс Англикан шіркеуінде мемлекеттік салтанатты жерлеу рәсімі өткізілді. Ол Сент-Джеймс зиратында жерленген.

Мұра

Йорк университетіндегі Robarts Канадалық зерттеулер орталығы 1984 жылы оның атымен құрылды. Джон П. Робартс ғылыми-зерттеу институты (2005 жылы Робартс ғылыми-зерттеу институты деп қайта аталды) Батыс Онтарио университетінде 1986 жылы ресми түрде ашылды. Лондонда сондай-ақ Робартс саңыраулар мектебі мен Джон П. Робартс бастауыш мектебі де бар. Торонто университетіндегі 16 қабатты Джон П. Робартс зерттеу кітапханасы да оның құрметіне аталған.

Өмірбаяндары

Батыс Онтарио университетінің профессоры А. К. Макдугалл 1985 жылы «Robarts» атты толық көлемді алғашқы өмірбаянын жазды. Стив Пейкин «Қоғамдық жеңіс, жеке трагедия: Джон П. Робартстың екі өмірі» (Viking, 2005) атты өмірбаянын жазды.