Кіріспе
Онтарионың 24-ші премьер-министрі, бұрынғы Онтарио премьер-министрі Далтон Джеймс Патрик МакГинти (19 шілде 1955 жылы туған) – 2003 жылдан 2013 жылға дейін Онтарионың 24-ші премьер-министрі қызметін атқарған канадалық саясаткер. Ол шамамен 70 жыл бұрын Митчелл Хепберннен кейін екі мәрте көпшілік дауысымен үкімет құрған алғашқы либералдық көшбасшы болды. 2011 жылы, сол жылы өткен провинциялық сайлауда партиясы қайта сайланғаннан кейін Оливер Моваттан кейін үшінші рет қатарынан премьер-министр болып сайланды. МакГинти Оттавада дүниеге келген. Университетте ғылымды оқыған, бірақ кейін заң факультетін бітіріп, Оттавада заңгер болып жұмыс істеді. Оның әкесі 1987 жылдан 1990 жылы қайтыс болғанға дейін провинциялық парламент мүшесі (депутат) болды. Сол жылы провинциялық сайлау жарияланды және МакГинти әкесінің орнына сәтті сайланды, бірақ бұрынғы либералдық үкімет жеңіліске ұшырады. Партия басшысы Лин МакЛеод 1995 жылғы сайлауда либералдарды екінші рет жеңіске жеткізе алмағандықтан отставкаға кеткеннен кейін, МакГинти 1996 жылғы көшбасшылық сайлауда жеңіске жетті. МакГинти 1999 жылғы сайлауда прогрессивті консерватор премьер-министрі Майк Харриске жеңіліп қалды, бірақ 2003 жылы үлкен көпшілік дауысымен жеңіске ие болды. 2003 жылдан 2007 жылға дейін МакГинти үкіметі денсаулық сақтау және білім беруге бөлген қаражатты арттырды. Ол 2007 жылы тағы да көпшілік дауысымен жеңіске жетті, бірақ оның екінші мерзімі 2008 жылғы қаржы дағдарысының салдарынан қиынға түсті, нәтижесінде мемлекеттік кірістер күрт төмендеді. Сонымен қатар, «eHealth Ontario» деп аталатын денсаулық сақтау деректерін жаңарту жоспарына қатысты жанжал туды. 2011 жылғы сайлауға дейін МакГинти үкіметі либералдық партияның маңызды округтерінде орналасқан газ станцияларын жапқанда, жергілікті тұрғындар наразылық білдірді. Бұл жобаларды тоқтатуға кеткен шығын шамамен 1 миллиард долларды құрады және бұл қадам бірнеше сайлау округтеріндегі сайлаушыларға жағымпаздық жасау ретінде қарастырылды. Бұл жанжал либералдардың азшылық үкіметке айналуына әкеп соқты. МакГинти тағы бір жарым жыл премьер-министр болып қызмет етті, бірақ газ станцияларына қатысты мәселе шешілмеді. 2012 жылдың қазан айында ол заң шығарушы жиналысты жұмыстан тоқтатты, ал 2013 жылдың ақпан айында Кэтлин Уинн либералдық партияның көшбасшысы және премьер-министрі болып тағайындалды. МакГинти 2013 жылдың маусым айында депутаттық мандатын тастады. Заң шығарушы жиналыстан кеткеннен кейін ол Гарвард университетінің Халықаралық қатынастар орталығындағы аға ғылыми қызметкер болып тағайындалды.
the former Premier of Ontario
Dalton James Patrick McGuinty Jr. (born July 19, 1955) is a former Canadian politician who served as the 24th premier of Ontario from 2003 to 2013. He was the first Liberal leader to win two majority governments since Mitchell Hepburn nearly 70 years earlier. In 2011, he became the first Liberal premier to secure a third consecutive term since Oliver Mowat after his party was re elected in that year's provincial election. McGuinty was born in Ottawa. He studied science at university, but ended up taking a law degree and practiced law in Ottawa. His father served as a Liberal member of Provincial Parliament (MPP) from 1987 until his death in 1990. A provincial election was called for later that year and McGuinty successfully ran in his father's seat, though the incumbent Liberal government was defeated. After party leader Lyn McLeod resigned due to her leading the Liberals to a second defeat in the 1995 election, McGuinty was elected leader in the 1996 leadership election. McGuinty lost the 1999 election to Progressive Conservative Premier Mike Harris, but won a resounding majority in 2003. From 2003 to 2007, McGuinty's government increased spending for health care and education. He won another majority in 2007, though his second term was deeply affected by the 2008 financial crisis, which saw government revenues plummet. In addition, a scandal developed around a new plan to update health care records called eHealth Ontario. Just prior to the 2011 election, another controversy developed when McGuinty's government cancelled gas plants that were located in key Liberal ridings and were widely opposed by the local residents. The cost to cancel the projects was close to $1 billion and the move was seen as pandering to the electorate in a few electoral districts. The scandal caused the Liberals to be reduced to a minority government. McGuinty continued as premier for another year and a half, but the continuing gas plant issue refused to go away. He prorogued the legislature in October 2012 before being succeeded as Liberal leader and premier by Kathleen Wynne in February 2013. McGuinty resigned his own seat in June 2013. Shortly after leaving the legislature, he was named a senior fellow at Harvard University's Weatherhead Center for International Affairs.
Ерте өмір
МакГинти Онтарионың Оттава қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы саясаткер және профессор Дальтон МакГинти аға және толық уақытты медбике Элизабет (Пекстон) МакГинти. Франкофон ана мен англофон әке ұлы болғандықтан, МакГинти екі тілді. МакГинти премьер-министр лауазымын атқарған екінші католик. Оның әкесі ирланд, ал анасы ағылшын және француз канадалық. Анасының әкесі Англиядан Канадаға көшіп келген. Оның тоғыз бауырласы бар. Кіші інісі Дэвид 2004 жылдан бері Канада Парламентінің Төменгі палатасында Оттава-Оңтүстік сайлау округін өкілдік етеді. Ол Оттава қаласындағы Сент-Патрик орта мектебінің түлегі және Макмастер университетінде биология саласы бойынша бакалавр дәрежесін алған. Содан кейін Оттава университетінде заңгерлік біліміне ие болып, Оттавада заңгер болып жұмыс істеді. 1980 жылдан бері ол орта мектептегі құдайы Терри МакГинтимен үйленген, ол бастауыш сынып мұғалімі. Олардың бір қызы мен үш ұлы бар.
Облыстық парламент мүшесі
МакГинтидің әкесі, Дальтон аға, 1990 жылы қайтыс болғанға дейін Оттава-Оңтүстік округінің провинциялық парламент мүшесі болды. Дальтон кіші 1990 жылғы провинциялық сайлауда әкесі бұрынғыдан сайланған округ үшін Либералдық партияның тікелей кандидаттығын жеңіп алды және Онтарио заңнамалық ассамблеясына сайланды. Сол сайлауда Дэвид Петерсонның либералдық үкіметі социал-демократиялық Онтарио Жаңа демократиялық партиясынан (ЖДП) жеңілді. Оппозицияда МакГинти Либералдық партияның энергетика, қоршаған орта және колледждер мен университеттер салаларындағы саяси сыншысы болды. Ол 1995 жылғы провинциялық сайлауда Оттава-Оңтүстік округінен еш қиындықсыз қайта сайланды. Либералдық партиялар провинциядағы ЖДП-дан Прогрессивті консервативтерге бұрылыс кезінде ресми оппозиция мәртебесін сақтап қалды.
Облыс басшылығы
1996 жылы МакГинтидің көшбасшылыққа үміткерлігіне Джон Мэнли, Мюррей Элстон және Боб Чиарелли қолдау көрсетті. Ол партияның желтоқсандағы съезінде көшбасшы болып сайланды, бұл Жерард Кеннедиді күтпеген жеңіспен басып оздырды. Торонтодағы Daily Bread азық-түлік банкінің бұрынғы директоры Кеннеди партияның прогрессивті қанатында танымал болды, ал МакГинти өзінің негізгі қолдауын партияның белгілі бір және бизнеске жақын оңшыл қанатында құрды. МакГинти бірінші және екінші дауыс беру кезеңдерінде төртінші орында болды, Дуайт Данканнан аздап қалып қойды. Ол үшінші және төртінші дауыс беру кезеңдерінде Данкан мен Джо Кордианоны жеңіп, олардың делегаттарының қолдауын алып, бесінші дауыс беруде Кеннедиді жеңді. Сыншылар МакГинтиді "Харрис сияқты жеңіл нұсқасы" деп атады, бірақ оның жақтастары МакГинти сияқты оңшыл көшбасшының Премьер-министр Майк Харристің Онтарионың прогрессивті консервативтік партиясына (ПК партиясы) қарсы тұруы үшін қажет екенін айтты. Кейін CITY TV журналисі Колин Вонның сұрағына жауап бергенде, ол Майк Харристі Онтарио халқына жалған айтатын "қатыгез" деп сипаттады. МакГинтидің либералдары Онтарионың Жаңа демократиялық партиясын қолдаған прогрессивті сайлаушылардың қолдауын алды және енді стратегиялық дауыс беру арқылы биліктегі консерваторларды жеңуді үміттенеді. Прогрессивті консервативтік партия қайта сайланды, ал МакГинти сайлаудың соңғы күндерінде партиясын біріктіріп, либералдарға 40% дауыс жинады, бұл олардың елу жылдағы екінші ең жақсы көрсеткіші болды және заң шығарушы органдағы орындарының санын 30-дан 36-ға дейін арттырды. МакГинти өзі Оттава-Оңтүстікте күтпеген қиындықтарға тап болды, бірақ консервативті қарсыласын шамамен 3000 дауыспен жеңді. МакГинти екінші рет оппозиция басшысы болған кезде, ол тәжірибелі кеңесшілер тобын жұмысқа алды және бұрынғы министр Грег Сорбараны партия президенті етіп тағайындады. МакГинти сондай-ақ партияның қаржы жинау жұмысын қайта құрды және Онтарио либералдық қорын құрды. 2003 жылғы сайлауға дайындық барысында партия мектептердегі сыныптардың санын азайтуға, көбірек медбикелерді жұмысқа алуға, қоршаған ортаны қорғауды күшейтуге және салықтарды "тұрақтандыруға" бағытталған бағдарламаны қабылдады. МакГинти дебат дағдыларын жақсартуға тырысты және АҚШ сенаторы Джон Маккейнге де оқытушылық жасаған Скотт Ридтен оқыту алды. МакГинтидің үкімет құру мүмкіндігіне биліктегі ПК партиясының айналасындағы бірқатар дау-дамайлар, соның ішінде Ипперваштағы туған елдің наразылық білдірушісі Дадли Джорджтың қазасы, Уолкертондағы ластанған судан жеті адамның өлімі және балаларын жеке мектепке жіберген ата-аналарға салық жеңілдіктерін беру туралы шешім ықпал етті. Харрис 2001 жылы отставкаға кетті, ал оның орнына келген Эрни Ивс ПК партиясын орталыққа жылжыту әрекеттерінен кейін сауалнамаларда қысқа мерзімді өсімді байқады.
2003 жылғы сайлау науқаны
2003 жылғы Солтүстік Америкадағы тоқ кесілуі Эвске кеңірек танылуға мүмкіндік берді және оның партиясына қолдау жинады. Ол тоқ кесілгеннен кейін дереу сайлау жариялады, және сауалнамалар либералдардың бұрынғы басымдығы алғашқы аптада теңдікке дейін төмендегенін көрсетті. Торилерге қолдаудың артуы қысқа ғана болды. Либералдар сайлау кампаниясының екінші аптасында үстемдікке ие болды және сайлау күніне дейін сол позицияда қалды. Прогрессивті консервативтік үкімет МакГинтиді «басқа планетадан келген қатыгез рептилиялық мысық жегіш» деп сипаттаған баспасөз хабарламасын қателікпен таратты. Эвс кейін бұл әзіл болғанын айтты, бірақ оның орынсыз екенін мойындады. МакГинти бірқатар жоспарланған іс-шараларды өткізді, оның ішінде салық төлеушілерді қорғауға және салықты көтермеуге берген уәдесі де болды. Ол танымал спорттық бағдарлама «Off the Record» эфирінде пайда болды, онда ол Canadian Idol жеңімпазы Райан Малколмнан қолдау алды. МакГинти соңғы кезеңдерде партиясының сайлаудағы позициясын сақтап, Эвстің көшбасшылар дебатында алға жылжуына мүмкіндік бермеді. Сайлау күні либералдар көпшілік үкіметке сайланды, Онтарио заң шығарушы органының 103 орынының 72-сін жеңіп алды. Консервативтік партия 24 орынға дейін төмендеді, ал НДП заң шығарушы органдағы ресми партия мәртебесінен айырылды. Сайлаудан кейін МакГинти үкіметі бұрынғы провинциялық аудитор Эрик Петерстен провинцияның қаржысын тексеруді сұрады. Петерс бұрынғы прогрессивті консервативтік үкімет кем дегенде 5,6 миллиард долларлық жасырын дефицит қалдырғанын анықтады. Консерваторлар Петерстің әдістемесіне күмән келтірді және МакГинти үкіметі провинцияның қаржылық қиындықтарын асыра сілтеп, сайлауалды уәделерін бұзуға немесе кейінге қалдыруға тырысып жатыр деп мәлімдеді.
Бірінші жыл
МакГинти 2003 жылдың 23 қазанында премьер-министр және үкіметаралық істер министрі қызметін атқара бастады. Жаңа үкімет 2003 жылдың соңында заң шығарушы жиынды қайта шақырды. Үкімет автокөлік сақтандыру реформасын енгізді (баға шегін қоса), 2004 жылға жоспарланған корпоративтік және жеке салық жеңілдіктерін күштен шығарды, провинциялық заңға мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтауды бекіткен заңдарды қабылдады, көбірек ет және су инспекторларын жұмысқа алды, провинцияға тиесілі электр компанияларын ақпарат алу құқығы заңдарына ашты және партиялық үкіметтік жарнамаға тыйым салды. 2004 жылдың 18 мамырында провинциялық қаржы министрі Грег Сорбара МакГинти үкіметінің алғашқы бюджетін жариялады, ол либералдардың бұрынғы консерваторлар қалдырған төрт дефицитті жоюға бағытталған төрт жылдық жоспардың бірінші жылы болды: «денсаулық сақтау дефициті», «білім беру дефициті», «инфрақұрылым дефициті» және «қаржы дефициті». Бұл бюджет денсаулық сақтауға бағытталған. Оның ядросы – ауруханаларға жаңа қаржының көптеп құйылуы, бұл ақшалар тізе және жамбас алмастыру, қатерлі ісік, жүрек ауруларын емдеу, катаракта, МРТ және КТ сканерлерін жүргізуге жұмсалды. Үкімет сонымен қатар балаларға тегін егу, дәрігерлерге қолжетімділікті жақсарту үшін 150 жаңа Отбасылық денсаулық орталығы, Онтарионың қарт адамдарына арналған 100 000 жаңа үйде күтім көрсету орындары, 4000 жаңа ұзақ мерзімді күтім орындары және қоғамдық денсаулықты жақсарту және SARS және Батыс Нил қызуы сияқты әлеуетті індеттермен күресу үшін 200 миллион доллар бөлді. Бұл жоспарды қаржыландыру үшін либералдар табысқа қарай 300 доллардан 900 долларға дейін ауытқитын жаңа денсаулық сақтау төлемақысын енгізді. Бұл либералдардың сайлауалды уәдесінде салықты көтермейміз деген сөзін бұзу болды және үкіметке уәделерін бұзғаны үшін ерте репутация әкелді. Либералдар бұрынғы үкіметтің жасырын дефициті болғанын айтып, төлемақыны қорғады, ал МакГинти басқа да уәделерін орындау үшін салық салу туралы сайлауалды уәдесін бұзуға мәжбүр болғанын мәлімдеді. Оның сол кездегі қаржы сыншысы Джерри Филлипс 2003 жылдың 3 маусымында Заң шығару жиынының тұрақты комитетінің отырысында консерваторлардың жоспарланған теңгерімді бюджетінің орнына 5 миллиард долларлық дефицит болатынын болжаған болатын. Либералды партияның депутаты Монте Квинтер де 5 миллиард долларлық дефицит болатынын болжады. Нәтижесінде либералдардың рейтингі төмендеді және МакГинти Арни Ивстен кеміп, басымдықты премьер-министр санатында артта қалды. Онтарионың денсаулық сақтау төлемақысы 2004 жылғы федералды сайлаудың алғашқы күндерінде маңызды мәселеге айналды, ол Онтарионың бюджеті жарияланғаннан кейін бір аптадан кейін басталды. Көптеген адамдар бұл дау либералды премьер-министр Пол Мартиннің қайта сайлануына кедергі келтірді деп санайды. Сонымен қатар, Канаданың денсаулық сақтау заңымен қамтылмаған денсаулық сақтау қызметтерін, соның ішінде көзді тексеру және физиотерапияны жою да даулы болды. МакГинти үкіметінің алғашқы бюджеті төрт жылдық жоспармен, 1000 жаңа мұғалімді қаржыландырумен, қолданыстағы газ салығының екі центін муниципалитеттерге транзит құрылысын қаржыландыруға жәрдемдесу үшін берумен және әлеуметтік көмек алушыларға үш пайыздық өсіммен, он жылдан бері бірінші рет көтерілді. Федералды сайлаудан кейін көп ұзамай МакГинти денсаулық сақтау реформасы бойынша Бірінші министрлер кеңесіне қатысты, нәтижесінде ұлттық денсаулық сақтау келісіміне жаңа келісім жасалды. Бұл келісім бойынша провинциялар операцияларды күту уақыты туралы есеп беру үшін жаңа федералдық қаржыландыру алды. МакГинти үкіметі жылды «2004 жылғы ілгерілеу туралы есеп: Онтарио үшін нәтижелер алу» есебін жариялаумен аяқтады. Бұл жұмыс денсаулық сақтау, білім беру және экономикалық өсуге бағытталған және келесі сайлауға дейін орта мектепті тастау деңгейін төмендету, жоғары білімге қатысуды арттыру және белгілі бір медициналық процедураларды күту уақытын қысқарту сияқты мақсаттарды қойды.
Also controversial was the elimination of coverage for health services not covered by the Canada Health Act including eye examinations and physical therapy. Other elements of the McGuinty government's first budget were a four year plan to tackle the deficit, funding for 1,000 new teachers, a transfer of two cents of the existing gas tax to municipalities to help fund transit, and a three per cent increase to those on social assistance, the first increase in ten years. Soon after the federal election, McGuinty attended a First Ministers' Meeting on health care reform that resulted in a new agreement for a national health accord. This Accord saw the provinces receive new federal funding in exchange for providing reports on such things as waiting times for surgeries. McGuinty's government ended the year by releasing "Progress Report 2004: Getting Results for Ontario". This work focused on health, education, and economic growth, and set targets to achieve before the next election (including reducing the high school drop out rate, increasing participation in post secondary education and reducing wait times for specific medical procedures).
Екінші жыл
2004 жылдың күзінде МакГинти үкіметі бірқатар бастамаларды ұсынды. Оларға мейрамханаларға қонақтардың өз шараптарын әкелуге рұқсат беру, мемлекеттік мектептерде зиянды тағамдарға тыйым салу, қоғамдық орындарда темекі шегуге тыйым салу және студенттердің 18 жасқа дейін мектепте оқуын талап ету заңдары кірді. Питбульдердің бірнеше жоғары беделді шабуылдарынан кейін үкімет осы иттерге де тыйым салуға кірісті. Кейбір Онтарио тұрғындары бұл мәселені сынға алды, себебі ол қауіпсіздікке жауапкершілікті иелерінен алып, жануарларға жүктеді. Тыйым салынғанға дейін питбуль иелеріне оларды сақтап қалуға, көпшілік орындарда ауыздықпен ұстауға және олардың көбеюін болдырмау үшін стерильдеуге рұқсат берілді. Онтариода питбульдерді «импорттау» және өсіруге тыйым салынды, ал баспаналардағы барлық питбульдер эвтаназияланды немесе зерттеу орталықтарына жіберілді. 2005 жылдың басында МакГинти бірнеше маңызды заң жобаларын талқылау және қабылдау үшін заң шығарушы органды сирек кездесетін қысқы сессияға шақырды. Үкімет Торонтоның айналасында «жасыл белдеу» құрды. Принц-Эдуард аралының ауданымен шамалас жасыл белдеу жердің кең аумағын дамудан қорғайды және орман мен егістік жерді сақтайды. Сот шешімдеріне жауап ретінде МакГинти либералдары гомосексуалды жұптарды қамтитын неке анықтамасының өзгеруін көрсететін заңнаманы жаңартты. МакГинти сондай-ақ Онтарионың федералды үкіметке төлейтін үлесі мен Онтариоға қызметтер түрінде қайтарылатын үлесі арасындағы «23 миллиард долларлық айырмашылықты» азайту үшін науқан бастады. Бұл федералды үкіметпен бір жылдан астам уақыт бойы ынтымақтастықтан кейін болды. МакГинти федералды үкіметтің басқа провинциялармен (Ньюфаундленд және Лабрадор, Нова-Шотия) жасаған арнайы келісімдері теңестірудің мәніне нұқсан келтіретінін айтты. Ол Онтариодағы иммигранттар федералды үкіметтен 800 доллар, ал Квебектегілер 3800 доллар көмек алатынын атап өтті. Премьер-министр МакГинти мен премьер-министр Пол Мартин Онтарио үкіметінің айыптауларын 2005 жылғы көктем бойы талқылады. МакГинти мен Мартин мамыр айында кездесіп, тоғыз сағаттық келіссөздерден кейін МакГинти бес жылға бөлінген 5,75 миллиард долларлық міндеттеме алды, оның ішінде иммигранттарға жаңа қаржы, жұмыссыздарды оқыту, етті тексеру және корпоративтік салықты жинауды федералдық деңгейде жүзеге асыру және жоғары білім беруге жан басына шаққандағы қаржыландыру кірді. 2005 жылдың сәуір айының соңында МакГинти Онтарионың ең ірі ластаушыларының бірі болып табылатын Лейквью көмірмен жұмыс істейтін электр стансасын жабу туралы хабарлады. МакГинти үкіметі 2007 жылға дейін барлық көмірді жағу стансаларын жабуға уәде бергенімен, Энергетика министрі Дуайт Дункан 2005 жылдың 14 маусымында бұл енді мүмкін емес екенін және Нантикок көмір стансасы 2009 жылға дейін жабылмайтынын мәлімдеді. 2005 жылдың 11 мамырында МакГинти либералдары білім берудің «Жоғарыға қадам басу» жоспарына негізделген екінші бюджетті ұсынды. Төрт жылдық жоспардың екінші жылы болған бұл бюджет «білім беру дефициті» деп аталатын мәселені шешуге бағытталған. Алдағы төрт жылда 6,2 миллиард доллар инвестициялау жоспарланған, бұл бюджет соңғы қырық жылдағы жоғары білім беруге жасалған ең ірі инвестиция болды. Сондай-ақ, төмен кірісті студенттерге қолжетімділікті арттырды, медициналық мектептердің сыйымдылығын кеңейтті және жаңа оқытушыларға, аспирантура стипендияларына және зерттеулерге инвестиция салды. Бюджет сонымен қатар 2007-2008 жылдары бюджетті теңгерлеуге берген уәдесін орындамады. Үкімет 2008-2009 жылдары теңгерімді қамтамасыз етуді мақсат етті. МакГинти либералдары сондай-ақ Онтарионың ірі зейнетақы қорларын жаңа жолдар, мектептер мен ауруханалар салуға инвестициялауға ынталандыру арқылы инфрақұрылымдық шығындарды кеңейтуге ұмтылды. Бюджеттегі нақты жобаларға Торонто транзиттік комиссиясы мен GO Transit-ті 10 жылға кеңейту, 15 000 жаңа қолжетімді тұрғын үй және шекарадан өту орындарын жақсарту кірді. Жаңа демократиялық партияның жетекшісі Говард Хэмптон бұл қадамды «жасырын жекешелендіру» деп сипаттады. Орындаудың екінші жылында МакГинти либералдары провинцияның кәсіподақтарымен бірқатар келіссөздер жүргізді. Біріншіден, денсаулық сақтау министрі Джордж Смитхерман провинция дәрігерлерімен келісім жасады, онда отбасылық денсаулық сақтау топтарында немесе нашар қамтылған аймақтарда жұмыс істеуге ынталандырулар бар. Білім беру министрі Жерард Кеннеди провинцияның мұғалімдер кәсіподақтарымен провинциялық келіссөздер аясын құрды, нәтижесінде көптеген мектептер оқу уақытын жоғалтпастан келісімдерге келді. Соңында, Басқару кеңесінің төрағасы Джерри Филлипс провинциялық мемлекеттік қызметкерлер кәсіподағы, Онтарио мемлекеттік қызметкерлер одағымен келісім жасады. 2005 жылдың 22 маусымында Білім беру министрі Жерард Кеннеди Онтарионың кішкентай балалар бағы мен үшінші сынып арасындағы 90-95% студенті 2007 жылға дейін жиырма немесе одан аз оқушыдан тұратын сыныптарда оқитынын мәлімдеді. Ол кейбір жағдайларда сәл үлкен сыныптар қажет болуы мүмкін екенін де мойындады. Оппозициялық сыншы Франк Клийс МакГинти үкіметін сынып мөлшерін шектеуге берген уәдесін бұзды деп айыптады. Кеннеди кейбір икемділік әрқашан қажет екенін және кез келген ақылды адам 90-95% сәттілік деңгейін уәдесі орындалғаны деп есептейтінін айтты. Сондай-ақ 2005 жылдың маусымында МакГинти үкіметіндегі екі министрге қатысты тәртіпсіздіктерге қатысты тергеу жүргізілді. Джозеф Кордиано оның жүргізушілік бірлестігіне жеке шығындар үшін 17 000 доллар төлегені туралы ақпарат тарағаннан кейін отставкаға кететіні туралы талаптарға тап болды. Бұл шығындарға Париж мен Милан қалаларындағы тамақтандыру және Лондон қаласындағы театр билеттері кірді. Кордиано бұл шығындар жүргізушілік қызметке қатысты екенін мәлімдеді және отставкаға кешуден бас тартты. МакГинти Кордианоны жазалай отырып, министрге «толық сенім» білдірді. Сонымен қатар, Көлік министрі Хариндер Такхар сенімділік қағидасын бұзды деп айыпталды, өйткені ол сенімділік қордағы компанияны бақылауға келді. Такхар қателік жасағанын мойындады, бірақ қандай да бір құқық бұзушылық жасағанын жоққа шығарды. Кордиано мен Такхар 2005 жылдың 29 маусымындағы кабинет қайта құру кезінде өз қызметтерінде қалды. Бұл мәселе провинциялық этика комиссарына жіберілді, ол 2006 жылдың 4 қаңтарында Такхар өзінің сенімділік қорын басқаруға тағайындалған сенімдімен қарым-қатынасты сақтамағаны үшін Онтарионың адалдық ережелерін бұзғанын анықтады. МакГинти министрін қорғады және этика комиссары шешім шығарғаннан кейін де оны кабинеттен алу туралы талаптарды қабылдамады. Сол кабинет қайта құру кезінде премьер-министр МакГинти Үкіметаралық істер портфелінен бас тартып, провинцияның алғашқы Ғылым және инновациялар министрі болды.
Үшінші жыл
2005 жылдың 11 қазанында полиция Грег Сорбара мен оның бауырларына тиесілі Sorbara Group кеңсесіне рейд жасады, бұл Royal Group Technologies бойынша жүргізіліп жатқан тергеудің бір бөлігі болды. Ордерде Сорбара мен Royal Group компаниясының басқа директорлары компанияны және акционерлерді алдап, Сорбара тобының еншілес компаниясына тиесілі Брэмптон қаласындағы жерді сатып алған деген негізді күдік болғандығы көрсетілген. Сорбара бастапқыда оппозицияның лауазымынан кетуге шақыруларына қарсылық көрсетті, бірақ содан кейін сол күні Қаржы министрі лауазымынан кетті. Ол өзіне тағылған айыптаулар туралы ешқандай хабардар еместігін мәлімдеді және RCMP-ге қарсы істі нақтылау немесе тергеуді тоқтату талабымен сотқа жүгінді. Сорбараның отставкасынан кейін Дуайт Дункан Қаржы министрі және Басқарма төрағасы болып тағайындалды. Донна Кэнсфилд Дунканның Энергетика министрі лауазымын, ал Джим Брэдли Үкімет үйінің басшысы лауазымын иеленді. Келесі күні МакГинти үкіметі қазан айындағы тақ сөзінде денсаулық сақтау, білім беру және экономикалық өркендеу басымдықтарын қайта баяндады. Сондай-ақ, онлайн өтініш бергеннен кейін 15 күн ішінде туу туралы куәлік алмайтын азаматтарға ақшаны қайтаруға мүмкіндік беретін жаңа қызмет ұсынылды. 2005 жылдың 18 қарашасында Онтарионың Drive Clean эмиссия бағдарламасы жойылмайтыны, керісінше кеңейтілетіні хабарланды. 2006 жылғы бюджет төрт жылдық жоспардың үшінші жылы болды және ол "инфрақұрылымдық дефицитке" бағытталған. Басты жоба – MoveOntario, көлік инфрақұрылымына 1,2 миллиард доллар инвестиция. Онтарионың барлық муниципалитеттеріндегі жолдар мен көпірлерді салуға және жөндеуге 400 миллион доллар жұмсалды. 2006 жылдың 18 мамырында судья Грег Сорбараның "Канада Корольдік атты полициясы" (ККП) іздеу ордеріне оның есімін қосуда қателік жасады деген пікірін қабылдады. Онтарио Жоғарғы сотының судьясы Иан Нордхаймер Сорбараның атын ордерден алып тастап, полицияның оны бастапқыда қосуға жеткілікті негізі болмағанын айтты. Сот төрешісі ККП-ның Сорбараға қатысты тергеуін сынап, қатаң баға берді. 2006 жылдың 23 мамырында Сорбара Қаржы министрі лауазымына қайта тағайындалды, ал Дункан Энергетика министрлігіне оралды. 2006 жылдың 17 тамызында Foreign Direct Investment журналы (Financial Times компаниясына тиесілі британдық журнал) Дальтон МакГинтиді автокөлік секторына инвестицияларды ынталандырғаны, энергия өндірісін арттыру жоспарын жасағаны және ғылыми зерттеулер мен инновацияларды қолдағаны үшін "Жыл адамы" деп атады.
Төртінші жыл
2006 жылдың 14 маусымында Энергетика министрі Дуайт Данкан МакГинти үкіметінің 20 жылдық электр энергиясы жоспарын жариялады, ол провинцияның барлық ескірген ядролық реакторларын қайта жаңартуға 46 миллиард доллар жұмсауға міндеттелді. Бұл жоспар МакГинти үкіметін 1970 жылдардан бергі Онтарионың жаңа ядролық станциялар салуға міндеттенген алғашқы үкіметіне айналдырды және Онтарионың көмір станцияларын жабу кестесін 2014 жылға дейін ықпалдастырды. Жауап ретінде Greenpeace белсенділері Энергетика министрі Данканның кеңсесін басып алды. Ұзақ мерзімді электр энергиясы жоспары жарияланғаннан кейін бір күн өткен соң, The Globe and Mail газеті үкіметтің энергетикалық жоспарын экологиялық саралаудан "босату" үшін тым-тыныш түрде заң қабылдағанын жариялады. Кейбір экологиялық ұйымдар үкіметтің электр энергиясы жоспарын саралаудан босату туралы шешімін сынады. Greenpeace, Дэвид Сузуки қоры және Pembina институты баспасөз хабарламасында үкіметке Канаданың Экологиялық құқық қауымдастығы дайындаған заңдық пікір ұсынғанын атап өтті, онда үкіметтің энергетикалық жоспары провинцияның Экологиялық саралау туралы заңына бағынуға тиіс деген қорытынды жасалды. МакГинти үкіметінің 2007 жылғы бюджеті Торонто мэрі Дэвид Миллер тарапынан сыналып, провинция "қарызын төлеуден" бас тартатынын және Торонтоның бюджеттік мәселелері провинциялық үкімет жүктеген әлеуметтік қызметтерге жұмсалған 500 миллион доллардың нәтижесі екенін айтты. Кейінгі талқылау кезінде провинциялық қаржы министрі Грег Сорбара қаланың 71 миллион долларлық тапшылығын жоюға көмектесуден бас тартты, "мұны түзетуге өкілеттігі жоқ" деді. 2007 жылдың 26 шілдесінде МакГинти аудитордың есебінен кейін Майк Коллені Азаматтық және көші-қон министрі лауазымынан босатып, ол мемлекеттік қаражатты дұрыс пайдаланбағаны анықталды. Ол ресми өтініштерсіз немесе мақсаттарының ресми мәлімдемесіз иммигранттар мен мәдени ұйымдарға 32 миллион доллар мемлекеттік гранттар бергені үшін сынға ілікті. Мысалы, Онтарио крикет қауымдастығы 150 мың доллар сұрағанда 1 миллион доллар алды.
2007 жылғы қайта сайлау
2004 жылдың соңында Джон Тори Онтарионың Прогрессивті консервативтік партиясының басшысы ретінде Эрни Ивстің орнына тағайындалды. Бұрынғы ПК премьер-министрі Билл Дэвистің бас хатшысы болған Тори, Майк Харрис пен оның көпшілігін құраған, негізінен ауылдық парламент депутаттарына қарағанда орташа саясаткер ретінде қарастырылды. МакГинтидің либералдары Торидің заң шығарушы органға өтуіне қолдау көрсеткен кезде оған қарсы үміткерді ұсынды. Говард Хэмптон Жаңа демократиялық партияны басқаруын жалғастырды. Тори премьер-министрліке үміткерлердің ішінде МакГинтиден көп дауыс алғанмен, либералдар Прогрессивті консервативтерден басымдық сақтады, ал НДП шамамен 20% қолдауға ие болды. 2006 жылдың қазан айында МакГинти либералдары 2007 жылғы сайлауға дейін соңғы жылдық бас мәжілісін өткізді. Бұл іс-шара олардың қайта сайлау стратегиясының бірнеше маңызды элементтерін анықтады. Біріншіден, американдық саяси кеңесші Джеймс Карвилл либералды белсенділерге келесі сайлауда қарапайым ұстанымды сақтауға кеңес берді. Екіншіден, партия ұзақ жылдар бойы белсенділікпен айналысқан Горд Фенеуфті жаңа президент етіп сайлады. Соңында премьер-министр МакГинти келесі науқанның басты тақырыбын жариялады: Онтарио отбасыларын қолдау. 2007 жылдың 10 қазанында МакГинти және оның Онтарио либералды партиясы 39-шы жалпы провинциялық сайлауда үзіліссіз көпшілік дауысқа ие болды. Осындай жетістікке соңғы рет 1930 жылдары Митчелл Хепберн, Либералды партияның премьер-министрі қол жеткізген.
Екінші мерзім (2007-2011)
2009 жылғы Онтарио бюджеті салық саясатында маңызды өзгерістерді қамтыды: МакГинтидің қаржы министрі Дуайт Дункан Онтарионың бөлшек сауда салығын федералды тауарлар мен қызметтер салығымен үйлестіру және корпоративтік және жеке салықтарды төмендету жоспарларын жариялады. 2009 жылдың 31 наурызында МакГинти, оппозиция мен кедейлікке қарсы белсенділерден алған реакциялардан кейін, 2010 жылы ең төменгі жалақыны 9,25 доллардан 10,25 долларға көтеруді қателік деп мойындады. МакГинти сынға ұшырады және Денсаулық сақтау министрі Дэвид Капланның отставкаға кетуі талап етілді. Бұл туралы eHealth Ontario бас директоры Сара Крамердің агенттіктің жұмысының алғашқы төрт айында 4,8 миллион долларлық тендерсіз келісімшарттарды бекілгені хабарланғаннан кейін, сондай-ақ шығындар туралы пікірлер айтылды. МакГинти үкіметі Денсаулық сақтау агенттігінің «Ақылды жүйелер» жобасына бес жылдың ішінде 647 миллион доллар жұмсады, оның жылдық 225 миллион долларлық бюджетінің 15 пайызы консультанттарға жұмсалды, бұл 166 қызметкердің жылдық жалақысы 100 000 доллардан асып түсетініне қарамастан болды. Жоба жабылып, eHealth Ontario ретінде қайта іске қосылды. Премьер-министр Далтон МакГинти eHealth шығындары туралы ақпаратты қызықтырды және бас аудитордың есебі бойынша әрекет ететінін мәлімдеді. МакГинти мен Каплан провинциялық электрондық денсаулық сақтау жүйесін құру үшін білікті мамандарды тартудың қиын екенін айтты. МакГинти мен Каплан бас аудитордың тексеруінен бөлек, eHealth-ті тәуелсіз тексеруге уәде берді. Кейіннен министрлік пен eHealth PricewaterhouseCoopers компаниясымен келісімшарт жасалмағаны белгілі болды. Либералдар бұл бас аудитордың жұмысын қайталауға әкелетінін айтты, ал оппозиция Капланның бұрын тәуелсіз тексеру жүргізіліп жатқанын айтқанын атап өтті. Баспасөз қызметкерлеріне қол жеткізген құжаттар МакГинтидің кеңес арқылы бұйрық беріп, Креймерді бас директор ретінде жұмысқа алуға араласып, тәжірибесіз деп санаған Денсаулық сақтау министрлігінің шенеуніктерінің қарсылығын жеңгенін көрсетті. МакГинти сол кездегі eHealth төрағасы доктор Алан Хадсонның кеңесіне сүйенгенін және енді Креймерді жұмысқа алуды қателік деп есептейтінін айтты.
Газ зауыты туралы даулы оқиға
МакГинтидің азшылық үкіметі 2011 жылғы сайлау науқаны барысында Миссиссауга және Оуквилде салынып жатқан беделсіз газ станцияларын жабу туралы шешім қабылдағаны үшін де сынға ұшырады. Бұл қадам Либералдық партияның аймақтағы бес округті сақтап қалу мүмкіндіктерін арттыруға бағытталған саяси ыңғайлы шешім ретінде қарастырылды, өйткені оппозициялық Консервативтік партия (ПК) және Жаңа демократиялық партия (НДП) бұрыннан-ақ оларды жабуға уәде берген еді. Азшылық үкіметтің әлсіздігіне сенген оппозиция Энергетика министрі Крис Бентлиден осы шешімге қатысты барлық құжаттарды жариялауды талап етті. Бентли қыркүйек айында 36 000 беттік құжаттарды жариялауды кейінге қалдырды және барлық құжаттар жарияланғанын мәлімдеді. Газ станцияларын жабуға кеткен шығын шамамен 20 жыл ішінде 950 миллионнан 1,1 миллиард долларға бағаланды.
2011 жылы қайта сайлану
2011 жылдың 6 қазанында либералдар үшінші рет үкіметке сайланды, бірақ заң шығарушы жиналыста көпшілік дауысын жоғалтты. 107 орынның 53-ін ғана жеңіп алған либералдар көпшілікке бір орын жетпей қалды.
Үшінші мерзім (20112013)
Онтарио онжылдықтар бойы көпшілік үкіметке ие болғаннан кейін, тағы да азшылық үкіметке оралған соң, саяси жағдай едәуір өзгерді. Үкіметтегі либералдар заңдарды қабылдау үшін және сенімсіздік дауысынан қауіпті сақтау үшін басқа партиялармен бірлесіп жұмыс істеуге міндетті болды. МакГинти сайланған жағдайда ешқандай партиямен коалиция құрмайтынын уәде берді және оппозициялық депутаттардың қолдауын жеке-жеке заң жобалары бойынша тарта отырып, үкімет жүргізуге кірісті. МакГинти бұрынғы Торонто Доминион банкінің бас экономисі Дон Драммондқа провинцияның қаржысын зерттеуді тапсырды. 2012 жылдың ақпан айында Драммонд провинция 2017-18 жылдары 30 миллиард долларлық дефицитке тап болады деген баяндама жариялады, бұл МакГинти үкіметінің болжағаннан екі есе көп. Драммонд провинцияның сол кездегі 215 миллиард долларды құрайтын қарызының өсуін тежеу үшін, бес жыл ішінде 411 миллиард долларға жетпеуі үшін қатаң үнемдеу шараларын ұсынды. МакГинти 5 миллиард долларлық орташа дефицитті мұра еткенімен, оның прогрессивті шығындар бағдарламалары мен соңғы экономикалық дағдарысқа байланысты ол үш есеге өсті. Үкімет көп ұзамай бірнеше мәселеде дауға тартылды. Онтарионың бюджеттік жағдайына байланысты үкімет мемлекеттік қызметкерлердің жалақысына қатысты қатаң саясат ұстанды. Ол «Білім берушілерді алға қою туралы 2012 жылғы» 115-заң жобасын ұсынды, ол ұжымдық келіссөздерді тоқтату, мұғалімдерге келісімшарт жүктеу және олардың екі жылға ереуіл құқығын тоқтату мақсатында болды. Сонымен қатар, ол ауруханалар, колледждер, мемлекеттік мекемелер мен мемлекеттік қызметтегі 481 000 қосымша мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын тоқтату туралы заң жобасын енгізді. Либералдар қосымша сайлаулар арқылы көпшілікті қайта иеленуді үміттенеді. 2012 жылдың 6 қыркүйегінде екі қосымша сайлау өтті, біреуі Воган қаласында, екіншісі Китченер-Уотерлу қаласында. Бұрынғы вице-премьер-министр Элизабет Витмер, прогрессивті консерватор, Китченер-Уотерлу округін алдыңғы төрт мерзім бойы өкілдік етті. Оның отставкасы округке Жаңа демократиялық партиядан (ЖДП) Кэтрин Файфты сайлауға мүмкіндік берді, нәтижесінде МакГинти либералдары азшылық үкіметке ие болды. Китченер-Уотерлудегі ЖДП-нің жеңісі, либералдарға қажетті орын, 115-заң жобасына қарсы наразылықпен байланысты болды; либералдар бұл округте үшінші орынға шықты.
2012 жылғы мерзімді ұзарту және қызметтен кету
Қосымша 20 000 құжат бар екені белгілі болғаннан кейін, Бентли заң шығарушы комитет тарапынан сирек кездесетін қарсылық көрсету туралы ұсыныспен қамтылды және МакГинти 2012 жылдың 15 қазанында күтпеген жерден заң шығару сессиясын тоқтату арқылы аяқтайтынын және Либералдық партия өзінің ізбасарын таңдағаннан кейін 2013 жылдың қаңтарында премьер-министр лауазымынан кететінін жариялағанда, заң шығарушы орган қарсылыққа ұшырады. Либералдық палата басшысы Джон Миллой кейіннен жағдайдың тұйыққа тірелуіне байланысты үзіліс қажет болғанын мәлімдеді, себебі еңбек ұйымдарының басшыларымен және оппозициямен мемлекеттік сектордағы жалақыны тоқтату жоспарлары бойынша келісімге келе алмады. Оппозиция бұл шешімді «Орнге Эйр» ісі бойынша жүргізілген тергеу мен қылмыстық іздеуге, өткен сайлау кезінде газбен жұмыс істейтін екі электр стансасының құрылысын тоқтату туралы даулы шешімге, сондай-ақ заң шығарушы органдан жобаларды тоқтатуға қатысты ақпаратты жасырғаны үшін кабинет министрлерін кінәлі деп табу үшін оппозицияның дауыс беру қаупін болдырмау мақсатында жасалғанын айыптады. 2013 жылдың басында Онли «Торонто Стар» газетіне берген сұхбатында, ол және МакГинти бұл мәселені, басқалармен қатар, талқылағанын, бірақ ол сессияны тоқтатуға келіскенге дейін конституцияны сақтап, жауапты үкіметтің принциптерін ұстануға міндетті екенін түсіндірді. Егер премьер-министр «демократияны құлатпақ болса» ғана Онли кеңестен бас тарта алатын еді және, Онли айтқандай, «саяси тұрғыдан даулы мәселе бұл санатқа жатпайды. Оған тіпті жақын да емес. Саяси процестерді, саяси шешімдерді қабылдауды және содан кейін сессияны тоқтатудың салдарымен саясаткерлер айналысуы керек». Заң шығарушы органның қайта шақырылу күнінің белгіленбеуіне қатысты вице-губернатор өзіне ешқандай нұсқаулық болмағанын айтты. Заң шығарушы органның регламентінде нақты күнді белгілеу міндетті, бірақ Заң шығару жиналысы туралы заңда мұндай талап жоқ, ал бұрынғы тәжірибелер де үйлесімді емес. МакГинтидің федералды либералдық партия төрағалығына үміткер болары туралы болжамдар болғанымен, ол 2012 жылдың 23 қазанында бұл ниеттен бас тартқанын мәлімдеді. МакГинти 2013 жылдың 11 ақпанында премьер-министр лауазымынан кетті. Ол 2013 жылдың 12 маусымында заң шығару сессиясы аяқталғаннан кейін, 23 жыл бойы Оттава-Оңтүстік аймағын өкілдік еткеннен кейін заң шығарушы органдағы мандатын тапсырды.
Саясаттың кейінгі өмірі
2013 жылдың маусым айында МакГинти Гарвард университетінің Халықаралық қатынастар жөніндегі Уэтерхед орталығында күзгі семестрдегі аға зерттеуші болып тағайындалды. МакГинти 2014 жылы Dundurn Press басылымымен «Далтон МакГинти: Өзгеріс жасау» атты естеліктер кітабын жариялады, онда ол саясаттағы өмірі туралы айтады.
Құрметті дәрежелері
Орналасу орны Күні Мекеме Аталымы 2006 жыл Оттава университеті Университет докторы (D. Univ) Иә, сөз сөйледі.
Марапаттар
Орналасқан жері Күні Мекеме Сыйлық 30 қазан 2013 Онтарио университеттері кеңесі Дэвид С. Смит сыйлығы
Қаланың бостандығы
2019 жылдың 15 мамыры: Оттава.