2003 жылғы Онтарио провинциясы сайлауы

Кіріспе

2003 жылғы Онтарио жалпы сайлауы 2003 жылғы 2 қазанда Онтарио провинциясының 38-ші заң шығарушы ассамблеясының 103 мүшесін (Провинциялық парламент мүшелері немесе "МПП") сайлау үшін өтті. Сайлауды 2 қыркүйекте Премьер-министр Эрни Ивс 2003 жылғы Солтүстік Америкадағы қараңғылықтан кейінгі күндері үкіметтегі Онтарио прогрессивті консервативтік партиясын қолдайтын сауалнамалардың нәтижесінде тағайындады. Сайлау нәтижесінде Далтон МакГинти басқаратын Онтарио либералды партиясы көпшілік дауысқа ие болды.

Үгіт-насихат науқанына дайындық

1995 жылы Майк Харрис басқарған Онтарио прогрессивті консервативтік партиясы үшінші орыннан шығып, Лин МакЛеод басқарған Онтарио либералдық партиясы мен Боб Рей басқарған Онтарио жаңа демократиялық партиясын жеңіп, көпшілік үкімет құрды. Келесі екі мерзімде Харрис үкіметі жеке табыс салығының мөлшерлемесін 30%-ға төмендетті, тиімділікті арттыру үшін шамамен 40 аурухананы жапты, Қоршаған орта министрлігінің штаттық қызметкерлерін жартысына дейін қысқарды және білім беру жүйесінде кең ауқымды реформалар жүргізді, оның ішінде мұғалімдерді міндетті түрде тестілеу, мемлекеттік білім берудегі оқушыларды тестілеу және балаларын жеке мектепке жіберген ата-аналарға мемлекеттік салық жеңілдіктері берілді. 1999 жылғы провинциялық сайлауда торилер күшті экономиканың және либералдық көшбасшы Далтон МакГинтиді "қызметке лайық емес" деп көрсетуге бағытталған науқанның арқасында тағы да көпшілік үкімет құруға қол жеткізді. Алайда, 7 адамның қаза болуына және кем дегенде 2300 адамның ауруына себеп болған Walkerton трагедиясы, ластанған сумен қамтамасыз етуге байланысты болды және үкіметтің қоршаған ортаны қорғау және реттеу саласындағы кесімдерімен байланысты болды, нәтижесінде үкіметтің беделі күрт төмендеді. Жеке мектептерде оқитын балалары бар ата-аналарға салық жеңілдіктері беру туралы ұсыныс та қолдау таппады. 2001 жылдың қазанында Харрис отставкаға кету ниетін жариялады, ал ПК партиясы 2002 жылы оны алмастыру үшін басшылыққа сайлау өткізді. Бес үміткер өңірде пайда болды: сол жылы зейнеткерлікке шыққан бұрынғы қаржы министрі Эрни Ивс, қазіргі қаржы министрі Джим Флаэрти, қоршаған орта министрі Элизабет Витмер, денсаулық сақтау министрі Тони Клемент және еңбек министрі Крис Стоквелл. Содан кейін туризм министрі Кэм Джексон либералды партиялар оның салық төлеушілерден мейрамхана бөлмелері, стейк-тамақтары және алкогольдік сусындар үшін 100 000 доллардан астам ақша алғанын жариялағаннан кейін отставкаға кетуге мәжбүр болды. Либералды партиялар торилердің көрнекті тори Тед Роджерске тиесілі болған "Торонто Блю Джейс" командасына үлкен салық жеңілдіктерін бергенін көрсетті. Сонымен қатар, жаңа демократтар да, либералды партиялар да электр энергиясының бағасының күрт өсуіне байланысты үкіметті сынады. 2002 жылдың мамыр айында үкімет Калифорния мен Альбертаның үлгісімен электр энергиясы нарығын либералдауға көшті. Пикеринг атом электр станциясының құрылысындағы кешігулер және электр энергиясына сұраныстың өсуіне байланысты электр энергиясының нарықтық бағасы өсті, бұл тұтынушылардың наразылығына әкелді. Қараша айында Ивс электр энергиясының бағасын бекітіп, ашық нарықты тоқтатты, бұл тұтынушыларды қанағаттандырды, бірақ консервативті еркін нарық жақтастарын ашуландырды. Сол қыста Ивс ауруханалар мен мектептердің тиімді бюджеттеуіне көмектесу үшін қаржы жылының басталғанға дейін провинциялық бюджетті ұсынуға уәде берді. Алайда, күзде болған бірнеше даулар партияны сұрақтар кезеңіне оралуға дайын емес етіп қойғандықтан, олар Онтарио заң шығарушы жиналысын көктемде мүмкіндігінше кейінге қарай ықшамдауды жоспарлады. Бюджет заң шығарушы органда емес, Магна Интернешнлдің Ньюмаркеттегі кеңсесінде жарияланды. Бұл қадам PC спикері Гэри Каррдың ашуын тудырды, ол бұл қадамды конституцияға қайшы деп атады және бұл заң шығарушы органды елемеудің айқын жағдайы деп шешті. Бюджеттің орналасуына байланысты дау бюджеттің мазмұнынан алынған қолдауды асыра басып өтті. SARS Торонтода бірнеше адамның өліміне және денсаулық сақтау жүйесінің тұрақтылығына қауіп төндірген кезде үкімет үлкен дағдарысқа тап болды. 23 сәуірде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы вирустың таралуын болдырмау үшін Торонтоға қажетті емес сапарлардан бас тартуға кеңес бергенде, Торонто туризмі қатты зардап шекті. Көктемгі сессияның соңында, Ивс үкіметі Магна бюджетіне байланысты наразылыққа үш күндік пікірталас пен Энергия министрі Крис Стоквеллдің отставкасын талап ету апталарына мәжбүр болды. Стоквеллге 2002 жылдың жазында Еуропаға саяхаттаған кезде, ол реттеген "Ontario Power Generation" мемлекеттік компаниясынан жарияланбаған сыйлықтар алғаны үшін айып тағылды. Стоквелл провинциялық жаңалықтарда шамамен бір ай бойы үстемдік еткеннен кейін, ақыры отставкаға кетті және қайта сайлануға түспеді. 2003 жылдың жазында прогрессивті консерваторлар 2003 жылғы Солтүстік Америкадағы қараңғылық арқасында танымалдылығын қайта арттырудың күтпеген мүмкіндігіне ие болды. Қараңғылық болған кезде Ивс бастапқыда кешіккен жауабы үшін сынға ұшырады; алайда, қараңғылықтан кейінгі күндері баспасөз брифингін өткізген Ивс басшылық танытып, қиын жағдайға сабырлылықпен төтеп берді. Бұл дағдарыс Ивске өзінің тәжірибе, дәлелденген қабілеті және үкіметті басқару қабілеті сияқты негізгі науқандық тақырыптарын көрсетуге мүмкіндік берді. Консерваторлар үшін дауыс беру көрсеткіштері орташа деңгейде өскен кезде, сайлауға дайындық жасалды.

In 1995, the Ontario Progressive Conservative Party under Mike Harris came from third place to upset the front running Ontario Liberal Party under Lyn McLeod and the governing Ontario New Democratic Party under Bob Rae to form a majority government. Over the following two terms, the Harris government moved to cut personal income tax rates by 30%, closed almost 40 hospitals to increase efficiency, cut the Ministry of the Environment staff in half, and undertook massive reforms of the education system, including mandatory teacher testing, student testing in public education, and public tax credits for parents who sent their children to private schools. In the 1999 provincial election, the Tories were able to ride a strong economy and a campaign aimed at depicting rookie Liberal leader Dalton McGuinty as "not up to the job" to another majority government. The Walkerton Tragedy, however, where a contaminated water supply led to the deaths of 7 people and illness of at least 2,300 were linked in part to government environment and regulatory cutbacks, and as a result the government's popularity was badly damaged. A movement to provide tax credits to parents with children in private schools also proved to be unpopular. In October 2001, Harris announced his intention to resign, and the PC party called a leadership convention for 2002 to replace him. Five candidates emerged: former Finance Minister Ernie Eves who had retired earlier that year, current Finance Minister Jim Flaherty, Environment Minister Elizabeth Witmer, Health Minister Tony Clement and Labour Minister Chris Stockwell. Then, Tourism Minister Cam Jackson was forced to resign when the Liberals revealed he had charged taxpayers more than $100,000 for hotel rooms, steak dinners and alcoholic beverages. The Liberals showed the Tories had secretly given a large tax break to the Toronto Blue Jays, a team owned by prominent Tory Ted Rogers. At the same time, both the New Democrats and Liberals criticized the government over skyrocketing electricity prices. In May 2002, the government had followed California and Alberta in deregulating the electricity market. With contracting supply due to construction delays at the Pickering nuclear power plant and rising demand for electricity in an unusually warm autumn, the spot price for electricity rose, resulting in consumer outrage. In November, Eves fixed the price of electricity and ended the open market, appeasing consumers but angering conservative free marketers. That winter, Eves promised a provincial budget before the beginning of the fiscal year, to help hospitals and schools budget effectively. However, as multiple scandals in the fall had already made the party unwilling to return to Question Period, they wished to dismiss the Legislative Assembly of Ontario until as late as possible in the spring. The budget was instead to be announced at the Magna International headquarters in Newmarket, Ontario, rather than in the Legislature. The move was met with outrage from the PC Speaker Gary Carr, who called the move unconstitutional and would rule that it was a prima facie case of contempt of the legislature. The controversy over the location of the budget far outstripped any support earned by the content of the budget. The government faced a major crisis when SARS killed several people in Toronto and threatened the stability of the health care system. On April 23, when the World Health Organization advised against all but essential travel to Toronto to prevent the spread of the virus, Toronto tourism greatly suffered. When the spring session was finally convened in late spring, the Eves government was forced through three days of debate on the contempt motion over the Magna budget followed by weeks of calls for the resignation of Energy Minister Chris Stockwell. Stockwell was accused of accepting thousands of dollars in undeclared gifts from Ontario Power Generation, an arms length crown corporation he regulated, when he travelled to Europe in the summer of 2002. Stockwell finally stepped aside after dominating the provincial news for almost a month, and did not seek reelection. By the summer of 2003, the Progressive Conservatives received an unexpected opportunity to re gain popularity in the form of the 2003 North American blackout. When the blackout hit, Eves initially received criticism for his late response; however, as he led a series of daily briefings to the press in the days after the blackout, Eves was able to demonstrate leadership and stayed cool under pressure. The crisis also allowed Eves to highlight his principal campaign themes of experience, proven competence and ability to handle the government. When polls began to register a moderate increase for the Conservatives, the table was set for an election call.

Прогрессивті консервативті науқан

1995 және 1999 жылдары Прогрессивті консерваторлар жоғары деңгейдегі, ұйымдасқан науқандар жүргізді, олар негізінен АҚШ штаттарындағы Республикалық партияның алған тәжірибесіне негізделген. 1995 жылы ПК-ның басты стратегиясы – сайлаушыларды екіге бөлу, қарсыластың дауысын екі партияға бөлетін бірнеше даулы идеяларға негіздеу болды. Консерваторлар салықты күрт төмендету, жұмыс орындарына квоталарға қарсылық, әлеуметтік жәрдемақыны қысқарту және фотобейне тіркеуге қарсылық көрсету, сондай-ақ жас қылмыскерлерге арналған «түзету лагерьдерін» құру сияқты бірнеше маңызды мәселелерге баса назар аударды. Олар көшбасшы Майк Харристі он жылдық НДП және Либералдық партияның тиімсіз басқаруынан кейін үкіметке салауаттылықты қайтаруға ниеттенген халықтың адамы ретінде көрсетті. 1994 жылы жарияланған сайлауалды бағдарламасы «Жалпыға ортақ сана революциясы» деп аталды және экономикалық дағдарысқа жауап ретінде ұсынылған экономикалық шешімді ұсынды. 1999 жылы ПК-лар экономикалық белсенділіктің өсуін өздерінің ұсынылған жоспарларының нәтижесі ретінде көрсетті. Олардың негізгі стратегиясы – сайлаушыларды тағы да бірнеше даулы идеялар мен олардың жетістіктеріне негіздеп екіге бөлу, сонымен қатар Либералдық партияның көшбасшысы Далтон МакГинтиге сенімсіздік тудыру арқылы оппозицияның Либералды партия төңірегінде бірігуіне жол бермеу болды. Олар МакГинтиге қарсы теріс телеарна жарнамаларын жасады, оны «жұмысқа лайық емес» деп көрсетуге тырысты. Сонымен қатар, олар өздерінің экономикалық жетістіктерін көрсетті, бірақ денсаулық сақтау және білім беру салаларындағы бұзылыстарды мемлекеттік қызметтерді тиімді етуге бағытталған қажетті қайта құрылымдаудың бір бөлігі ретінде азайтты. Екі науқан да өте табысты болды және осы науқандардың негізгі ұйымдастырушыларын баспасөз «дарынды жастар» деп атады. Майк Харристің бас штабы Дэвид Линдсей саясаттың, коммуникациялардың, науқан жоспарлаудың және үкіметке өтудің жалпы үйлестірілуіне жауапты болды, ал Митч Паттен науқан хатшысы болды. Том Лонг пен Лесли Нобл бірлесіп науқандарды басқарды, Лонг науқан төрағасы, ал Нобл науқан жетекшісі болды. Бұрынғы тілші Пол Родс ақпарат құралдарымен байланысқа жауапты болды. Деб Хаттон Майк Харристің оң қолы болды. Жайм Уатт пен Перри Майл жарнамалық науқанды жүргізді. Гай Джиорно 1995 жылы саясат және сөз жазу бойынша жұмыс істеді, ал 1999 жылы жалпы хабарламаларға жауапты болды. Скот Маннох тур жетекшісі болды, ал Глен Райт көшбасшының автобусында жүрді. Болашақ көшбасшы Джон Тори қаржы жинау және дебатқа дайындықпен айналысты, сонымен қатар 1999 жылғы көшбасшылар дебатына дайындық кезінде Либералдық партияның көшбасшысы Далтон МакГинти рөлін ойнаған екі адамның бірі болды (екіншісі Джон Мэтисон). (Энди Брандт пен Джиорно НДП көшбасшысы Говард Хэмптон рөлін ойнады). 2003 жылға қарай Том Лонг Эрни Ивспен жұмыс істеуден бас тартты. Көптеген сарапшылар Лонгтің Ивстің ымыраға келмейтін, консервативтік көзқарастардан алыс деп санайтынын болжады. Джейм Уатт Лонгтің лауазымын сайлауалды кампанияның тең төрағасы ретінде иеленді және барлық ойыншылар бұрынғыдай орындарға орналасты. Бірнеше жаңа тұлғалардың арасында Джефф Бангс науқан жетекшісі болды. Бангс Ивстің Парри-Саунд сайлау округінде өскен адал жақтасы болды. Прогрессивті консерваторлар сайлаушыларды бірнеше маңызды мәселелер бойынша екіге бөлуді жоспарлады. Алайда, партиясы мен үкіметінің халық пікіріндегі көрсеткіштері төмендегендіктен, олардың жалғыз күшті айырмашылығы Премьер-министр Ивстің тәжірибесі мен беделі болды. Олардың «Сізге сенуге болатын тәжірибе» деген ұраны Ивстің биліктегі жылдарын көрсетуге бағытталған. «Алға қарайғы жол» деп аталған партиялық бағдарлама бұрынғы жылдарға қарағанда ұзақ және кеңейтілген. Науқанда бес негізгі бағыт көтерілді: ипотекалық төлемдерге салық жеңілдіктері. Зейнеткерлерге мүліктік салықтың білім беру бөлігін қайтару. Ата-аналар балаларын жекеменшік мектепке жіберсе, салық жеңілдіктері. Мұғалімдердің ереуілдеріне тыйым салу және келіссөздерді міндетті төрелікке жіберу. «Онтариода жасалған» иммиграциялық жүйе. Әр бағыттың мақсаты – негізгі консерваторлық дауыс берушілер: үй иелері, зейнеткерлер, діни консерваторлар, ата-аналар және құқық тәртібін сақтаушылар. Ивстің науқаны қарапайым схема бойынша жүргізілді. Ивс бағдарламаның бес элементінің біреуін атап, содан кейін оған қарсы шыққан Далтон МакГинтиді сынады. Мысалы, ол екі баласы бар аз ұлттық отбасының үйіне барып, олардың ипотекалық төлемдерді жеңілдету жоспары бойынша қанша ақша алатынын айтты. Бұдан кейін МакГинтидің олардың салықтарын көтерудің құпия жоспары бар екені туралы шабуыл жасады. Немесе ол кішкентай қаладағы зауыттағы жиналатын цехқа барып, «Онтариода жасалған» иммиграциялық жоспары бойынша жаңа иммигранттардың аз бөлігі Торонтоға қоныстанса, ал көбісі қаланың сыртында қоныстанса, бұл зауыт менеджеріне жұмыс күші тапшылығын шешуге көмектесетінін айтты. Содан кейін ол МакГинтиді Канада Премьер-министрі Жан Кретьенмен байланыстырып, МакГинтидің елге террористтер мен қылмыскерлерді кіргізетін федералдық иммиграциялық жүйені қолдайтынын айтты. Консерваторлардың телеарналық жарнамалары да осы мәселелер бойынша сайлауды екіге бөлуге тырысты. Бір жарнамада Либералдық партияның көшбасшысының жағымсыз суретімен бірге дауыс «Сіздің салықтарыңызды көтеруге Далтон МакГинти неге мүдделі екеніне таң қалдыңыз ба?» деп сұрайды. Жарнама содан кейін МакГинтидің үй иелеріне ипотекалық сыйақыдан салық жеңілдіктерін беру және зейнеткерлерге мүліктік салықтан жеңілдік беру жоспарларына қарсы болғанын көрсетеді. Тағы бір жарнамада дауыс «Ол (МакГинти) баланың білімі ереуілдер мен құлыптаулармен бұзылуға тиіс емес екенін білмейді ме?» деп сұрайды. Онда МакГинтидің профсоюз тарапынан қолдау алғанын және мұғалімдердің ереуілін тыйым салу туралы консерваторлардың ұсынысын қабылдамағанын айтылады. Екі жарнама да «Ол әлі де жұмысқа лайық емес» деген шабуылмен аяқталады. Көпшілік дауысқа ие болған консерваторлар, өздерінің орындарын сақтап қалуға, сонымен қатар ауылдық Либералдық округтерді басып алып, көпшілікті арттыруға ниеттенді. Олар Солтүстік Онтариода, Солтүстік Бэй мен Парри-Саундты қоспағанда, өте аз науқан жүргізді.

In 1995 and 1999, the Progressive Conservatives ran highly focused, disciplined campaigns based on lessons learned principally in US states by the Republican Party. In 1995, the core PC strategy was to polarize the electorate around a handful of controversial ideas that would split opposition between the other two parties. The PCs stressed radical tax cuts, opposition to job quotas, slashing welfare rates and a few hot button issues such as opposing photo radar and establishing "boot camps" for young offenders. They positioned leader Mike Harris as an average guy populist who would restore common sense to government after ten lost years of NDP and Liberal mismanagement. The campaign manifesto, released in 1994, was titled the "Common Sense Revolution" and advocated a supply side economics solution to a perceived economic malaise. In 1999, the PCs were able to point to increased economic activity as evidence that their supply side plan worked. Their basic strategy was to polarize the electorate again around a handful of controversial ideas and their record while preventing opposition from rallying exclusively around the Liberals by undermining confidence in Liberal leader Dalton McGuinty. They ran a series of negative television ads against McGuinty in an attempt to brand him as "not up to the job". At the same time, they emphasized their economic record, while downplaying disruptions in health care and education as part of a needed reorganization of public services that promoted efficiency and would lead to eventual improvements. Both campaigns proved highly successful and the principal architects of those campaigns had been dubbed the "whiz kids" by the press. David Lindsay, Mike Harris's chief of staff, was responsible for the overall integration of policy, communications, campaign planning and transition to government while Mitch Patten served as campaign secretary. Tom Long and Leslie Noble jointly ran the campaigns, with Long serving as campaign chair and Noble as campaign manager. Paul Rhodes, a former reporter, was responsible for media relations. Deb Hutton was Mike Harris's right arm as executive assistant. Jaime Watt and Perry Miele worked on the advertising. Guy Giorno worked on policy and speechwriting in 1995 and in 1999 was in charge of overall messaging. Scott Munnoch was tour director and Glen Wright rode the leader's bus. Future leader John Tory worked on fundraising and debate prep, and was actually one of two people (the other was John Matheson) to play Liberal leader Dalton McGuinty during preparation for the 1999 leaders' debate. (Andy Brandt and Giorno played NDP leader Howard Hampton.) Heading into 2003, Tom Long refused to work for Ernie Eves. Most speculated that Long saw Eves as too wishy washy and not enough of a traditional hard right conservative. Jaime Watt took Long's position as campaign co chair and more or less all the same players settled into the same places. A few new faces included Jeff Bangs as campaign manager. Bangs was a long time Eves loyalist who had grown up in his riding of Parry Sound. The Progressive Conservatives once again planned on polarizing the electorate around a handful of hot button campaign pledges. However, with their party and government listing in public opinion polls, they found their only strong contrasts were around the experience and stature of Premier Eves. Their campaign slogan "Experience You Can Trust" was designed to highlight Eves' years in office. The party platform, dubbed "The Road Ahead", was longer and broader than in earlier years. Five main planks would emerge for the campaign:

Tax deductions for mortgage payments. Rebate seniors the education portion of their property taxes. Tax credits for parents sending their children to private schools. Banning teachers' strikes by sending negotiations to binding arbitration. A "Made in Ontario" immigration system. Each plank was targeted at a key Tory voting bloc: homeowners, seniors, religious conservatives, parents and law and order types. Eves' campaigning followed a straightforward pattern. Eves would highlight one of the five elements of the platform and then attack Dalton McGuinty for opposing it. For instance, he would visit the middle class home of a visible minority couple with two kids and talk about how much money they would get under his mortgage deductibility plan. That would be followed by an attack on McGuinty for having a secret plan to raise their taxes. Or he would campaign in a small town assembly plant and talk about how under a "Made in Ontario" immigration plan fewer new Canadians would settle in Toronto and more outside the city, helping the plant manager with his labour shortage. Then he would link McGuinty to Prime Minister of Canada Jean Chrétien and say McGuinty supported the federal immigration system that allows terrorists and criminals into the country. The Tory television advertising also attempted to polarize the election around these issues. In one of the ads, a voice over accompanying an unflattering photo of the Liberal leader asks "Ever wonder why Dalton McGuinty wants to raise your taxes?" The ad then points out that McGuinty has opposed Tory plans to allow homeowners a tax deduction on mortgage interest and to give senior citizens a break on their property taxes. In another ad, the voice over asks "Doesn't he (McGuinty) know that a child's education is too important to be disrupted by lockouts and strikes?" It says that McGuinty has sided with the unions and rejected the Tory proposal to ban teacher strikes. Both ads end with the attack "He's still not up to the job." Armed with a majority, the Tories were hoping to hold the seats they already had, while targeting a handful of rural Liberal seats in hopes of increasing their majority. They campaigned relatively little in Northern Ontario, with the exception of North Bay and Parry Sound, both of which they held.

Либералды науқан

1999 жылғы Далтон МакГинтидің сайлау науқанының бірінші жартысы ұйымдастырылмаған және күшсіз деп көп сынға түсті, көптеген журналистер оның көшбасшылар дебатында нашар өнер көрсеткенін айтты. Алайда, МакГинти соңғы он күнде партиясын қайта жандандыра алды. Сайлау күні либералдар 40% дауыс жинады, бұл соңғы 50 жылдағы екінші үздік көрсеткіші болды. Көбірек маңыздысы, тоғыз жаңа МПП сайланды, партия тізімі 30-дан 35-ке дейін ұлғайды, оның ішінде Джордж Смиттерман және Майкл Брайант сияқты белсенді саясаткерлер де бар. 1999 жылы либералдардың стратегиясы сайлаушыларды Майк Харрис пен Далтон МакГинти арасында поляризациялау болды. Олар сайлаудың либералдық емес, консерваторлардың есебінен екенін қамтамасыз ету үшін, идеясыз платформа ұсынды. Біраз дәрежеде олар сәттілікке жетті. Жаңа демократиялық партияның қолдауы 21%-дан 13%-ға дейін төмендеді, ал либералдардың қолдауы 9%-ға өсті. Олар консерваторларға наразылардың нарығын басып алғанмен, консерваторларға наразы болуға жеткілікті адамдарды көндіре алмады. Жеңіліске ұшыраған түні МакГинти келесі сайлауда қалай жеңіске жетуді жоспарлауға кірісті. Ол либералдардың келесі платформасына қандай тақырыптар енгізілетінін айтты. Оның сөзіне қарағанда, либералдар «онтариолықтардың жақсы мектептерге, жақсы ауруханаларға, жақсы денсаулық сақтауға, жақсы білімге және басқа да нәрселерге үміттене алатын нәрселердің кейбіреулерін ұсынады. Біз ұрыс-жанжалды тоқтатып, бірлесіп жұмыс істеуді бастауды қалаймыз». МакГинти өзінің жас қызметкерлерінің көп бөлігін тәжірибелі саяси мамандармен алмастырды. Ол негізгі лауазымдарда Дон Гайды (оның сайлау науқанының жетекшісі және Pollara компаниясымен сауалнама жүргізетін сарапшы), Мэтт Мейчакты (оның коммуникация директоры) және Боб Лопинскиді (оның мәселелерді басқару директоры) қалдырды. Платформасын әзірлеу үшін ол жаңа штаб меңгерушісі Фил Деванды (премьер-министр Дэвид Петерсонның бұрынғы саясат директоры) және Оттава ардагері Джеральд М. Баттсты қосты. Ол сондай-ақ Онтарионың еңбек министрі Грег Сорбараны Онтарио либералдық партиясының президенті болуға шақырды. Бастапқыда МакГинти үш стратегиялық міндетті белгіледі. Біріншіден, салықты төмендету болмайды. Бұл саясаттағы дәстүрлі пікірге қайшы келді, яғни жеңіске жету үшін салықты төмендету қажет еді; Майк Харристен Билл Клинтонға дейін барлығы орта тапқа салық жүктемесін азайту туралы үгіт жүргізді. Бірақ МакГинти Онтарио сайлаушылары ақшаның қоғамдық денсаулық сақтау және білім беру қызметтерін қалпына келтіру үшін қажет екенін қабылдайтынына сенімді болды. Екіншіден, оң көзқарас. МакГинти оппозиция жетекшісінің рөлінен аулақ болып, үкімет жариялағанның бәріне автоматты түрде қарсылық білдірудің орнына, оң баламалармен күн тәртібін белгіледі. Қарсыласты сынай білу маңызды болғанымен, оны партия мүшелеріне жүктеу керек еді. Үшіншіден, біртұтас команда. Ол кезде Онтарио либералдық партиясы фракцияларға бөлінген. Питерсон дәуіріндегі адамдар жаңадан келгендерге сенімсіздікпен қарады. Жан Критиеннің жақтастары Пол Мартиннің жақтастарымен күресті. МакГинти бөліністер есікте қалдырылуын қалады. Команданы құруға баса назар аударған іс өте сәтті болды, өйткені 1999 жылы бір адаммен атқарылған жұмыстар қазір төрт, алты немесе сегіз адамнан тұратын топтарға бөлінді. Деван Питерсон режимінен Шила Джеймс, Винс Борг және Дэвид Макнотон сияқты ардагерлерді шақырды. Оттавадан Уоррен Кинселла, Дерек Кент және Гордон Эшворт сияқты науқан ардагерлері Онтарио консерваторларын биліктен құлатуға көмектесуге келісті. Либералдардың стратегиясы 1999 жылғыдай болды: сайлауды консерваторлар мен либералдардың арасында поляризациялау, жаңа демократиялық партияны шеттету және консерваторлар кетіп қалуы керек деп жеткілікті сайлаушыларды көндіру. Сауалнамалар сайлаушылардың 60%-дан астамы «өзгеріс уақыты келді» деп есептегендіктен, либералдардың науқанының тақырыбы «өзгерісті таңдаңыз» болды. Бұл тақырып екі қадамдық стратегияны жақсы түсіндірді: біріншіден, сайлауды екі партиялық таңдауға дейін азайту, содан кейін либералдарды сайлаушылар үкіметке тойып алған кезде өзгерістің қабілетті және сенімді агенті ретінде көрсету. 1999 жылғы аздаған платформадан кейін 2003 жылғы либералдық платформа бес негізгі саясаттық кітапшаны, белгілі бір географиялық немесе өндірістік топтарға бағытталған үш қосымшаны және егжей-тегжейлі шығындарды есептеуді қамтитын мемлекеттік саясаттың кең ауқымды жинағы болды. Сайлауда басты назарға алынған негізгі мәселелер:

The first half of Dalton McGuinty's 1999 campaign was widely criticized as disorganized and uninspired, and most journalists believe he gave a poor performance in the leaders' debate. McGuinty, however, was able to rally his party in the last ten days. On election day, the Liberals won 40% of the vote, their second best showing in almost fifty years. Perhaps more importantly, nine new MPPs were elected, boosting the caucus from 30 to 35, including dynamic politicians like George Smitherman and Michael Bryant. In 1999, the Liberal strategy had been to polarize the electorate between Mike Harris and Dalton McGuinty. They purposely put out a platform that was devoid of ideas, to ensure the election was about the Tory record, and not the Liberal agenda. To an extent, they succeeded. Support for the NDP collapsed from 21% to just 13%, while the Liberals climbed by 9%. While they almost cornered the market of those angry at the Tories, however, they could not convince enough people to be angry at the Tories to win. The night he conceded defeat, McGuinty was already planning how to win the next election. He set out the themes that the Liberals would build into their next platform. Liberals, he said, would offer "some of those things that Ontarians simply have to be able to count on good schools, good hospitals, good health care, good education and something else We want to bring an end to fighting so we can finally start working together." McGuinty replaced many of his young staff with experienced political professionals he recruited. The three he kept in key positions were Don Guy, his campaign manager and a pollster with Pollara, Matt Maychak, his director of communications, and Bob Lopinski, his director of issues management. To develop his platform, he added to this a new chief of staff, Phil Dewan, a former policy director for Premier David Peterson and Ottawa veteran Gerald M. Butts. He also sought out Peterson era Ontario Minister of Labour Greg Sorbara to run for president of the Ontario Liberal Party. Early on, McGuinty set down three strategic imperatives. First, no tax cuts. This ran against the conventional wisdom of politics that it was necessary to offer tax cuts to win; everyone from Mike Harris to Bill Clinton had campaigned on reducing the tax burden on the middle class. But McGuinty was determined that Ontario voters would accept that the money was needed to restore public health care and education services. Second, a positive tone. McGuinty wanted to avoid the typical opposition leader role of automatically opposing whatever the government announced, and instead, set the agenda with positive alternatives. While attacking the opponent was important, that would be left to caucus surrogates. Third, one big team. At the time, the Ontario Liberal Party was riven into factions. Peterson era people distrusted more recent arrivals. Jean Chrétien supporters fought with Paul Martin supporters. McGuinty set a tone that divisions were left at the door. The emphasis on building the team was highly successful as jobs that in 1999 were done by one person were now assigned to groups of four or six or eight. Dewan brought on board veterans of the Peterson regime such as Sheila James, Vince Borg and David MacNaughton. From Ottawa, campaign veterans such as Warren Kinsella, Derek Kent and Gordon Ashworth signed on to help oust the Ontario Tories from power. The Liberal strategy was the same as in 1999: polarize the election between the Conservatives and Liberals to marginalize the NDP and then convince enough voters that the Conservatives had to go. With polls showing more than 60% of voters reporting it was "time for a change", the Liberals campaign theme was "choose change". The theme summarized the two step strategy perfectly: first, boil the election down to a two party choice and then cast the Liberals as a capable and trustworthy agent of change at a time when voters were fed up with the government. After the sparse platform of 1999, the 2003 Liberal platform was a sprawling omnibus of public policy crossing five main policy booklets, three supplements aimed at specific geographic or industrial groups and a detailed costing exercise. The principle planks that were highlighted in the election were:

Салықты мұздату және бюджетті теңгерлеу. Мемлекеттік мектептерде тест нәтижелерін жақсарту және сыныптардың санын азайту. Негізгі денсаулық сақтау қызметтеріне күтіп алу уақытын қысқарту. Қоршаған ортаны қорғау және өмір сапасын жақсарту. Харрис-Ивс дәуіріндегі бөліністерді жазып алу. МакГинти өзінің жан-жақты платформасын сот сарапшысы және екі банк экономисі жүргізген мұқият есептеумен қолдады. Консерваторлар 1995 жылы үшінші тараптың растауын қабылдағанмен, 2003 жылы оны қабылдамады, бұл либералдарға өз уәделерін орындай алатынына сенімділікке ие болуға мүмкіндік берді. Ивс науқанында лидер оң және теріс хабардың жеткізушісі болғанмен, либералдар Харрис-Ивс үкіметін сынау үшін партия мүшелерінің бірнешеуін пайдаланды, ал МакГинти өзгеріс жолындағы оң жоспарын жариялауға бостандық алды. Либералдардың жарнамалық стратегиясы өте тәуекелді болды. Дәстүрлі пікірге сүйенсек, қарсы науқанға жауап берудің жалғыз жолы – қарсыластың қарсы жарнамасымен жауап беру, бірақ МакГинти науқан барысында тек оң жарнамаларды ғана пайдаланды. Жарнамалық кезеңде либералдардың жарнамаларында Далтон МакГинти камераға қарап, қар жауып тұрған ағашқа сүйеніп тұрып: «Адамдар менің ауруханаларды және мектептерді жөнге келтіретінімді және салықты төмен ұстайтынымды естиді. Мен оптимист пе? Шындығында солай. Мен циник емеспін, не ашуланғанмын, не шаршағанмын. Мен ешқандай арнайы мүдделерге, ескі достарға немесе саяси жеңістерге қарызды емеспін. Бірге біз Онтарионы қайтадан әлемнің қызығушылығына айналдыра аламыз. Мен сізге осыны уәделеймін, менің жұмысым сіздердікінен артық болады» деді. Науқанның бірінші кезеңіндегі негізгі либералдық жарнама Далтон МакГинтидің Онтарио үшін жасаған жоспарлары туралы сөйлегендегі жақын кадрдан тұрды. Бірінші жарнаманың маңызды сөзінде МакГинти камераға қарап: «Мен сіздің салықтарыңызды төмендетпеймін, бірақ оларды көтермеймін» дейді. Географиялық тұрғыдан алғанда, либералдық науқан сайлаудың басында ешқандай қауіп-қатер болмаған Торонто мен Солтүстік Онтариодағы орындық базаға сүйенді. Олар жақында жеңіске жеткен және консерваторлардың назарына іліккен бірнеше ауылдық орындарды қорғауға тиіс болды. Алайда, сайлаудың басты майданы Торонто маңындағы 905 аймағындағы консерваторлар бақылап отырған аймақта, әсіресе Пил және Йорк округтерінде, Оттава және Гамильтон сияқты ірі қалалар маңындағы қалалық орындарда және Лондон, Китченер-Ватерлоо және Гельф сияқты Оңтүстік-Батыс Онтарио қалаларында болды.

Freezing taxes and balancing the books. Improving test scores and lowering class sizes in public schools. Reducing wait times for key health services. Improving environmental protection and quality of life. Repairing the divisions of the Harris Eves era. McGuinty backed up his comprehensive platform with a meticulous costing by a forensic accountant and two bank economists. While the Conservatives had adopted a third party verification in 1995, they did not in 2003, allowing the Liberals to gain credibility that they could pay for their promises. In contrast to the Eves campaign, where the leader was both positive and negative message carrier, the Liberals used a number of caucus members to criticize the Harris Eves government while McGuinty was free to promote his positive plan for change. The Liberal advertising strategy was highly risky. While conventional wisdom says the only way to successfully respond to a negative campaign is with even more negative ads against the opponent, McGuinty ran only positive ads for the duration of the campaign. In the pre writ period, the Liberal advertising featured Dalton McGuinty speaking to the camera, leaning against a tree while snow falls, saying "People hear me say that I'll fix our hospitals and fix our schools and yet keep taxes down. Am I an optimist? Maybe. What I'm not is cynical, or jaded, or tired. I don't owe favours to special interests or old friends or political cronies. Together, we can make Ontario the envy of the world, once again. And, I promise you this, no one will work harder than I will to create that Ontario." During the first stage of the campaign, the principal Liberal ad featured a tight close up of Dalton McGuinty as he spoke about his plans for Ontario. In the key line of the first ad, McGuinty looks into the camera and says "I won't cut your taxes, but I'm not going to raise them either." Geographically, the Liberal campaign was able to rest on a solid core of seats in Toronto and Northern Ontario that were at little risk at the beginning of the election period. They had to defend a handful of rural seats that had been recently won and were targeted by the PCs. The principle battlefield of the election, however, was in PC held territory in the "905" region of suburbs around Toronto, particularly Peel and York districts, suburban seats around larger cities like Ottawa and Hamilton and in Southwestern Ontario in communities like London, Kitchener Waterloo and Guelph.

НДП-ның сайлау науқаны

1999 жылғы НДП сайлау кампаниясы Екінші дүниежүзілік соғыстан бері ең төмен халықтық қолдау деңгейінде қалды, дауыстардың 12,6% ғана жинап, тек тоғыз орынмен партия мәртебесін жоғалтты. Бұл нашар нәтижеге бірнеше фактор себеп болды, оның ішінде сәуегей кампания, Хэмптонның төмен беделі және үкіметтегі торилерді орнынан ығыстыру мақсатымен көптеген сайлау округтерінде либералдарға дауыс беруді қолдаған стратегиялық дауыс беру қозғалысы. Сайлаудан кейін партия жастарының жетекшілері Говард Хэмптонды лауазымынан алуға қысқа мерзімді әрекет жасады, бірақ партия мүшелерінің көпшілігі жеңіске либералдарға дауыс берген НДП жақтастарының кінәлі екенін айтты. Нәтижесінде, Хэмптонды бұл ауыр жеңіліске көпшілік кінәламады және ол партия басшысы қызметінде қалды. Заң шығарушы ассамблея ережелеріне сәйкес, 12 немесе одан көп орынға ие болған партияға "ресми партия мәртебесі" беріліп, ресми танылған партияларға берілетін ресурстар мен жеңілдіктер қарастырылар еді; осылайша НДП фракциялық қаржыландырудан және палатада сұрақ қою құқығынан айырылар еді. Алайда, үкіметтегі консерваторлар сайлаудан кейін партия мәртебесі үшін қажетті орын санын 12-ден 8-ге дейін төмендетті. Торилер Онтарио провинциясының сайлау округтері енді федералды округтермен бірдей шекараға ие болғандықтан, кішігірім заң шығарушы органға сәйкес келу үшін шекті төмендету қажет деп мәлімдеді. Басқалар консерваторлардың либералдармен дауысты бөлуді жалғастыру үшін ғана НДП-ға көмектесіп отырғанын айтты. Сайлауға дейінгі кезеңде Хэмптон консерваторлардың электр энергиясын өндіру мен беруді либерализациялау және жекешелендіру жоспарын келесі сайлаудың басты мәселесі ретінде анықтады. Консерваторлар нарыққа бағытталған қатаң ұстанымды ұстанатын болса, либералдардың ұстанымы шатас болды. Сондықтан Хэмптон партияның сұрақ-жауап кезеңін және зерттеулерді энергия мәселелеріне толыққанды бағыттады. Хэмптон электр энергиясын мемлекеттік меншікте ұстауды ынталы түрде қолдаушы ретінде танылды және 2003 жылы осы тақырыпта "Мемлекеттік билік" атты кітап жариялады. Евстің ПК басшысы болып сайлануымен, НДП үкіметтің 2002 жылдың көктемінде орталыққа қарай жылжуы Онтарио сайлаушыларының ПК мен либералдар арасындағы поляризацияны азайтып, НДП-ның беделін жақсартады деп үміттенді. Сондай-ақ, Рай үкіметінің өткен шақтағы ащы мұрасы ұмытылып, еңбекшілер мен НДП арасындағы ұзақ жылдар бойы сақталған араздыққа соңғы нүкте қойылатыны күтілді. НДП кампаниясының тең төрағалары – Оттавадағы федералды партияда жұмыс істегеннен кейін партияның провинциялық хатшысы болып тағайындалған Дайан О'Реджио және Коммуникация, Энергия және Қағаз жұмысшылары кәсіби одағының хатшы-қазынашысы Андре Фуко болды. Кампания менеджері – Хэмптонның бас хатшысы Роб Миллинг. Байланыс жұмыстарын Шила Уайт пен Гил Харди жүргізді. Бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмысты Джефф Ферриер атқарды. НДП стратегиясы электр энергиясы және денсаулық сақтау сияқты мемлекеттік қызметтердің мемлекеттік меншігі мәселесінде либералдардан өзгеше екенін көрсету болды, сонымен қатар либералдар мен ПК арасындағы маңызды айырмашылықтарды азайтуға тырысты. Консерваторларды жеңу үшін НДП жақтастары либералдарға дауыс беретін "стратегиялық дауыс беруге" қарсылық көрсетуге тырысты. НДП ұраны – "мемлекеттік билік", Хэмптон қолдаған энергия мәселесі мен мемлекеттік денсаулық сақтауды атап көрсетуге, сондай-ақ қарапайым халыққа күш берудің популистік бейнесін насихаттауға арналған. НДП кампаниясы көзге түсетін және есте қалатын болуы тиіс еді. Әр шара белгілі бір бейнелік тақырыпқа негізделген. Мысалы, кампанияның алғашқы аптасында Хэмптон либералдардың энергетикалық платформасын "тесіктерге толы" деп сынап, үлкен тесіктер салынған платформаның көшірмесін көрсетті. Ол сондай-ақ үлкен ірімшік блогын көрсетіп, оның "швейцариялық ірімшіктен де көп тесігі бар" екенін айтты. Басқа бір шарада Хэмптон мен оның кампаниялық тобы либералдардың ұстанымдары "қабырғаға желе салмаққа тырысумен" тең екенін дәлелдеді, тіпті қабырғаға желе ілуге тырысты. Хэмптон сондай-ақ Торонтодағы миллионер Питер Мунктың үйінің алдында Евстің салық жеңілдіктерін айыптап, олар Мункқа жылына 18 000 доллар үнемдейтінін мәлімдеді. НДП-ның алғашқы жарнамалары жеке шабуылдардан аулақ болды және лидер Говард Хэмптонды мемлекеттік коммуналдық қызметтердің жақтасы ретінде көрсетті. 30 секундтық роликте Хэмптон қуат өнеркәсібінің жекешелендірілуі мен қараңғылықтың салдары туралы айтады. "Біздің көпшілігіміз үшін гидроны сату – соңғы шек болды", – дейді ол. Роликте қуат апаты кезіндегі Торонто көшелерінің кадрлары көрсетіледі. Географиялық тұрғыдан алғанда, НДП кампаниясы Торонтодағы Скарборо және Этобикок, Гамильтон, Оттава және Солтүстік Онтариодағы орындарға бағытталды.

The 1999 NDP campaign received its lowest level of popular support since the Second World War, earning just 12.6% of the vote and losing party status with just nine seats. Several factors led to this poor showing, including a lacklustre campaign, Hampton's low profile, and a movement called strategic voting that endorsed voting for the Liberals in most ridings in order to remove the governing Tories. After the election, there was a short lived attempt to remove leader Howard Hampton publicly led by leaders of the party's youth wing, however the majority of party members blamed the defeat on NDP supporters voting Liberal in hopes of removing Harris and the Tories from power. As a result, Hampton was not widely blamed for this severe defeat and stayed on as leader. Under the rules of the Legislative Assembly, a party would receive "official party status", and the resources and privileges accorded to officially recognized parties, if it had 12 or more seats; thus the NDP would lose caucus funding and the ability to ask questions in the House, however the governing Conservatives changed the rules after the election to lower the threshold for party status from 12 seats to 8. The Tories argued that since Ontario's provincial ridings now had the same boundaries as the federal ones, the threshold should be lowered to accommodate the resultant smaller legislature. Others argued that the Tories were only helping the NDP so they could continue to split the vote with the Liberals. During the period before the election, Hampton identified the Conservative plan for deregulating and privatizing electricity generation and transmission as the looming issue of the next election. With the Conservatives holding a firm market oriented line and the Liberal position muddled, Hampton boldly focused the party's Question Period and research agendas almost exclusively on energy issues. Hampton quickly distinguished himself as a passionate advocate of maintaining public ownership of electricity generation, and published a book on the subject, Public Power, in 2003. With the selection of Eves as the PC leader, the NDP hoped that the government's move to the centre in the spring of 2002 would reduce the polarization of the Ontario electorate between the PCs and Liberals and improve the NDP's standing. It was also hoped that the long standing split between labour and the NDP would be healed as the bitter legacy of the Rae government faded. The co chairs of the NDP campaign were Diane O'Reggio, newly installed as the party's provincial secretary after a stint in Ottawa working for the federal party, and Andre Foucault, secretary treasurer of the Communications Energy and Paperworkers union. The manager was Rob Milling, principal secretary to Hampton. Communications were handled by Sheila White and Gil Hardy. Jeff Ferrier was the media coordinator. The NDP strategy was to present itself as distinct from the Liberals on the issue of public ownership of public services, primarily in electricity and health care, while downplaying any significant differences between the Liberals and PCs. There was a conscious effort to discourage "strategic voting" where NDP supporters vote Liberal to defeat the Conservatives. The NDP slogan was "publicpower", designed to highlight both the energy issue Hampton had championed and public health care, while promoting a populist image of empowerment for average people. The NDP campaign was designed to be highly visual and memorable. Each event was built around a specific visual thematic. For instance, in the first week of the campaign, Hampton attacked the Liberal energy platform saying it was "full of holes" and holding up a copy of the platform with oversized holes punched in it. He also illustrated it "had more holes than Swiss cheese" by also displaying a large block of cheese. At another event, Hampton and his campaign team argued that the Liberal positions were like "trying to nail Jello to the wall" by literally attempting to nail Jello to a wall. Hampton also made an appearance in front of the Toronto home of millionaire Peter Munk to denounce Eves' tax breaks, claiming that they would save Munk $18,000 a year. The first round of NDP ads avoided personal attacks, and cast leader Howard Hampton as a champion of public utilities. In one 30 second spot, Mr. Hampton talks about the effects of privatization of the power industry and the blackout. "For most of us, selling off our hydro was the last straw," he says. The clip is mixed with images of Toronto streets during power failure. Geographically, the NDP campaign focused on targeting seats in Scarborough and Etobicoke in Toronto, Hamilton, Ottawa and Northern Ontario.

Алғашқы апталар

Үгіт-насихаттың алғашқы аптасында консерваторлар басымдық танытты, либералдық көшбасшы Далтон МакГинтиге қарсы бірнеше өткір шабуылдар жасап, платформаларының танымал тұстарын атап көрсетті. Үгіт-насихаттың бірінші аптасында өткен екі сауалнамада нәтижелер шамалы айырмашылықты көрсетті: Toronto Star газеті үшін EKOS жүргізген сауалнама либералдардың 1,5% артықшылығын көрсетсе, COMPAS жүргізген сауалнамада либералдар 5% көшбасшылықты көрсетті. Маусымның соңы мен шілде айының басында Environics жүргізген сауалнама либералдардың 13 ұпайға басым екенін көрсетті. Үгіт-насихаттың екінші аптасына кірген кезде, либералдар консерваторлардың Далтон МакГинтиге жасаған шабуылдарына қарсы жауап ретінде бірнеше өткір жарнамалар жасайды деп күтілді. Алайда, олар керісінше, оң көзқарас ұстанымын таңдап, үгіт-насихаттың соңына дейін осы бағытта қозғалды. Либералдар бұқаралық ақпарат құралдары арқылы премьер-министрді қиын жағдайға түсіруге тырысқанда, Евс қорғанысқа көшті. PC партиясының журналистерге ұзақ жылдар бойы көрсеткен сыпайылығынан кейін, БАҚ өкілдері дереу оған қарсылық білдірді. Либералдардың өкілдері Джерри Филлипс пен Джеральд М. Баттс Евсті 10,4 миллиард долларлық уәделерін қаржыландыру жоспарының болмауына айыптағаннан кейін, ол өзінің уәделерінің құнын нақтылай алмады. "Мен бірден айта алмаймын", - деп мойындады ол. Содан кейін Globe and Mail газетінің бірінші бетінде онтарийлықтардың жаңа автокөлік сақтандыру ережелерін кешіктіргені үшін қосымша "миллиондаған" сыйлықақы төлеуге мәжбүр болары туралы хабарлама жарияланды, бұл Евстің үгіт-насихаттың қарсаңындағы уәдесі еді. Сәрсенбі күні үкіметке күтпеген шабуыл жасалды, өйткені ет өңдеу зауытында өткізілген рейд кейбір мал сою орындарындағы денсаулық сақтаудың нашар жағдайын көрсетті, ал ағып шыққан құжаттар PC үкіметі ет қауіпсіздігін жақсарту бойынша ұсыныстарды қарастырғанын көрсетті, бұл оппозициялық партиялардың қоғамдық тергеуді талап етуіне әкелді. Ауыл шаруашылығы министрі Хелен Джонстың барлық БАҚ өкілдерінің сұрақтарына жауап бермеуі және журналистердің оны өз округінде іздеуге мәжбүр болуы жағдайды одан әрі ушықтырды. Бейсенбі күні Ниписсингтегі (Майк Харристің бұрынғы округі) Жасыл партиясының кандидатының мәлімдемесіне сәйкес, тори партиясымен байланысы бар донор оған сайлауалды кампаниясын күшейту және либералдардан дауыс алу үшін ақша ұсынды. Торилер бұл айыптауларды жоққа шығарды. Сол күні Евс Далтон МакГинтиді салық төлеушілерді салықтың өсуінен қорғау туралы заңға қарсы дауыс бергені үшін сынады, бірақ шындығында МакГинти осы заңға дауыс бергені анықталды.

The first week of the campaign was dominated by the Conservatives, who launched a series of highly negative attacks at Liberal leader Dalton McGuinty while highlighting popular elements of their platform. On the first week of the campaign, two polls showed a tight race: a poll done by EKOS for the Toronto Star showed a 1.5% Liberal lead, while a smaller poll done by COMPAS showed a 5% Liberal lead. A poll done by Environics in late June and early July showed a 13 point lead for the Liberals. As the campaign entered week 2, it was anticipated that the Liberals would push a series of highly negative ads to combat advertising by the Conservatives that attacked Dalton McGuinty. Instead, they went positive and stayed positive throughout the campaign. It was Eves who went on the defensive as the Liberals worked the media to put the Premier on his heels. Stung by years of arrogance by the PC Party toward reporters, the media were quick to pile on. After the Liberals Gerry Phillips and Gerald M. Butts accused Eves of having no plan to pay for his $10.4 billion in promises, Eves stumbled when he could not provide his own cost for his promises. "I couldn't tell you off the top of my head", he admitted. Then came a story on the front of the Globe and Mail saying that Ontarians would have to pay "millions" in extra premiums because the election call had delayed implementation of new auto insurance regulations promised by Eves on the eve of the campaign. On Wednesday the government was broadsided when – days after a raid at a meat packing plant exposed the sorry state of public health at some abattoirs – leaked documents showed the PC government had been sitting on recommendations to improve meat safety, leading to calls for a public inquiry by the opposition parties. The issue was made worse when Agriculture Minister Helen Johns refused all media calls and had to be literally tracked down in her riding by reporters. On Thursday, according to the Green party candidate in Nipissing (Mike Harris' old riding), a donor with Tory connections offered him money to bolster his campaign and draw votes away from the Liberals. The allegations were denied by the Tories. The same day, Eves attacked Dalton McGuinty for voting against a bill to protect taxpayers from increased taxes, when it turns out McGuinty in fact voted for that bill.

"Кішкентай жегіш" дау-дамай

12 қыркүйекте Эвс штабы Далтон МакГинтиді "басқа планетадан келген зұлым рептилия тұқымдас мысық жегіш" деп атаған баспасөз хабарламасын жариялады. Бұл сөздер баспасөз хабарламасының соңында келтірілді. Эвс бұл сөздің әзіл ретінде айтылғанын, ал сөздердің "шексіз" екенін мойындады, бірақ кешірім сұраудан бас тартты. Жауап ретінде МакГинти өзінің үгіт науқаны осы оқиғаға "құмарлана бермейтінін" мәлімдеді. Ақпарат құралдарының өкілдері МакГинтидің мысықты ұстап тұрған суретін түсірді, осы сәт кейбір бақылаушылар үшін науқанның шешуші сәті деп танылды. Либералдық партия өкілдері "Мені зұлым рептилия тұқымдас мысық жегіш деп атаңыз, бірақ мен өзгеріс қалаймын" деген сөздері жазылған футболкалар жасады. МакГинти радио жүргізушілеріне "өткір, үшкір басыммен сізді қадауламау үшін" сақтық таныту керектігін әзілдеп айтып, оқиғаға байланысты жағымсыз жаңалықты тағы бір күнге созды.

Мәселелер

Науқан мәселелер бойынша да қызу пікірталас тудырды, либералдар да, Говард Хэмптонның Жаңа демократтар партиясы да торилердің биліктегі тәжірибесіне шабуыл жасады. Әртүрлі дау-дамайлар мен танымал емес шешімдер торилердің жарысқа қатысуына қатысты халық пікірін төмендетті, соның ішінде Уолкертон су трагедиясы, Дадли Джордж пен Кимберли Роджерстің қазасы, мемлекеттік меншікке өткен Hydro One электр компаниясының сатылу мүмкіндігі, SARS індеті, 2003 жылғы бюджетті Заңнама жиналысының орнына автокөлік запчастилері зауытында жариялау, тамыз айындағы кең ауқымды қараңғылық және Айлмердегі ет комбинатындағы сапасыз етке қатысты тергеу. Бір торидің ішкі шеңберіндегі адам айтқандай: "Көптеген тауықтар өз орындарына оралды, бұл "Құстар" фильмінің қайта түсірілімі сияқты". Ең даулы мәселелердің бірі – білім беру саласы болды. Үш партия да шығындарды 2 миллиард долларға арттыруға уәде берді, бірақ премьер-министр Евс сонымен қатар оқу жылында мұғалімдердің ереуілін, жұмыстан шығаруды және жұмыс істеуді тоқтату науқанын тыйым салуға уәде берді, бұл қадамды басқа партиялар қабылдамады. Мұғалімдердің ереуілі Майк Харристің бұрынғы Прогрессивті консервативтік үкіметінің қызметін қиындатты, оның үкіметі білім беруге бөлінетін қаражатты күрт қысқартты. Салықты төмендету де маңызды мәселе болды. Прогрессивті консерваторлар салықты төмендетудің кең ауқымын ұсынды, соның ішінде жеке табыс салығын 20 пайызға төмендету және зейнеткерлер төлейтін білім беру салығын жою, бұл екі шараның құны 1,3 миллиард долларды құрады. Либералдар мен Жаңа демократтар партиялары бұл төмендетулерді ысырапшылық деп бағалады. Либералдар сондай-ақ торилердің күтіліп отырған салықты төмендетулерін тоқтатуға және енгізілген салықты төмендетулерді жоюға уәде берді.

Бағалау

CBC Newsworld либералдық партияның жеңіске жеткенін дауыс санау басталғаннан кейін бірнеше минут өткен соң жариялады. Эрни Ивс жеңілісті санау басталғаннан 90 минут өткен соң мойындады. Либералдық партия 72 мандатқа ие болып, 106 мандаттық заң шығарушы органның шамамен 70%-ын жеңіп алды. Либералдық партия Торонто қаласындағы барлық мандатты ғана емес, сонымен қатар Торонтомен шектесетін барлық мандатты да жеңіп алды. Пил аймағындағы барлық жеті мандат либералдық партияға бұйырды, сондай-ақ бұрынғы қауіпсіз PC 905 мандаттары, мысалы, Маркхэм, Оквилл және Пикеринг-Аякс та либералдық партияға көшті. Либералдық партия Оңтүстік-Батыс Онтариода да маңызды табысқа жетіп, Лондондағы барлық үш мандатты, сондай-ақ Перт-Миддлсекс, Хьюрон-Брюс және Лэмбтон-Кент сияқты ауылдық мандаттарды иеленді. Егер 1995 және 1999 жылдардағы ПК үстемдігі ауылдық және шағын қалалардағы консервативті негіздің қала маңындағы сайлаушылармен бірігуі болса, 2003 жылғы сайлау сол қала маңындағы сайлаушылардың ауылдық Онтариодан ажырасуы және либералдық партияның базасын құрайтын орта қалалық мамандық иелері мен жаңа канадалықтармен жаңа одақ құруы болды. НДП үшін сайлау көңіл көншітпейтін және түсініксіз болды: бір жағынан, олар жеті мандат жеңіп алды, бұл «ресми партия мәртебесін» сақтау үшін қажетті сегіз мандаттан бір кем, бұл оларға Куинс Парктегі ресми қызметкерлердің үлесі, зерттеуге қаражат және сұрақтар сағатында сөз сөйлеуге кепілдік берілген уақытты қамтамасыз ететін еді. Екінші жағынан, олар 1990 жылдан бері алғаш рет халықтың дауыс беруі бойынша үлесін арттырды. Қорытындылар әртүрлі болғанына қарамастан, Хэмптон партияның нашар өнім көрсеткені үшін оны кінәламайтынын айтып, партия басшысы қызметінде қалды. Партия сессия басталғалы жеті ай өткен соң, 2004 жылдың 13 мамырында Андреа Хорват Гамильтон Шығысында өткен қосымша сайлауда жеңіске жеткеннен кейін ресми партия мәртебесіне қайта оралды. Торилер Торонтода толығымен қалып қойды, онда 22 мандаттың 19-ын либералдық партия жеңіп алды, ал қалған үш мандатты Жаңа демократтар жеңіп алды. ПК үшін одан да алаңдатарлығы, олар Торонтомен шектесетін ешқандай мандатты жеңіп алмады; тек Аврора және Уитби сияқты шеткі қалаларда ғана жоғары лауазымды ПК министрлері өз мандаттарын сақтап қалды. Элизабет Витмерді есептемегенде, ешқандай ПК мүшесі қалалық округті білдірмеді. Онтарионың 38-ші Парламенті 2003 жылдың 19 қарашасында сағат 15:00-де шығыс уақыты бойынша МакГинти үкіметінің күн тәртібін баяндаған Тақ сөзбен ашылды.

CBC Newsworld declared a Liberal victory minutes after ballot counting began. Ernie Eves conceded defeat only ninety minutes into the count. The Liberals won a huge majority with 72 seats, almost 70% of the 106 seat legislature. The Liberals not only won almost every seat in the city of Toronto, but every seat bordering on Toronto as well. All seven seats in Peel region went Liberal, as well as previously safe PC 905 seats such as Markham, Oakville and Pickering—Ajax. The Liberals also made a major breakthrough in Southwestern Ontario, grabbing all three seats in London as well as rural seats such as Perth–Middlesex, Huron–Bruce and Lambton–Kent. If the story of the PC majorities in 1995 and 1999 were the marriage of rural and small town conservative bedrock with voters in the suburbs, the 2003 election was a divorce of those suburban voters from rural Ontario and a new marriage to the mid town professionals and New Canadians who make up the Liberal base. The NDP had a disappointingly confusing election: on one hand, they won seven seats, one fewer than the eight required to keep "official party status", which would give it a share of official Queen's Park staff, money for research, and guaranteed time during Question Period. On the other hand, they increased their share of the popular vote for the first time since 1990. Despite the mixed results, Hampton stayed on as party leader, saying that the party did not blame him for the poor performance. The party was returned to official party status seven months into the session, when Andrea Horwath won a by election in Hamilton East on May 13, 2004. The Tories were completely shut out of Toronto, where 19 out of 22 ridings were won by the Liberals, and the remaining three were carried by the New Democrats. Perhaps more ominously for the PCs, they were also shut out of any seats bordering Toronto; only in the outermost suburbs like Aurora and Whitby were high profile PC cabinet ministers able to retain their seats. With the arguable exception of Elizabeth Witmer, no PC member represented an urban riding. The 38th Parliament of Ontario opened on November 19, 2003 at 3 p. m. Eastern Time with a Throne Speech in which the McGuinty government laid out their agenda.

Студенттердің дауысы

Онтарионың барлық сайлау округтеріндегі жоғары сынып оқушылары студенттік дауыс беру акциясы аясында өз сыныптарында дауыс беруге мүмкіндік алды, бірақ олардың дауыстары ресми сайлау нәтижесіне қосылмады. Студенттік дауыс беруде 93 округ либералдарды, тоғыз округ Жаңа демократиялық партияны, ал бір округ Жасылдарды қолдады, консерваторлар бірде-бір округте жеңіске жетпеді. Бастауыш мектеп оқушылары арасында да дауыс беру өтті.

Пікірсауалдар

+ Провинциялық деңгейде дауыс беру ниеттерінің өзгеруі Сауалнама фирмасы Сауалнаманың соңғы күні Көздер OLP PCO ONDP GPO Басқа ME (Қате маржасы) Үлгі Сайлау 2003 2 қазан, 2003 46.4 34.6 14.7 2.8 1.5 Ipsos Reid 25 қыркүйек, 2003 50 31 15 EKOS Тамыз 2003 43.5 42 13 Compas Тамыз 2003 46 41 12 Ipsos Reid 19 сәуір, 2003 48 31 16 4 Эрни Ивс Онтарионың премьер-министрі болады (15 сәуір, 2002) EKOS Наурыз, 2003 49 36 Ipsos Reid 20 ақпан, 2003 43 36 15 5 Ipsos Reid 4 қаңтар, 2003 45 38 14 3 4 6 39 15 2 Angus Reid 13 маусым, 2000 45 38 15 2 Angus Reid 29 желтоқсан, 1999 42 36 17 5 Angus Reid 15 тамыз, 1999 40 43 13 4 Сайлау 1999 3 маусым 39.9 45.1 12.6 0.7 1.7