Кіріспе

Канадалық провинциялық саяси партия – Онтарионың прогрессивті консервативтік партиясы, көбінесе Онтарионың ПК партиясы немесе жай ғана ПК деп қысқартылады, бұл партия халық арасында торилер деп белгілі. 1943 жылдан 1985 жылға дейінгі үздірілмейтін үкіметтік кезеңде Онтарионың ПК партиясы қызыл торизм идеологиясын ұстанды, экономикаға мемлекеттік араласуды, инфрақұрылымға, білім беруге және денсаулық сақтауға шығындарды арттыруды жақтады, сондай-ақ әйелдерге тең жалақы, кемсітуге қарсы заңдар, бірінші ұлт өкілдерінің сайлау құқығы және француз тіліндегі қызметтер сияқты әлеуметтік мәселелерде прогрессивті көзқарас ұстанды. 1990 жылдары партия Майк Харрис партия басшысы болып сайланғаннан кейін көк торизмге қарай өтті, ол 1995 жылдан 2002 жылға дейін премьер-министр болды және кірістерді азайту және мемлекеттік шығындарды қысқару арқылы бюджетті теңгерлеуді көздейтін «Ақыл-ойы революциясы» платформасын қолдады. ПК партиясы 2003 жылы биліктен кетті, бірақ 2018 жылы Даг Форд басшылығымен көпшілік дауыспен қайтадан билікке оралды.

Шығу тегі

Жоғарғы Канададағы алғашқы консервативтік партия Біріккен империяның адалдары мен колонияны билеген бай Отбасылық келісімнің қолдаушыларынан құралды. 1837 жылғы көтерілістерге жауап ретінде жауапты үкімет құрылғаннан кейін, торилер реформаторлардың, содан кейін "Ашық гриттердің" радикалды саясатына қарсы шыққан орташа реформаторлар ретінде пайда болды. Қазіргі консервативтік партия 1854 жылы сэр Джон А. Макдональд пен Жорж Этьен Картье құрған либералды-консервативтік коалициядан шықты. Осы коалицияның бір түрі Онтариодағы алғашқы үкіметті құрды, оның премьер-министрі Джон Сэндфилд Макдональд болды. 1942 жылы Прогрессивтік консерваторлар аталғанға дейін партия ресми түрде «Онтарионың либералды-консервативтік қауымдастығы» деп белгіленді, бұл оның либералды-консервативтік тамырларын көрсетеді, бірақ ол кеңінен консервативтік партия ретінде танылды.

Конфедерация

Джон Сэндфилд Макдональд шын мәнінде либерал болды және Канаданың Либералдық партиясының мүшесі ретінде Канада Парламентінің Палатасында парламент депутаты болды, бірақ ол Джон А. Макдональдтың одақтасы болды (туыс емес). Оның үкіметі бастапқыда либералдар мен консерваторлардың нағыз коалициясы болды, бірақ көп ұзамай радикалды реформаторлар оппозицияға өтіп, Сэндфилд Макдональд либералды консерваторлардың арасындағы консервативті коалицияны басқаруға қалды. 1871 жылы билікті жоғалтқаннан кейін бұл консервативті коалиция ыдырай бастады. Бастапқыда католиктер мен протестанттарды біріктірген партия, көбінесе ағылшын тілді және протестанттық партияға айналды, протестанттық Оранж орденінің қолдауына және тіпті басшылығына тәуелді болды. Партия жеке (католик) мектептерді қаржыландыруға, француз канадалықтарының тілдік құқықтарына қарсы болды және иммигранттарға күмәнмен қарады. Қайшылықты жайт, Оранж ордені мен жұмысшы қозғалысы арасындағы байланыстардың нәтижесінде партияның бір бөлігі еңбекшілерді қолдайтындығы үшін танымал болды.

Соғысқа дейінгі династия

33 жыл оппозицияда болғаннан кейін торилер Джеймс П. Уитнидің басшылығымен билікке оралды, ол провинцияны дамытуда прогрессивті басқаруды жүзеге асырды. Уитни үкіметі Ontario Hydro құру сияқты ауқымды мемлекеттік жобаларды бастады. Сонымен қатар, Онтариодағы француз канадалықтарына қарсы реакциялық заңнаманы (мысалы, 17-қағиданы) қабылдады. Торилер 1905 жылдан 1934 жылға дейін бес жылды қоспағанда, барлық уақытта билікте болды. Алайда, 1914 жылы Уитни қайтыс болғаннан кейін, олар көрегендік танытпай, немқұрайлылыққа берілді. Торилер 1919 жылғы сайлауда Онтарио Біріккен фермерлеріне билікті жоғалтты, бірақ 1923 жылғы сайлауда БФФ-нің тарауы мен Онтарио Либералдық партиясындағы дағдарыстарға байланысты қайта билікке оралды. Олар Ұлы депрессиямен күресе алмағандықтары үшін 1934 жылы Митч Хепберннің либералдарынан жеңіліске ұшырады.

Соғыстан кейінгі династия

1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында консерваторлар қайта ұйымдастырылып, жаңа саясат әзірленді. Ұлы депрессия кезінде партияның саяси беделіне нұқсан келтірген мемлекеттік шығындарға және араласуға қарсы тұрудан гөрі, консерваторлар өз саясатын өзгертті және экономикалық өсуге ықпал ететін мемлекеттік шараларды қолдады. Партияның федералдық бөлімі 1942 жылдың желтоқсанында жаңа басшысы Джон Брэкеннің талабы бойынша "Прогрессивті консервативті" партия болып қайта аталғаннан кейін, партия өз атауын "Прогрессивті консервативті" партиясына өзгертті. Прогрессивті консерваторлар 1943 жылғы провинциялық сайлауда либералдардың ішкі тартыстарын пайдаланып, азшылық үкіметін құрды және либералдарды үшінші партия деңгейіне төмендетті. Дрю өзінің толық өкілеттігінен екі жыл өткен соң, 1945 жылы көпшілік үкімет құру үшін тағы бір сайлау өткізді. ПК-лар суық соғыстың күшеюін пайдаланып, үлкен көпшілік дауысқа ие болды, бірақ бірнеше жылдан кейін ПК үкіметі оппозиция мен БАҚ-ты бақылау үшін Онтарио провинциялық полициясының құпия бөлімін құрғаны белгілі болды. ПК келесі төрт онжылдық бойы Онтарио саясатына үстемдік етті. Дрю мен оның ізбасары Лесли Фросттың басшылығымен ПК ауылдық мәселелерді ынталы түрде қорғады, сонымен қатар провинция бойынша азаматтық құрылыстарды дамытуға көп инвестиция жасады, оның ішінде Торонтодан басталатын 401 тас жолы сияқты 400 сериялы тас жолдарды салу. Әлеуметтік мәселелерде Фросттың прогрессивті консервативті үкіметі 1951 жылғы Әділ жұмыспен қамту практикасы туралы заң, 1954 жылғы Әділ тұрғын үй практикасы туралы заң және 1958 жылғы Онтарионың дискриминацияға қарсы комиссиясы туралы заң сияқты дискриминацияға қарсы заңдарды қабылдады, әйелдерге тең жалақы төлеуді қамтамасыз ету үшін әйелдерге арналған әділ сыйақыны қамтамасыз ету туралы заңды ұсынды және 1955 жылы бірінші ұлт өкілдеріне дауыс беру құқығын берді. Фрост Онтарио тұрғындары үшін денсаулық сақтауға қол жеткізуді жақсартты, 1956 жылғы Онтарио ауруханалық қызметтер комиссиясы туралы заңды қабылдады және 1959 жылы Онтарио ауруханалық сақтандыру жоспарын іске қосты. 1961 жылы Джон Робартс Онтарионың 17-ші премьер-министрі болды. Ол соңғы жылдары ең танымал премьерлердің бірі болды. Робартстың басшылығымен партия Дрю мен Фросттың денсаулық сақтау, білім беру, инфрақұрылым және әлеуметтік мәселелер жөніндегі саясатын жалғастырды және 1962 жылы Онтарионың адам құқықтары кодексін енгізді. Ол жеке бостандықтарды жақтады және федералдық үкіметтің орталықтандыру саясатына қарсы провинциялардың құқықтарын қорғады, сонымен қатар Квебек сепаратизміне қарсы ұлттық бірлікті нығайтты. Ол 1967 жылы Торонтода "Ертеңгі Конфедерация" конференциясын өткізді, бірақ Канаданың жаңа Конституциясы бойынша келісімге қол жеткізуге сәтті болмады. Робартс Канаданың медициналық сақтандыруына қарсы болды, бірақ кейін толық қолдады және партия осы күнгі мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесін іске асырды. Ол партияны азаматтық еркіндік қозғалысына бағытталды. Екі ресми тілді қолдауға берілген сенімінен, ол Онтарио мектептерінде француз тілін оқытуға мүмкіндік жасады.

Үлкен көк машина

1971 жылы Билл Дэвис партия жетекшісі және 18-ші премьер-министр болды. Католиктерге қарсы көзқарас 1971 жылғы сайлауда қайтадан көтерілді, онда торилер либералдардың католиктерге арналған жеке мектептерге 13-сыныпқа дейін қаржыландыруды ұзарту туралы ұсынысына қарсы белсенді науқан жүргізді. Дэвис 1985 жылы өз шешімін өзгертті және қаржыландыруды ұзартуды кеңседен кеткенге дейінгі соңғы әрекеттерінің бірі ретінде қабылдады. Дэвис 1985 жылға дейін "Үлкен көк машина" деп аталған кеңесшілер тобымен басқарды, олардың саяси және стратегиялық шеберліктерімен танымал болды. Олардың партияға әсері соншалықты зор болғандықтан, көптеген адамдар торилердің Онтариодағы ұзақ билігін "Үлкен көк машина дәуірі" деп атайды. 43 жыл бойы билікте болған Онтарионың прогрессивті консервативтік партиясы либералдар оң жақта, ал Жаңа демократиялық партия сол жақта тұрған орталық партия ретінде қарастырылды. Дегенмен, оның қолдаушыларының негізгі бөлігі Оңтүстік Онтарионың ауылдық аймақтарындағы әлеуметтік консерваторлар болып қала берді. Дэвис осы айырмашылықтарды көп жағдайда теңестіріп, Онтарио тарихындағы ең танымал саясаткерлердің бірі атанды. Федералды консервативтік партияның басқа өкілдері оны кейбір мәселелерде солға қарай жылжу арқылы Канададағы консервативтік беделге нұқсан келтірді деп айыптады. Дэвис Онтариодағы қауымдық колледждердің, университеттердің және тас жолдардың қарқынды кеңеюін жалғастырды.

1980-1995 жылдар: оппозиция

Дэвис 1985 жылы зейнеткерлікке шықты. Басшылық конгресте оның орнын өнеркәсіп және сауда министрі Фрэнк Миллер басты. Көк тори Миллер Дэвиске қарағанда әлдеқайда консервативті болды және прогрессивті консерваторларды оңға қарай жылжытты. Билікке келгеннен кейін көп ұзамай ол сайлау шақырды, нәтижесінде ПК азшылық үкіметке айналды және 42 жылдан кейін алғаш рет халықтың басымен есептегенде либералдардан қалып қойды. Көп ұзамай Боб Рейдің Онтарио Жаңа демократиялық партиясы (НДП) Дэвид Петерсонның либералдарымен келісімге келді, онда НДП либералдардың азшылық үкіметін қолдайтын болды. 18 маусымда Миллерге сенімсіздік білдірілді. Сол күні Питерсонға үкімет құру тапсырылды, бұл Канада провинциясы тарихындағы бір партияның ең ұзақ билігін аяқтады. Миллер екінші басшылық конгресте Ларри Гроссманмен ауыстырылды. Либерал-НДП келісімінің мерзімі біткеннен кейін 1987 жылы сайлау өтті, онда торилер Онтарио заңнамалық ассамблеясында үшінші орынға түсіп қалды. Олар бар болғаны 16 орын жеңіп алды, бұл соңғы жарты ғасырдың ең нашар көрсеткіші болды. Гроссман Торонтодағы сайлау округінде жеңіліске ұшырады және дереу отставкаға кетті. Энди Брандт партияның уақытша басшысы болды, 1990 жылы Майк Харрис Дианна Каннингхэмды жеңгенге дейін. Харрис сайланғаннан үш ай өткен соң, және либералдық үкіметтің әдеттегі төрт жылдық мерзімінен үш жыл өткенде, Дэвид Петерсон провинциялық сайлау шақырды. Нәтижесінде ПК өз жағдайын жақсарта алмады, бірақ Рейдің НДП-сы либералдарды жеңді.

Майк Харрис және "Денсаулық революциясы"

1995 жылғы сайлауда Харрис партиясын үшінші орыннан "Саналы таңдау революциясы" деп аталатын шағын үкіметтік платформада сайлау жеңісіне жеткізді. Платформа салықты қысқартуды уәде етті (оның ішінде провинциялық жеке табыс салығын 30% қысқарту), сондай-ақ дефицитті азайту, әлеуметтік жәрдемақыны қысқарту, жұмысқа орналастыру бағдарламасын енгізу және Харрис "квота заңы" деп сипаттаған жұмыспен қамтудағы теңдік заңын жою сияқты даулы мәселелерді қолдады. Харис үкіметіне қатысты қоғамдық пікір қарама-қайшы болды. Үкімет денсаулық сақтау, қоршаған орта, білім беру және әлеуметтік саясат мәселелері бойынша сынға ұшырады. Оның алғашқы мерзімінде 1997 жылғы мұғалімдер ереуілі сияқты ереуілдер мен наразылықтар болды. Бірақ 1999 жылғы жалпы сайлауда екінші көпшілікті жеңіп алды және Харрис 2002 жылы партия басшысы лауазымынан кеткенге дейін тұрақты қолдауға ие болды. Ipsos Reid мәліметтері бойынша, 2000 жылдың басында консерваторлар либералдардан қалып қойды, 1999 жылғы сайлаудан бері алғаш рет қоғамдық пікір сауалнамаларында 36% қолдау көрсетті, либералдар 42%, ал Жаңа демократиялық партия 17% қолдау тапты. Кейін 2000 жылы либералдардың қолдауы сауалнамаға қатысқандардың жартысына жуыққа дейін өсті, ал консерваторлардың қолдауы 30% шегінде қалды. Бұл үрдіс 2002 жылғы көшбасшылық сайлауына дейін жалғасты, онда консерваторлардың қолдауы 37% -ға дейін өсті, ал либералдар сауалнамаға қатысқандардың жартысының қолдауын сақтап қалды.

Эрни Ивс: партияны Харристен және 2003 жылғы жеңістен алыстату

2002 жылы Майк Харрис отставкаға кеткеннен кейін ПК-да көшбасшылық сайлау өтті. Харристің қаржы министрі болған және провинциялық парламенттің көптеген ПК мүшелерінің қолдауына ие болған Эрни Ивс, оның қаржы министрі лауазымындағы ізбасары Джим Флаэртиді жеңіп, науқанда жеңіске жетті. Ивс Харристен өзгеше, умеренный консерватор (Red Tory) болды. Ол Харристің бағдарламасының радикалды элементтерін кабинетте болған кезде жұмсартуға тырысты. Оның "Ақыл-ойы революциясынан" алыстауы премьер болғаннан кейін де жалғасты. Ол Hydro One компаниясын сату жоспарларын тоқтатты және электр энергиясының бөлшек сауда бағасын қайтадан реттеді, бағаны киловатт сағатына 4,3 центке дейін шектеп, оны кем дегенде 2006 жылға дейін сақтап тұруға уәде берді. Ивс басшы болып сайланғаннан кейінгі жазда ПК халықтың қолдауын едәуір арттырып, екі жазғы қоғамдық пікір сауалнамасында либералдардан екі пайыздық пункт қана артта қалды. Алайда, 2002 жылдың күзінде Ивстің сайлаушылармен арасындағы «баллайы» аяқталды, партия сауалнамаларда 30-ға дейін төмендеді, ал либералдар 40-тан асып түсті. Тори үкіметін орташа деңгейдегі үкімет ретінде көрсетуге тырысқанына қарамастан, Ивс Харрис билігінің соңғы жылдарында партияның бақылаудан шығуына тоқтатып бере алмады. Ивс Флаэртидің науқан төрағасы Джейми Уатттан, бұрын Харрис үшін жұмыс істеген «Whiz Kids» командасымен бірге ПК сайлау науқанын басқаруды сұрады. Тек Харрис науқанының негізгі ұйымдастырушысы Том Лонг ғана Ивс үшін жұмыс істеуден бас тартты. «Whiz Kids» командасының беделі провинциялық заң шығарушы органның орнына Magna International компаниясының штаб-пәтерінде үкіметтің екінші бюджетін ұсыну сияқты жарнамалық трюктармен нөміс алды. Бұл парламенттік дәстүрді бұзуға қарсы дауыс берушілердің наразылығы 2003 жылғы көктемде жоспарланған сайлауды кейінге жылдыруға мәжбүр етті. 2003 жылдың мамырында Ивс партияның «Алға қарайғы жол» атты бағдарламасын жариялады. Құжат агрессивті, оңшыл бағытты ұсынды және рухы жағынан Харрис пен Флаэртидің бағдарламасына, емес Ивстің өзіне жақын болды. Осы құжатты жариялау арқылы Ивс мұғалімдердің ереуіліне тыйым салу, баспанасыз адамдарды түрмеге қамау, жеке мектептерге салық жеңілдіктері және бір жынысты некеге қатысты бұрынғы ұстанымдарын өзгертті. Сондай-ақ, бағдарлама ипотекалық сыйақыны шегеруді көздейді. ПК сайлау науқаны қателіктерге толы болды және Ивс бір жыл бұрын қарсы болған бағдарламаны сатуға тырысқанда ыңғайсыздық сезімді. Керісінше, либералдар соңғы төрт жылды күтіп тұрған үкімет ретінде көрсетіп, «Өзгерісті таңда» деген қарапайым ұранмен жарысқа түсті. Либералдық көшбасшы Далтон МакГинтиді «әлі жұмысқа лайық емес» деп шабуылдаған ПК телеарнасының жарнамалары сайлаушылар тарапынан жағымсыз қабылданды және либералдық науқанға торилерді қажетсіз қарсыласушы ретінде көрсетуге мүмкіндік берді. Науқандағы маңызды сәт – Ивс командасының бір мүшесі МакГинтиді «басқа планетадан келген зұлым рептилиялық мысық жегіш» деп әзілдеген кезде болды, бұл торилердің қарсыластарын қаралауға тырысқанын көрсетті. Дауыс беруге дейінгі соңғы күндері Ивс МакГинтидің «оның кішкентай, өткір басынан шыққанның бәрін» айтатыны туралы пікірлері үшін де сынға ұшырады. Сайлау күні торилер жеңіліп, 24 орынға дейін құлдырады.

Джон Торидің басшылығымен оппозиция (2004-2009 жылдар)

2004 жылдың басында Евс көшбасшылық лауазымынан кету ниетін жариялады. Оның орнын алмастыру үшін күзге көшбасшылық конвенция шақырылды. Джим Флаэрти 2002 жылы да сол оңшыл бағдарламамен сайлауға түскен бірінші кандидат болды. Бірақ көп ұзамай оған Джон Тори қарсы шықты, ол бұрын Rogers Cable атқарушысы және 2003 жылы Торонто мэріне үміткер болған (соңынан 2014 жылы жеңіске жеткен лауазым), кейде бұрынғы премьер-министр Билл Дэвиспен байланысы болғандықтан «қызыл тори» деп есептелді. Жарыстағы үшінші кандидат, МПП Франк Клис, «Common Sense Revolution» қолдаушысы болды және жеке медицина жүйесін құруды жақтады. 2004 жылғы көшбасшылық сайлау 2004 жылдың 18 қыркүйегінде өтті, нәтижесінде Джон Тори партияның жаңа көшбасшысы болып сайланды. Тори, бұрын премьер-министр Билл Дэвистің көмекшісі болған, 2005 жылдың наурыз айындағы қосымша сайлауда Евстің мандатын алған Онтарио заң шығарушы жиналысына сайланды. 2007 жылғы жалпы сайлауға дейінгі сауалнамалар ПК-ның қолдауы 2004 жылғы либералдардың бірінші бюджетінен кейін артқанын көрсетті. Тори түрлі бағыттарды сынағандықтан партия либералдармен шамалас деңгейде болды. Көшбасшы болып тағайындалғаннан кейінгі алғашқы жылы Тори партиялық саясаттан жоғары тұруға тырысты, партиялық әрекеттерді сынай отырып, заң шығарушы жиналыста әдептілікті жақсартуға уәде берді. Екінші жылы Тори салықтар, шығындар, дефицит және кесулер бойынша либералдардың жоспарларына қатысты дәстүрлі көзқарасты қабылдады. Сайлау алдында Тори үкіметтің Каледониядағы Мохок тайпасымен болған жанжалды шешудегі әлсіздігін сынауға баса назар аударды, осы арқылы үкіметтің беделін түсіруге тырысты. Ол сондай-ақ салық, қылмыс және мемлекеттік шығындар сияқты дәстүрлі оңшыл мәселелерді көтеріп, оларға ерекше мән берді. 2006 жылғы ПК саясаты бойынша конвенцияда Тори 2007 жылғы сайлау науқаны үшін ПК платформасын құру жоспарын ұсынды. Оның идеялары «Ақ қағаздар» деп аталған құжаттарда жазылған. Бірақ Тори діни мектептерге мемлекеттік қаржыландыруды уәделегеннен кейін партияның танымалдылығы төмендеді. Бұл ұсыныс сайлаушылардың арасында қолдау таппады және партияның жеңілісіне ықпал етті. Либералдар екінші рет көпшілік дауысқа ие болды, ал ПК заң шығарушы жиналыста мардымды жетістікке жете алмады (бір орынға артық, бірақ халықтың қолдауы 3 пайызға төмендеді). Тори Dufferin–Peel–Wellington–Grey округінен бас тартып, Don Valley West округінен сайлауға түсті, бірақ ол либералдық үміткер Кэтлин Уиннеге жеңіліп қалды.

2008 жылғы партиялық конвенция және басшылықты қайта қарау туралы сұрақ

Сайлаудағы жеңілістің нәтижесінде партия 2008 жылы Лондонда өткен партияның бас жиналысында басшылықты қайта қарау бойынша дауыс беруді өткізуге шешім қабылдады. Онтарио консервативтік партиясының конституциясы сайлаудағы жеңілістен кейінгі алғашқы партиялық съезде басшылықты қайта қарау бойынша дауыс беруді міндеттейді. Джон Ториге консервативтік партиясының заң шығарушы жиналысынан қолдау болды, ең бастысы – бұрынғы премьерлер Эрние Ивс және Билл Дэвис қолдау көрсетті. Қайта қарау дауысына дейінгі кезең екі тараптың да жоғары эмоцияларымен және ереже бұзу туралы айыптаулармен сипатталды. Мұндай айыптаулар партия мүшелері Ториге қолдау іздеп, партиялық бланкіде хаттар жіберген кезде көтерілді. Торидің партиялық депутаттары Боб Рансиман мен Тоби Барретт қол қойған хаттар партия ережелерін бұзу болып табылды, себебі партия басшылықты қайта қарау мәселесінде бейтарап болуға тиіс. Тори өзінің және жақтастарының партияға Торидің басшылық лауазымын қолдаған хаттар үшін өтемақы төлейтінін мәлімдеді. Нәтижесінде партия президенті Блэр МакКреди мәселенің жабық екенін мәлімдеді. Тори 66,9% қолдау алды, бұл ішкі сараптамадан төмен болды, ол оны 70% шамасында көрсеткен. Бұл нәтиже Тори үшін күтпеген болып келді. Тори алған қолдау көрсеткіші 1983 жылы федералды консервативтік партияның басшысы болған Джо Кларктің көрсеткішімен шамалас болды, бұл Кларктің басшылықтан кетуіне әкелді және қазіргі таңда Канада партияларының басшылары үшін эталон болып саналады. Басшылықты қайта қарау бойынша дауыс беруден үш сағат өткен соң Джон Тори Онтарио консервативтік партиясының бас жиналысындағы делегаттарға партия басшысы ретінде қалатынын жариялады. Бұл кешігуден кейін Тори көптеген партия мүшелерінен қатты сынға ұшырады, оның қарсыластары оның «әлсіз» басшылығын тоқтатуды талап ететіндерін мәлімдеді. Басқа партия мүшелері, мысалы, бұрынғы Майк Харрис штабының басшысы Гай Джиорно және оппозицияның уақытша басшысы Боб Рансиман Джон Ториді қолдады, оның қарсыластары нәтижелерді қабылдап, алға жылжу керек деді.

Патрик Браунның басшылығымен оппозиция (2015 жылдан 2018 жылға дейін)

2015 жылдың 9 мамырында партия мүшелері Барриден федералды консервативті депутат Патрик Браунды партия басшысы етіп сайлады. Кристин Эллиот жеңіліске ұшырады, ал Вик Федели, Лиза МакЛеод және Монте МакНоттон дауыс беруге дейін үміткерліктен бас тартты. Браун заң шығарушы органда мандатқа ие болмағандықтан, партия Симко Норт округіндегі МПП Гарфилд Данлоптың мандатын босатуын сұрады, осылайша Браун сайлауға қатыса алды. Браун 2015 жылдың 3 қыркүйегінде өткен сайлауда Симко Норт округінің депутаты болып сайланды. Партияның 2016 жылғы жылдық бас құрылында (басшылық сайлаудан кейінгі алғашқысы) Браун ПК партиясының саяси орталыққа қарай бұрылып, саяси көзқарастарын кеңейтетінін, әсіресе кәсіподақтар сияқты партияны әдетте қолдамайтын топтарға жетуді және «ақылға қонымды» көміртегі баға белгілеуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ «қоса алу, жаңару, ашықтық және өзгеріс» ұстанымын көрсететін жаңа логотипті таныстырды. Браун партияны өзгерту ниетін білдірді, бұрынғы науқандарда бір мәселе жиі қолдаудың жоғалуына себеп болғанын, мысалы, Тим Худак 2014 жылғы сайлауда мемлекеттік сектордағы жұмыс орындарын қысқарту туралы ұсынысы немесе Джон Торидің 2007 жылы барлық діни мектептерге мемлекеттік қаржыландыруды ұзарту туралы ұсынысы айтылды. Браун сондай-ақ әлеуметтік консервативті саясаттан алшақтауға тырысты, өзін таңдау құқығын жақтаушы деп жариялады және саяси конвенцияда аборт және гомосексуалдық неке мәселелерін талқылаудан бас тартты, партияның «көпшілігі» әлеуметтік прогрессивті саясатты қолдайтынына сенім білдірді. Браунның басшылығына қолдау көрсеткен және орталыққа қарай бұрылуына наразылық білдірген әлеуметтік консервативті «Өмірге қарсы күрес» коалициясы жетекшілігімен «Онтарио Альянсы» атты жаңа партия құрылды. Сол сияқты, Онтарионың Триллиум партиясы консервативті либералдарды, олар партиядан шеттетілгенін білдіруді мақсат етті. Атап айтқанда, Браун Карлтон-Миссисипи Миллз округінің МПП және Онтарио жер қауымдастығының бұрынғы президенті Джек Макларенды франкофон тілінің құқықтары туралы жағымсыз пікір білдіргені үшін партиядан шығарды. Макларен кейіннен Онтарио заң шығарушы органында Триллиум партиясының алғашқы депутаты болды. Сонымен қатар, Солтүстік Онтариодағы консерваторлардың бір бөлігі, Торилер тарапынан өкілдік етілмегенін және партия басшылығынан шеттетілгенін сезінгендер Солтүстік Онтарио партиясына қосылды. 2018 жылдың 24 қаңтарында екі әйел Браунды жыныстық қанағаттандыруға қатысқандығына айыптады. Браун бұл айыптауларды жоққа шығарды және бастапқыда орнынан бас тартудан бас тартты. Партия ішіндегі қысымнан кейін, оның ішінде партия жетекшілерінің орынбасарлары Сильвия Джонс пен Стив Кларктардың отставкаға кетуін талап еткеннен кейін, ол 25 қаңтарда таңертең басшы лауазымынан кетті, кейінірек айыптаулардың кейбір бөліктері жалған немесе расталмаған болып шықты.

Вик Феделидің басқаруындағы ауысу кезеңі (2018 жылдың қаңтар-наурызы)

Браунның отставкаға кетуі келесі провинциялық сайлауға дейін бес айдан аз уақыт қалғанда, партияның басшылығы 2018 жылдың 25 қаңтарында жиналып, провинциялық сайлау алдында келесі Прогрессивті консервативті партияның басшылығын сайлау өткізу қажет пе, әлде уақытша басшы партияны сайлауға бастап бара ма, соны анықтады. Егер сайлау өткізілсе, оның қалай жүргізілетіні де қарастырылды. 2018 жылдың 26 қаңтарында Ниписсинг облысынан сайланған депутат және Солтүстік Бей қаласының бұрынғы мэрі Вик Федели партияның уақытша басшысы болып тағайындалды. Партия 2018 жылдың 10 наурызында басшылыққа сайлау конвенциясын өткізді. Феделидің уақытша басшы ретіндегі алғашқы маңызды міндеті – Браунның қызмет ету кезеңінде сот істеріне жұмсалған күмәнді шығындар мен одақтастарға көрсетілген негіссіз жақсылықтар туралы айыптауларды тергеу болды. Партия президенті Рик Дайкстра 2018 жылдың 28 қаңтарында отставкаға кетті. Ол "бізге ауыр жұмысты атқару үшін басқа біреу жетекшілік етуі керек" деді. Одан кейін көп ұзамай "Maclean's" журналы 2014 жылы, Дайкстра федералды депутат болған кезде болған оқиғаға байланысты, оған қатысты жыныстық шабуыл жасау туралы айыптауларды жариялады. Браунның отставкаға кеткенінен кейінгі күндері "қайта ұйымдастыру" салдарынан бірнеше маңызды партия және сайлау штабының қызметкерлері жұмыстан босатылды немесе олардың лауазымдары жойылды.

Даг Фордтың басшылығы (2018 жылдың наурыз айынан бастап қазіргі уақытқа дейін)

2018 жылдың 10 наурызында Торонто қалалық кеңесінің бұрынғы мүшесі, Торонтоның қайтыс болған бұрынғы мэрі Роб Фордтың ағасы және қайтыс болған бұрынғы провинциялық депутаты Дуг Фордтың ұлы Дуг Форд Консервативтік партияның (ПК) басшысы болып сайланды. Ол үшінші турдағы дауыс беруде 50,6% дауыс алып, Кристин Эллиотты аз айырмамен жеңді, Эллиоттың жалпы дауысы көп болғанымен, дауыс беруде жеңіліс тапты. Заң шығарушы органға депутаттық мандаты болмағандықтан Форд 2018 жылғы сайлауға дейін оппозиция жетекшісі қызметінде Вик Феделиді қалдыруды жөн көрді. 2018 жылдың 7 маусымында Форд Консервативтік партияны көпшілік дауыспен үкіметке әкелді. Торилер 124 орынның 76-сын жеңіп, дауыс берушілердің 40,5% қолдауын алды. 2022 жылғы Онтарио провинциясының жалпы сайлауында Форд Консервативтік партияны тағы да жеңіске жеткізіп, үлкен көпшілікке ие болды.

Идеология

Онтарио провинциясының Прогрессивтік консервативтік партиясы орталықтан оңға қарай бағытталған консервативтік саяси партия. Соңғы жылдары ПК партиясы мына саясаттарды қайта-қайта үгіттеп келді:

Партия басшылары

Партия 1867 жылдан 1942 жылға дейін Онтарионың Либералды-консервативтік қауымдастығы ретінде, ал 1942 жылдан қазіргі уақытқа дейін Онтарионың Прогрессивті-консервативтік партиясы ретінде танылды. Сурет Көшбасшы Лауазымдағы жылдары Ескерту 1 Джон Сэндфилд Макдональд 1867–1871 Онтарионың алғашқы премьер-министрі 2 Мэтью Крукс Камерон 1871–1878 Оппозицияның көшбасшысы 3 Уильям Ральф Мередит 1878–1894 Оппозицияның көшбасшысы. Кейін Онтарионың бас судьясы (1913–1923). 4 Джордж Фредерик Мартер 1894–1896 Оппозицияның көшбасшысы 5 Сэр Джеймс П. Уитни 1896–1914 Онтарионың премьер-министрі 1905–1914, Оппозицияның көшбасшысы 1896–1905 6 Сэр Уильям Херст 1914–1919 Онтарионың премьер-министрі 7 Джордж Ховард Фергюсон 1919–1930 Онтарионың премьер-министрі 1923–1930, Оппозицияның көшбасшысы 1919–1923 8 Джордж Стюарт Генри 1930–1936 Онтарионың премьер-министрі 1930–1934, Оппозицияның көшбасшысы 1934–1938. 9 Уильям Эрл Роу 1936–1938 Бір мезгілде федералды консервативтік депутат болды. Генри оппозицияның көшбасшысы лауазымын сақтап қалды, өйткені Роу заң шығарушы органға өкілдік етпеді. 1963 жылға дейін федералды депутат болып қалды. 1963–1968 жылдары Онтарионың вице-губернаторы қызметін атқарды. 10 Джордж Дрю 1938–1948 Онтарионың премьер-министрі 1943–1948, Оппозицияның көшбасшысы 1939–1943. Федералды Прогрессивті-консервативтік партияның және федералды Оппозицияның көшбасшысы болу үшін премьер-министр лауазымынан кетті (1948–1956). 1957–1964 жылдары Ұлыбританиядағы Жоғары комиссар болып қызмет етті. 11 Томас Кеннеди 1948–1949 (уақытша) Онтарионың премьер-министрі. Сондай-ақ Ауыл шаруашылығы министрі (1930–1934, 1943–1953) 12 Лесли Фрост 1949–1961 Онтарионың премьер-министрі, 1949–1961 13 Джон Робартс 1961–1971 Онтарионың премьер-министрі, 1961–1971 14 Билл Дэвис 1971–1985 Онтарионың премьер-министрі, 1971–1985 15 Франк Миллер 1985 Онтарионың премьер-министрі, 1985 16 Ларри Гроссман 1985–1987 Оппозицияның көшбасшысы 17 Энди Брандт 1987–1990 (уақытша) Үшінші партияның көшбасшысы 18 Майк Харрис 1990–2002 Онтарионың премьер-министрі, 1995–2002 19 Эрни Ивс 2002–2004 Онтарионың премьер-министрі 2002–2003, Оппозицияның көшбасшысы 2003–2004 20 Джон Тори 2004–2009 Оппозицияның көшбасшысы 2005–2007, кейін Торонто қаласының мэрі (2014–2023) 21 Боб Рунсиман 2009 (уақытша) Оппозицияның көшбасшысы. Кейін сенатор (2010–2017) 22 Тим Худак 2009–2014 Оппозицияның көшбасшысы 23 Джим Уилсон 2014–2015 (уақытша) Оппозицияның көшбасшысы 24 Патрик Браун 2015–2018 Оппозицияның көшбасшысы. Кейін Онтарионың Брэмптон қаласының мэрі (2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін) 25 Вик Федели 2018 (уақытша) Оппозицияның көшбасшысы 26 Даг Форд 2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін Онтарионың премьер-министрі, 2018 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Партия төрағалары

Президент | Қызмет еткен жылдар | Ескертпелер
---|---|---
1 | Александр Дэвид (А. Д.) Маккензи | 1943–1960 | Кәсіби заңгер, Маккензи Онтарио прогрессивті консервативті қауымдастығының ұзақ жылғы президенті және партияның ұйымдастыру комитетінің төрағасы, сондай-ақ толық уақытты партия ұйымдастырушысы (1942–1960) болды, қайтыс болғанға дейін. Партияның билікке көтерілуінің және оның 6 жалпы сайлаудағы және 20 аралық сайлаудағы жеңістерінің архитекторы саналды.
2 | Элмер Д. Белл | 1960–1968 | Эксетер, Онтарио штатындағы заңгер. Кейін Онтарио полиция комиссиясының төрағасы болып тағайындалды. Белл Маккензиден кейін партия президенті болды, ал Хью Латимер төраға лауазымына тағайындалды, ол толық уақытты партия ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. Джон Робартс партия басшысы болған кезде бұл рөлде бұрынғы МПП Эрни Джексон оны алмастырды.
4 | Джеральд (Гери) Нори | 1976–1980 | Саулт Сент-Маридегі заңгер.
5 | Дэвид МакФадден | 1980–1986 | МПП (1985–1987)
6 | Том Лонг | 1986–1989 | Премьер-министр кеңсесіндегі (ПМО) атқарушы көмекшісі (1984–1986), сайлаудың тең төрағасы және партия кеңесшісі. 2000 жылы Канадалық Альянс басшылығына үміткер болды.
7 | Кей Уэзеролл | 1989–1990 | Зейнеткер.
8 | Тони Клемент | 1990–1992 | Онтарио МП және провинциялық кабинет министрі (1995–2003); федералды депутат (2006–2019) және кабинет министрі (2006–2015).
9 | Стив Гилкрист | 1992–1994 | Онтарио МП және провинциялық кабинет министрі (1995–2003).
10 | Питер Ван Лоан | 1994–1998 | Федералды депутат (2004–2018) және кабинет министрі (2006–2015).
11 | Рубен Девлин | 1998–2002 | Хамбер-Ривер аймақтық ауруханасының президенті.
12 | Блэр МакКреади | 2002–2008 | Dentons LLP серіктесі.
13 | Кен Зейз | 2008–2012 | Dominion Group Benefits Limited тобының бас кеңесшісі.
14 | Рихард Чиано | 2012–2016 | Нарық зерттеушісі, стратегия және сауалнама жүргізуші.
15 | Рик Дайкстра | 2016–2018 | 2006–2015 жылдардағы федералды депутат, жыныстық қанағаттандыруға қатысты айыптаулардан кейін отставкаға кетті.
16 | Жағ Бадвал | 2018 | Миссиссаугадағы жылжымайтын мүлік агенті, Дайкстраның отставкасынан кейін президент болды.
17 | Брайан Паттерсон | 2018–2022 | Онтарио консервативті партиясының 40 жылдық белсендісі.
18 | Майкл Даймонд | 2022 – қазіргі уақытқа дейін |

Сайлау нәтижелері

Сайлау жетекшісі Орындықтар өзгерісі +/ Дауыстар % Статусы1867 Джон Сэндфилд Макдональд 41 50.3% Коалициялық үкімет1871 34 5.9%1875 Мэттью Крукс Кэмерон 44 6.8%1879 Уильям Ральф Мередит 54 7.8%1883 84 6.6%1886 54 7.0%1890 23 9.9%1894 92 7.8%1898 Джеймс П. Уитни 19 47.7%1902 6 49.7%1905 21 53.37%1908 17 54.7%1911 45 5.6%1914 15 5.3%1919 Уильям Ховард Херст 59 34.9%1923 Джордж Ховард Фергюсон 50 49.8%1926 35 7.6%1929 18 58.8%1934 Джордж С. Генри 73 39.8%1937 Уильям Эрл Роу 64 0%1943 Джордж Дрю 15 35.7%1945 28 44.3%1948 13 41.5%1951 Лесли Фрост 26 48.5%1955 44 8.5%1959 12 46.3%1963 Джон Робартс 64 8.9%1967 84 2.3%1971 Билл Дэвис 94 4.5%1975 27 36.1%1977 73 9.7%1981 12 44.4%1985 Фрэнк Миллер 181,343,044 37.0%1987 Ларри Гроссман 369 31,473 24.7%1990 Майк Харрис 49 44,564 23.5%1995 62 1,870,110 44.8%1999 23 1,978,059 45.1%2003 Эрние Ивс 35 1,559,181 34.7%2007 Джон Тори 21,398,857 31.6%2011 Тим Худак 11 1,527,959 35.4%2014 9 31.25%2018 Даг Форд 48 40.50%2022 7 40.80%