Кіріспе

Гүлді өсімдіктер отбасысы
Автоматты taxobox
| fossil range =
| image = Sarcandra glabra2.jpg
| image caption = Sarcandra glabra
| image2 = Chloranthus fortunei 2.jpg
| image2 caption = Chloranthus fortunei
| parent authority = R. Br. | taxon = Chloranthaceae
| authority = R. Br. ex Sims Кейбір түрлері дәстүрлі медицинада қолданылады. Типтік туысы – Chloranthus. Отбасының қазба қалдықтары, көбінесе Clavatipollenites сияқты тозаңдар түрінде кездеседі, ерте креда кезеңіне дейін, гүлді өсімдіктер тарихының бастапқы кезеңіне дейін жетеді және барлық құрлықтарда табылды.

Сипаттама

Хлоранта тұқымдасы – жаңа өсімдерде ғана бүйін шығаратын, хош иісті бұталар немесе шөптесін өсімдіктер. Сабақтары көбінесе цилиндр пішіндес, ішкі қабырғалары толық, көптеген түрлерінде жуан түйіндері болады. Бұл түйіндер сабақтың қарама-қарсы жақтарында жұп-жұп болып орналасқан мәңгі жасыл жапырақтарды ұстайды, ал жапырақ тіліктері қарсы жапырақтардың тіліктерімен біріккен. Гүлшоғыры осінде кішкентай гүлдер орналасқан. Бұл тұқымда гүл шоқпарлары болмайды, кейде гүл қабықшалары да жоқ. Гүлдер екі жынысты немесе жеке жынысты болуы мүмкін. Жемісі – бір қабықтан тұратын дрюпа немесе жидек.

Таксономия

Хлоранта тұқымдастары көптеген жіктелімдерде туыс ретінде танылған, бірақ нақты туысқандары белгісіз. Молекулалық жүйелеме зерттеулері оның басқа тұқымдастармен тығыз байланысты емес екенін және гүлді өсімдіктердің (ангиоспермалардың) ертедегі тарамдарының бірі екенін көрсетті. Атап айтқанда, ол еудикота да, монокота да емес. Хлоранта тұқымдасына жататын немесе оған жақын қазбалар белгілі ең көне гүлді өсімдіктердің қатарында. APG II жүйесі (2003) бұл тұқымды ретке келтірмеді, бірақ APG III жүйесі (2009) тек осы тұқымды қамтитын Хлорантальді қабылдады. 2021 жылғы зерттеу Хлорантус геномын секвенциялап, Хлорантальді магнолидтерге жақын туыс екенін анықтады. 2004 жылғы гомологты ДНК фрагменттерін салыстыруға негізделген зерттеу Хлоранта тұқымдасының және оның қазіргі кездегі Аскарина, Хлорантус, Хедіосум және Саркандра туыстарының, мүмкін, монофилеттік екенін көрсетті. Бұл ретте, Хедіосум қалғандарынан бірінші болып бөлінген, ал Аскарина Саркандра мен Хлорантустан тұратын кладтың бауырлас тобы болып табылады. 2016 жылғы мәліметтер бойынша осы төрт қазіргі кездегі туыс анықталды, олардың қарым-қатынасы төмендегі ағашта көрсетілген: Құрып кеткен Chloranthistemon туысы да осы тұқымға жатады.