Кіріспе

Серб композиторы, дирижер және педагог

Станислав Бинички (1872 жылдың 27 шілдесі – 1942 жылдың 15 ақпаны) – серб композиторы, дирижер және педагог. Немец композиторы Йозеф Рейнбергердің шәкірті болған ол 1889 жылы Белградтағы Ұлттық театрдың опера бөлімінің алғашқы директоры болып тағайындалды және он жылдан кейін Белград әскери оркестрімен жұмыс істей бастады. Ол 1903 жылы «Таң алдында» атты алғашқы серб операсын жазды. 1911 жылы Бинички екінші серб музыка мектебін ашты. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін серб армиясына қосылып, серб әскерінің Цер шайқасындағы жеңісінен кейін өзінің ең танымал шығармаларының бірі – «Дрина маршын» жазды. 1920 жылы Ұлттық театрдың опера бөлімінің басшысы қызметінен зейнетке шықты және 1942 жылы Белградта қайтыс болды. Ол 1870 жылдар туған ұрпақтың көрнекті серб композиторларының бірі саналады.

Өмір және мансап

Станислав Бинички 1872 жылдың 27 шілдесінде Сербия Княздығында, Крушевац қаласының жанындағы Ясика ауылында дүниеге келген. Ол Белград пен Мюнхенде неміс композиторы Йозеф Райнбергерден сабақ алған. Бинички 1889 жылы Белградтағы Ұлттық театрдың Опера бөлімінің алғашқы директоры болды. 1899 жылы ол Белград әскери оркестрімен ынтымақтастыққа түсті. Ол оркестрдің музыкалық репертуарын Франц Шуберттің 8-ші симфониясы, Рихард Вагнердің «Риенци» увертюрасы, Антонин Дворжактың Славян билері және Феликс Мендельсонның Итальяндық симфониясы сияқты туындылармен байытты. Сербияның тұңғыш операсы – «Таң шарықтағанда» операсын Бинички жазды және ол 1903 жылы алғаш рет сахнаға қойылды. Музыка сыншылары Джон Уоррак пен Эван Уэст бұл операны жаңашыл туынды деп бағалап, Биничкинің сербтер мен түріктер арасындағы күресті бейнелеу үшін контрастты музыкалық стильдерді шебер қолданғанын атап көрсетті. 1911 жылы Бинички Станкович әншілер қоғамының негізінде екінші серб музыка мектебін құрды. Ол Людвиг ван Бетховеннің 9-шы симфониясы мен Йозеф Хайднның «Жаратылыс» шығармаларын серб сахнасында алғаш рет орындады. 1912 жылы ол «Құрмет көрсету рәсімі» атты шығарма жазды. Биничкидің аспаптық және сахналық музыкасында көбінесе серб, Таяу Шығыс және еуропалық – негізінен итальяндық – элементтер үйлесім тапқан. Оның хорлық шығармалары көбінесе серб халық музыкасын көрсетеді. Биничкидің ықпалымен Ұлттық театр 1913-14 жылғы опералық маусымда «Трубадур», «Джамиле», «Атқыш», «Вертер» және «Мignon» операларын қойды. 1914 жылдың жазында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Ұлттық театрдың жұмысы тоқтап қалды. Бинички соғыс жарияланғаннан кейін Сербия армиясына қосылды. Сербтердің жеңісіне арнап, ол «Дринаға қадам басу» шығармасын жазды. Ол оны ұрыста қаза тапқан әскери қолбасшысы полковник Стояновичқа арнады. Бұл шығарма бастапқыда «Жеңіске қадам басу» деп аталған. Кейбір зерттеушілер Бинички өзінің туындысын Осман түрік әскери маршының негізінде құрғанын болжайды. 1915 жылы Сербияға Австрия-Венгрия, Германия және Болгария басқыншылық жасады. Сербияның қорғаныс шебі тез күйреп, Сербия армиясы Албания арқылы шегінуге мәжбүр болды. Белград әскери оркестрі барлық аспаптары мен музыкалық архивін жоғалтты. Бинички шегінуден аман қалды және грек аралы Корфуға жетті, онда ол жаңа аспаптар жинап, ноталарын қайта жазды және Корфу Ұлттық театрында концерт ұйымдастырды. Ол және басқа серб музыканттары 1917 жылы Францияға гастрольдік сапар жасады, оның бастауында Парижде өткен үш концерт болды. Соғыстан кейін Бинички Балқанға оралып, жаңадан құрылған Сербтер, хорваттар және словендер Корольдығының қалалары бойынша алты айлық тур жасады. 1920 жылы ол Ұлттық театрдың Опера бөлімінің басшысы қызметінен кетіп, оның орнына Стеван Христич келді. Ол 1942 жылдың 15 ақпанында Белградта қайтыс болды.

Мұра

Бинички 1870 жылдар туған ұрпақтың жетекші серб композиторларының бірі саналады. «Дринадағы марш» – оның ең белгілі шығармаларының бірі. Бұл ән Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және соғыстан кейін кеңінен танылып, серб ұлттық әндерінің ең танымал үлгілерінің біріне айналды.