Кіріспе

Сэмюэл Деланидің романы «Фаллос» (2004) – американдық жазушы Сэмюэл Р. Деланидің «Бамбергер кітаптары» баспасынан шыққан повесі. Ол 2013 жылы Веслиан университетінің баспасынан қайта басылды. «Фаллос» – қазіргі заманғы онлайн эссе форматында тарихты баяндайды және Рим императоры Адриан билігіндегі Жерорта теңізінде өтетін, «Фаллос» деп аталатын болмаған романның мазмұнын қысқаша береді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Деланидің «Неверьонға оралу» сериясы сияқты, «Фаллос» кадрлық әңгімені пайдаланады – тіпті екі қабатты кадрлық әңгіме. Алдымен үш қысқа абзац афроамерикалық Адриан Рим туралы баяндайды, оның жас кезіндегі осы кітаппен танысуы он жылдан кейін оның көшірмесін табуға жасаған әрекетіне әкеледі. Соңында ол Айдахо штатының Москва қаласынан келген Рэнди Педарсон жариялаған онлайн-синопсиске келіседі. Екінші кадр күрделірек: ол ойдан шығарылған редактор Рэнди Педарсонға (болжам бойынша, Мәскеуден) және оның екі аспиранты – Бинки мен Филиске, олар да романның жанкүйерлері, сол жердегі университетке қатысты қарым-қатынастарын қамтиды. Педарсонның жазбасына сәйкес, Педарсон айтуынша, 1969 жылы Калифорния штатының Батыс Голливуд қаласындағы «Эссекс Хаус» баспасынан «Фаллос» атты гей порнографиялық романы жарық көрген. Осы томға қосылған анонимді кіріспе «Фаллос» бұрынғы көптеген әдеби гейлерге белгілі болғандығын көрсетеді: 18-шы ғасырдағы грек сұлулығын қолдаушы Йоханна Йоаким Винкельманнан бастап, 19-шы ғасырдағы Оксфорд эстетигі және романисі Уолтер Патерге, содан кейін тарихшы Джон Аддингтон Саймондсқа дейін (оның жеті томдық «Италиядағы Ренессанс» [1875-86] Патердің қысқаша бір томдық еңбегіне [1873/75] қарсы салмақ ретінде қызмет етті, «Ренессанс» бүгінге дейін кеңінен оқылып, цитаталанады), және Барон Корво (Фредерик Ролфтың псевдонимі) және сексолог Хавелок Эллис сияқты тұлғаларға дейін. Педарсон мұның бәрі сол онжылдықта жарияланған порнографияның көп бөлігіне ілесіп жүретін жалған құжаттардың бір түрі екенін, оның мақсаты оны заңдастыруға талпыну екенін қорытындылайды. Педарсон «Фаллос» романының синопсисін жасайды – ол ашық жыныстық көріністерді алып тастайды, бірақ сюжеттің кем дегенде бір бөлігін баяндайды; Педарсон одан уақыт-уақыт цитата келтіреді, бұл оқырманға оның стилін сезінуге мүмкіндік береді. Осы синопсис, сондай-ақ оның достары, жақында ғылым кандидаты атанған Бинки мен Филис жасаған кеңінен ескертулер (кейбіреулері бес-алты бетке жетеді) «Фаллос» романының ішіндегі романды құрайды.

Шығармалық роман

Фаллос грек эпиграфынан басталады "Анаксимандр фрагменті", болжам бойынша, грек философиясының ең көне жазбасы, Иондық досократиялықтардан қалған, б.з.д. Бұл Бинкидің төменгі жазбасымен көркемделген, ол төрт беттен Ницше, Гегель, Хайдеггердің және ақырында сэр Карл Поппердің Анаксимандр туралы нұсқасын береді, Филис бірнеше рет түсірген (яғни төменгі жазбаға түбіртек). Педерсон Фаллостың бірінші тарауын толық қайталайды. Ол романның, сондай-ақ өзінің жеке тұжырымының прологы ретінде қызмет етеді. Сонымен қатар, бұл кітапта баяндаушымыз - Сиракуза аралындағы джентльмен фермердің ұлы Неоптолом, Сицилияның көне аты, Гераклит кітабын оқиды және Эзоптың кейбір аңыздарын грек тілінде айта алады. Оның шешесі ежелден құл болып құтқарылған мысырлық әйел еді. Неоптоломның ата-анасы 17 жасында қызбадан қайтыс болғаннан кейін, ол сол аймақта жазғы вилласы бар Римнің бай саудагерінің қорғауына ие болады. Бай римдік жас Неоптоломды Римге алып кетеді және оны Рим армиясының офицері ретінде қолдап, босатылғаннан кейін, оған Мисырға барып, Нил өзенінің арғы жағындағы Гермополис қаласынан бірнеше жерді сатып алуға көмектесуін сұрайды. Рим императоры Адриан сол кезде Гермополиске барады, ал Неоптолом императордың сүйіктісі Антиностың өлтірілуіне қатысады. Неоптолом "аты жоқ құдайдың" ғибадатханасында, оның діни қызметкерлері Хир-Верде өзеннің арғы жағындағы жерлерді басқарады, Неоптолом Антинос қайтыс болған күні қарақшылардың ғибадатханаға кіріп, құдайдың мүсінінен "жез, мыс және асыл тастармен қапталған алтын фаллостарды" ұрлап кеткенін біледі. Бұл ұрлық бүкіл діни жүйені хаосқа ұшыратты. Неоптоломды бірден бандит тобы ұрлап алады, олардың басшысы Антиносты өлтірген адам екені анық. Романның бірінші үштігінде Неоптолом, оның қарақшылар басшысымен қарым-қатынасы және қарақшы оны Александриядағы бір ғалымға салғанға дейінгі және кейінгі кезең туралы айтылады. Сюжеттің мазмұны көптеген гей жыныстық қатынастар арқылы біріктірілген. Педерсон оларды атаса да, оның синопсисі көптеген - шынымен де, көбі - ашық жыныстық сипаттамаларды қалдырады. Бірнеше жыл бойы қаһарманның жер-жерін кезіп жүргеннен кейін романның ортаңғы үштен бірі Неоптоломды Римге қайтарады. Ол тағы да өзінің Римдік қамқоршысы үшін жұмыс істейді, бұл жолы оның қамқоршысының бірнеше Рим қоймаларында қойма кеңістігін сатушы ретінде. Шөл дала мен варварлық аутландтардағы жыныстық өмірде ерте білім алғаннан кейін, Неоптолом өзін өркениетті қалалық жыныстың күрделіліктерін сынамалаумен қатар, гей ретінде туындайтын күрделіліктерді келіссөздер жүргізумен кездеседі. Оның фаллостарды Римнен Византияға, Сиракузаға және тіпті Этна тауының жанартаулық беткейлеріне дейін алуға бірнеше рет тырысқаны көрсетілген. Орталық үшінші бөлігіне вулкандық шыңдардың арасында есірткімен есірткіленген Вальпургинохта және Неоптолом оны ұрлап алуға тырысып жатыр деп қате шешкен римдік көшедегі бала Максиминнің қайғылы тарихы кіреді, бірақ шын мәнінде ол Неоптоломның қызғаныш сүйіктілерінің бірі болды. Соңғы үштен бірінде, жылдардан кейін жасы үлкен және дана Неоптолом Гермополиске оралады, онда ол жас қара африкалық Нивекпен кездеседі, ол Неоптолом сияқты, Нилдің арғы жағындағы жерлерге құқық алу үшін Нилге жіберілген. Антинус қайтыс болғаннан кейін Адриан Антиноопполис қаласына айналдырды, қазір императордың марқұм сүйіктісінің есіне арналған ғибадатхана, ол ресми түрде құдай деп жарияланды. Бұл жерде тарих қайталанатындай көрінеді, тек Неоптолом жас кезінде атқарған рөлінен өзгеше. Осылай орнын ауыстыра отырып, Неоптолом өзінің Ермополге жасаған алғашқы сапарындағы кейбір құпияларды жақсы түсінеді. Көп ұзамай, Нивекпен өмірлік серіктестіктің рақаты астында Неоптолом фаллосты іздеуден бас тартады. Неоптоломның бизнестегі және өмірдегі табыстары және Неоптоломның фаллосты іздеуге қаншалықты күш жұмсап жүргенін білгендіктен жұптың достары, оның ішінде ақын, христиан діни қызметкері және жылқы сүйетін авантюрист, екеуі қазір өз бетінше табысты саудагерлер, оны жасырын түрде тапты деп санайды. Олардың достары фаллостың күшін көбірек біліп, онымен бөлісуге үмітпен оларға жабысады. Нивек пен Неоптолом жыл сайынғы оргияларын Римнен жоғары Апенниндердегі өздерінің жазғы вилласында өткізуде қиындықтарға тап болады. Кейде көршілерімен, кейде қонақтарымен. Неоптолом мен Нивек фаллосты іздеуден бас тартса да, достарының осы нысанға ...

Жариялану тарихы

2004 жылы «Phallos» кітабының түпнұсқа басылымын кішкентай «Bamberger Books» баспасы шығарды. 2013 жылғы «толықтырылған және қайта қарастырылған басылымын» Wesleyan University Press баспасы жарыққа шығарды, оны Роберт Рид Фарр редакциялап, редактор Стивен Шавиро, Кеннет Джеймс және Дарик Скотттың ғылыми мақалаларын қосты.

Қабылдау

Литературный хабта Иан Драйблатт «Фаллос» романын ежелгі әлем туралы заманауи көркем әдебиеттер тізімінде ұсынады, Деланидің «көңілді әсер ететін полифониялық форманы қолданып, ежелгі кейіпкер мен қазіргі оқырман арасындағы қашықтықты қысқартып, ізденіс, құпия, мәтіндік және, әрине, жыныстық мүше туралы ой жүгіртуін» жоғары бағалады.