Кіріспе
Ұлыбритания телесериалы
"Jamie's School Dinners" – 2005 жылдың 23 ақпанынан 16 наурызына дейін Ұлыбританияның Channel 4 арнасында көрсетілген төрт бөлімді деректі фильмдер сериясы. Сериал 2004 жылдың көктемінен қысына дейін түсірілді және британдық әйгілі шеф-аспазшы Джейми Оливер Гринвич Корольдік ауданындағы Кидбрук мектебіндегі мектеп тамағының сапасы мен қоректік құндылығын арттыруға тырысты. Оливердің осы сериалдағы тәжірибесі бүкіл Ұлыбританиядағы мектеп тамақтарын жақсарту мақсатындағы "Мені жақсырақ тамақтандыр" атты жалпыұлттық науқанға жол ашты.
Кидбрук мектебі
Кидбрукте Оливер алғаш рет мектептің қатаң бас асханашысы Нора Сэндспен танысты. Ас дайындау техникасынан бастап жұмыс көлеміне дейінгі мәселелер бойынша жиі келіспеушіліктерге қарамастан, Нора кейіннен серия және науқан бойында Джеймидің ең ынталы қолдаушысына айналды. Оливердің міндеті ауыр болды: біріншіден, мектептегі бір балаға арналған күнделікті тамақ бюджеті бар болғаны 37 пенс еді. Екіншіден, мектеп оқушылары өңделген, зиянды тағамдарға (мысалы, қуырылған ет өнімдері мен картоп қызылшасы) үйреніп қалғандықтан, Оливер мектепте осындай тағамдарды тыйым салғанда оқушылар наразылыққа шықты. Үшіншіден, Оливердің әдеттен тыс ингредиенттері мен тамақ идеялары асханашыларды таң қалдырып, олардың жұмыс жүктемесін күрт арттырды және қаражаттан тыс шығысқа себеп болды.
Оқу-жаттығу лагері
Кидбрукте оқушылар тамақ жеуден бас тартып, асхана қызметкерлері шамадан тыс жұмыс жүктелісінен қызметтен кетуге арыз бергеннен кейін, Оливер аудан бойынша асхана қызметкерлері үшін "әскери дайындық лагерін" ұйымдастырды. Ол британдық армияның тамақтандыру бөлімін шақырып, көп мөлшерде тамақты жылдам және тиімді қалай дайындау керектігін көрсетті.
Дарем округі
Статистика бойынша, Англияның Дарем графтығы елі бойынша мектеп оқушылары арасындағы денсаулық проблемаларының ең жоғары деңгейін көрсетті. Питерлидегі бастауыш мектепке сапар барысында Оливер балалардың дені сау тамақтану әдеттерін қалыптастырудағы қиындықтардың бір бөлігі олардың үйде тұтынатын тағамдарымен байланысты екенін түсінді. Ол бір ұлдың отбасына барып, бір апта бойы үйде дайындалған, пайдалы тағамдарды жеуге көндірді.
Лондонға оралу
Гринвичке оралған Оливер жаңа мәзірін студенттер бойкотқа ұшыратты. Ол оқулық құралдарын дайындап, балаларды асханада жұмыс істеуге шақырды, оларға тауық наггеттерінің құрамында не бар екенін нақты көрсетіп, көкөністерді қалай тануға үйретті. Науқан күш алып, халықтың қолдауы арта түскенде, Оливер мемлекеттік қызметкерлерге мектеп асханаларындағы ингредиенттерге және қызметкерлердің жалақысына қаржыны көбейту туралы өтінішпен жүгінді.
Көрме мен акцияның нәтижелері
Ұлыбритания үкіметі және премьер-министр Тони Блэр бағдарлама эфирге шыққаннан кейін көп ұзамай мектептегі түскі ас-ауызды жақсарту үшін қадамдар жасауға уәде берді. 271,677 адам Feed Me Better веб-сайтында онлайн петицияға қол қойды, ол 2005 жылдың 30 наурызында Даунинг-стрит 10 мекенжайына тапсырылды. Белгілі бір зиянды тағамдар (мысалы, шоуда көп сынаған атақты Бернард Мэтьюс өндірген "Түркия бұршақтары") жергілікті аудандық немесе облыстық кеңестер тарапынан мектептерден тыйым салынды. Қазіргі уақытта қуырылған тағамдар аптасына екі реттен артық берілмейді және газдалған сусындар енді қолжетімді емес. Білім және дағдылар министрлігі мектептегі тамақ стандартын жақсарту үшін мектеп басшыларына қолдау мен кеңес беру мақсатында 60 миллион фунт стерлингтік "Мектеп тағамы қоры" бастамасын құрды.
Джейми мектептегі кешкі асқа оралды
2006 жылдың ақпан айынан бастап Оливер өзінің флагмандық Гринвич мектебі – Кидбруктың қалай дамып жатқанын көру үшін қайтадан жұмысын бастады. Шамадан тыс жұмыс істеп, қысымға ұшыраған Нора мектеп дүкенін жабу туралы шешімнен кейін ақша жоғалтып жатқанын, қосымша сағаттар үшін еңбекақы алмайтынын және уәделенген қаражаттың ешқайсысын көрмегенін айтады. Жыл сотындағы дефицит 12 000 мен 15 000 фунт стерлинг аралығында (мектеп басшылығы жергілікті кеңестің ұсынысымен нақты соманы атаудан бас тартты), балалар бұрынғы әдеттеріне қайта оралып жатыр, ал Джеймидің жаңа мәзірінің танымалдылығы төмендеп барады. Оған жауап ретінде Джейми «Қоқым тағамнан арылу» акциясын ұйымдастырады, онда балалар зиянды тағамдарын және снэктерді жетонға айырбастайды, оларды Джейми мектеп ауласында орнатқан дүңгіршекте пайдалы тағамдарға алмастыра алады. Содан кейін Джейми Линкольншир мен Дорсетке сапар шегеді, онда көптеген мектептер ақша үнемдеу үшін ас үйлерін жабады. Ол мектептерді жергілікті пабтармен, мейрамханалармен, қонақүйлермен және фермерлермен байланыстыратын жаңа жобаны ұсынады. Өнімдер жергілікті шаруалардан алынып, пісіріліп, такси немесе ерікті жүргізушілер арқылы жақын жердегі мектептерге жеткізіледі. Жобаны іске асыру үшін ол жергілікті ата-аналардың 90% -ын қатысуға көндіруі керек. Линкольнширдегі Тэддлторп пен Солтфлитби бастауыш мектептерінде, сондай-ақ Дорсеттегі Броудвиндзор мен Мостертон бастауыш мектептерінде пилоттық жоба басталады, бұл жобаға жергілікті паб көмектеседі. Бірақ қиындықтар туындайды. Нора пабтың ас үйінің гигиенасы туралы алаңдайды, ал пабтың аспазы ақшаны үнемдеу үшін рецептураны өзгертеді, бірақ Джейми оны жергілікті жеткізушімен таныстырып бұл мәселені шешеді. Бастапқы қабылдау жақсы, себебі ата-аналарға олардың балаларының жейтін зиянды тағамдардың бір семестрлік көлемін көрсетті (2 қорап картоп фри, қаныққан май, кола, бургерлер, чипстер мен тәттілермен безендірілген), содан кейін мектептегі Пасхалық қызметте қысқаша сөз сөйлейді. Ақпаратты тарату үшін Джейми Линкольн сарайында жергілікті мектептер, жеткізушілер және қосымша қызмет көрсететін мекемелер үшін мереке ұйымдастырады. Ол ата-аналар, мектептер және тамақ өнеркәсібінің өкілдері арасында байланыс орнатуға көмектеседі. «Имдерге арналған ыстық кешкі ас» атты шара үлкен жетістікке ие болып, жергілікті кеңестен қолдау алады.
Нәтижелер
Лондонда білім және дағдылар министрі Алан Джонсонмен және премьер-министр Тони Блэрмен алғашқы кездесуінде Джейми 3 жылға қосымша 280 миллион фунт стерлинг, асүйі жоқ мектептерге асүй салуға мүмкіндік беретін траст қорын, ел бойынша оқу асханаларын ашу мүмкіндігін қарастыруға уәде, сондай-ақ балаларға зиянды тағамдарды жарнамалау бойынша ерікті мінез-құлық кодексін жасау туралы келісім алды.
Сын
Дэвид Лоус үкімет заңға тым асығыс кірісіп, қатысудың жоспарланған деңгейіне жете алмайтынын мәлімдеді.