Кіріспе

Британдық балалар телесериалы (1989–1993) – британдық «Press Gang» телесериалы. «Press Gang» – 1989 жылдан 1993 жылға дейін көрсетілген, бес маусымдық 43 эпизодтан тұратын британдық балалар комедиялық драмасы. Richmond Film & Television компаниясы Central артықшылығымен шығарған, ITV телеарнасында жұмыс күндері балаларға арналған CITV арнасында, әдетте сағат 16:45-те көрсетілді (күндер маусым бойы өзгерді). Үлкен балалар мен жасөспірімдерге арналған бұл бағдарлама жергілікті жалпы білім беретін мектеп оқушылары шығарған «Junior Gazette» балалар газетінің қызметіне негізделген. Кейінгі маусымдарда ол коммерциялық жоба ретінде бейнеленді. Бағдарлама комедиялық және драмалық элементтерді үйлестірді. Адамдар арасындағы қарым-қатынастарды (әсіресе Линда Спайк сюжеті арқылы) көрсетумен қатар, сериал еріткішпен зиянкестік, балаларға жасалатын зорлық-зомбылық және қару-жарақ бақылауы сияқты мәселелерді де қамтыды. Бұрынғы мұғалім Стивен Моффат жазған сценарийлердің жартысынан астамын бұрын «Absolutely Fabulous» және «Fawlty Towers» сияқты бағдарламаларда жұмыс істеген британдық комедия режиссері Боб Спирс түсірді. Сериал жазу сапасы үшін ерекше мақтау алды және кең ауқымды жас көрермендердің қызығушылығын тудырды. Команданың кейбір мүшелері «жұлдызды оқушылар», ал басқалары тәртіпсіздікке бейім. Осындай оқушылардың бірі – Спайк Томсон мектептен қуылмай, газетте жұмыс істеуге мәжбүр болады. Ол бірден редактор Линда Дэйге тартылады, бірақ олар бір-бірімен пікір таластырып, әзіл-қалжыңдар айтысады. Олардың қарым-қатынасы дамиды және арасында үзілістер болады. Олар өз сезімдері туралы әр маусымның соңында жиі әңгімелейді. Үшінші маусымның соңғы эпизодында «Ұстану» Спайк Линдаға сезімдерін білдіреді. Оның американдық қатыны Зоиге қызғанышпен қараған Линда кассетаны Зоидің жеке стерео жүйесіне қойып, олардың қарым-қатынасын бұзады. Екі басты кейіпкердің экрандағы үйлесімділігі экраннан тыс жерде де көрінді, олар бірнеше жыл бойы жақын қарым-қатынаста болды. Линда мен Спайк сюжеті сериал бойына созылса да, көптеген эпизодтар өздігінен аяқталатын оқиғалар мен қосалқы сюжеттерді қамтиды. Жеңіл оқиғалардың арасында, мысалы, Колиннің қызғылт қоян болып киініп, жерлеу рәсіміне қатысқаны туралы оқиға, сериал көптеген маңызды мәселелерді көтерді. Джефф Эванс «Guinness Television Encyclopedia» энциклопедиясында сериалдың «осыған ұқсас бұрынғы жұмыстарға қарағанда» «көптеген ересектерге арналған тәсілді» қолданатынын жазды, мысалы «A Bunch of Fives». Кейбір сыншылар оны «Hill Street Blues», «Lou Grant» және «реализмі мен сезімтал тақырыптарды қарастыруының арқасында басқа да ойлы американдық драмалармен» салыстырды. Бірінші маусымда «Құтқарушыны қалай өлтіру керек» эпизодында еріткішпен зиянкестік көрсетілді, ал NSPCC балаларға жасалатын зорлық-зомбылық туралы «Қорқынышты нәрсе» эпизодтарын жасауға көмектесті. Үшінші маусымның «Соңғы сөз» эпизодында команда қару-жарақ әуесқойлары тарапынан кешірілді, ал соңғы эпизод есірткіге қатысты мәселелерді қамтиды. Бұл мәселелерге арналған эпизодтар басты кейіпкерлерді дамытуға көмектесті, сондықтан «Қорқынышты нәрсе» «Синдиге жасалған зорлық-зомбылыққа қарағанда Колиннің өзгеруі туралы» көбірек айтады. Сериал кейде комедия ретінде сипатталғанымен, Моффат бұл оның ішінде әзілдер бар драма екенін мәлімдейді. Жазушы «Press Gang комедия ма, жоқ па деген мәселеде Джефф Хоггпен (Press Gang киноредакторы) ұзақ уақыт бойы дауластық. Ол олай деді, мен олай емес, жай ғана күлкілі дедім». Кейбір ишаралар Моффатты «тарихтағы ең лас әзілдерге ие болдық; біз көп нәрседен құтылып қалдық. Біз анальдық секс туралы әзілден де құтылып жаздадық, бірақ олар оны соңғы сәтте байқады» деп мәлімдеуге итерді. Джефф Эванс сонымен қатар сериалдың «түс ауысулары, флэшбектер, қиялдар және бір рет «Moonlighting» фильмінің «Бұл керемет өмір» пародиясын» қолданғандықтан, киноға түсірілгенін айтады. Шоудың сабақтастығына ерекше назар аударылды, кейбір оқиғалар, жағдайлар және есімдер сериал бойына қайта-қайта айтылды. Бірінші екі маусымдағы кейіпкерлерді сомдаған актерлер болашақ эпизодтарда өз рөлдерін қайта ойнауға шақырылды. Дэвид Джеффорд (Алекс Крокет) 1989 жылғы «Дүйсенбі – Сейсенбі» эпизодынан «Тісті крокодилдер бар» соңғы эпизодында пайда болды. Команда мектепті бітіргеннен кейін газет қаржылық тәуелсіздікке ие болып, коммерциялық негізде жұмыс істейді. Үшінші маусымның соңында көмекші редактор Кенни кетіп, бірінші маусымда графикалық топтың басшысы болған Джули оның орнына келеді.

Қайта көрсетілімдер

Шоу 1991 жылы Channel 4 каналында жексенбі күндері кешкі эфирде қайта көрсетілгенде одан да көп ересек көрермендерді қамтыды. 1997 жылы Nickelodeon апта ішіндегі эфирде шамамен барлық эпизодтарды көрсетті. Дегенмен, үшінші маусымның соңғы үш эпизоды балалар арнасында олардың мазмұнына байланысты қайта көрсетілмеді: қарумен ұстап алу оқиғасы бар "Соңғы сөз" екі эпизоды және "Ұстап тұру" эпизодындағы "бәлеге айналған әйелге ажырасу" деген сөз тіркесінің қайталануы. 2 эпизод 2013 жылдың 5 және 6 қаңтарында CITV арнасында CITV-нің 30 жылдығына арналған архивтік бағдарламалар күнінің аясында көрсетілді. 2022 жылдан бері толық маусым ITV стриминг сервисі ITVX-те онлайн қолжетімді.

Жарықшы артынан

Пресс-банктің жанкүйерлерінің саны көп. 1990 жылдары «Czars Breakfast» атты жанкүйерлер журналы жарық көрді. Стивен О’Брайен редакциялаған журнал актерлар мен түсірілім тобымен (әсіресе продюсер Хастимен) сұхбаттарды, театр сын-пикирлерін және жанкүйерлердің туындыларын қамтыды. Бірінші басылым екінші серияның DVD-сіне PDF файлы ретінде қосылды, ал келесі үш басылым бесінші серияның дискісінде болды. Электрондық пошта арқылы талқылау тізімі 1997 жылдың ақпан айынан бері жұмыс істеп келеді. Ғалым Майлз Буи Стивен Моффаттың өзі «Доктор Ху» сериалының жанкүйері болғандықтан, теледидар жанкүйерлері бағалайтын элементтерді пайдалана білгенін атап өтеді, мысалы: үлкен саспенспен аяқталатын сериялық финалдар, қатаң сабақтастық, көптеген әзілдер мен сілтемелер, оларды байқау үшін мәтінді қайта-қайта қарау қажет. Екінші серияның соңында жаңалықтар тобы Спайк пен Линданың романын «бірінші беттен» қадағалап отырғанын айтады, және тек жанкүйерлер ғана есіне түсірді немесе қайта қарағанда бірінші эпизодтың аты «Бірінші бет» екенін анықтады. Буи Крис Картер мен Джосс Уэддонның 1990 жылдары осы элементтері үшін («The X Files» және «Buffy the Vampire Slayer» сериалдарында) мақталып жүргенін айтады, бірақ «Моффат бәрінен бұрын осы жетістікке жетті, тіпті балалар теледидар эфирінде. Оның шоуы британдық жанкүйерлердің формальды мүмкіндіктерге деген сезімталдығымен келген алғашқы шоу болды». 1990 жылдардың ортасында Ливерпульде екі конвент өтті. NSPCC қайырымдылық қорына көмек көрсету мақсатында өткен шаралардың екеуі де «Қағаздың екі жағы» деп аталды және оларға Стивен Моффат, Сандра Хасти, Декстер Флетчер, Пол Рейнольдс, Келда Холмс және Ник Стрингер қатысты. «Түннің жартысына дейін» және «Талдар бар» фильмдерінің кеңейтілген, өңделмеген нұсқалары көрсетілді, сондай-ақ костюмдер мен реквизиттер аукционы өтті. Сангстер, О’Брайен және Адриан Петфорд DVD шығарылымдарына қосымша материалдарды дайындау үшін Network DVD компаниясымен бірлесіп жұмыс істеді. Моффат өзінің кейінгі жұмыстарында «Пресс-банктің» екінші дәрежелі кейіпкерлері мен орындарына көптеген сілтемелер енгізді. 1997 жылы шыққан «Chalk» ситкомында көрші мектеп Норбридж жоғары мектебі деп аталады, оны мистер Салливан басқарады, ал кейіпкерлер доктор Клипстоун («Күтпеген»), Малкольм Булливант («Қорқынышты нәрсе») және Дэвид Джеффорд («Дүйсенбі, сейсенбі» / «Талдар бар») болып табылады. «Талвиннинг» аты «Түннің жартысына дейін» және «Шығалақтан бөлек» көшелерінің атауы ретінде, сондай-ақ Моффат жазған «Қиындықтың ең қорқынышты» эпизоды «Дайинг Лив» атты кейіпкердің тегі ретінде, сонымен қатар 1996 жылы Virgin Books баспасынан шыққан «Decalog 3: Салдары» антологиясында жарияланған «Доктор Ху» прозалық әңгімесіндегі кітапханашының аты ретінде пайда болады. «Соңғы сөзден» алынған «Инспектор Хибберт» аты Моффаттың «Елвис, Иса және Джек» фильмінде Ник Стрингер сомдаған кейіпкерге берілген. Соңғы кезде Моффаттың «Jekyll» сериалының бірінші эпизодында мистер Хайд (Джеймс Несбит) Линданың «Жаспер көшесіне қайту» фильміндегі әуеніне ұқсас әуенді сыңғырлатты.

Ұсынылған телефильм

"Deadline" атты телефильм түсірілуі жоспарланған. Ол сериал аяқталғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң өрбуге тиіс болған және көбінесе ересек көрермендерге бағытталған. 1992 жылы 4-маусым соңғысы болуы мүмкін еді, ал фильм одан кейінгі жалғастыру ретінде ұсынылды. Бірақ, фильмнің түсірілуі бесінші маусымға тапсырыс берілген соң тоқтап қалды. 1990 жылдары фильмді жалғастыру туралы идея бірнеше рет қарастырылды, бірақ әр жолы түрлі себептермен сәтсіз аяқталды. The Guardian шоуды қайта жаңғыртуды жақтады, "Моффаттың жетекшілігімен жаңартылған «Пресс-банктің» шоуды культтіктан ұлттық деңгейдегі институтқа айналдырып, жас актерлер мен сценаристтердің дамып өсуіне ыңғайлы жағдай жасауы мүмкін. Бұл – біздің телеарна тарихымыздың бір бөлігі және оны қайта жаңғыртуға лайық" деді. 2008 жылдың тамызында Эдинбург халықаралық телефестивалінде Моффат «Джекилл» сериалының тұсаукесер кешінен кейін мас күйде болғанын айтып, BBC драма бөлімінің басшысы Джон Йоркке «Пресс-банктің» қайта қосылуы туралы идеясын ұсынды. Йорк мақұлдағанмен, жазушы «Доктор Хью» сериалымен айналысқанын айтып, идеяны іске асыруға уақыты жоқ екенін мәлімдеді.

Тауарлар

Бірнеше өнім шығарылды, атап айтқанда төрт романдау, видео және толық жинақ DVD форматында. Билл Моффат төрт романдауды жазды, олар 1989 және 1990 жылдары Hippo Books/Scholastic баспасында алғашқы екі серия негізінде жарық көрді. Бірінші басылым алғашқы үш эпизодқа негізделген, ал "Public Exposure" ("Ашық жарияланым") "Интерфейс" және "Құтқаруды қалай жасауға болады" эпизодтарын қамтиды. Үшінші кітап, "Checkmate" ("Шахмат"), "Czar's-те таңғы ас", "Бөлшектерді жинау" және "Жаспер көшесіне оралу" эпизодтарын қамтиды және Джулидің графикалық бөлімнен шығып, суретшілер колледжіне түскенін ашады. Төртінші және соңғы кітап, "The Date" ("Кездесу"), "Ақша, махаббат және құс тұқымы", "Махаббат және Жастар газеті" және "Соңғыда аждаһа" эпизодтарының романдауын ұсынады. Әр кітапта сегіз беттік фотосуреттер жинағы бар. "Press Gang" толық сериясы DVD форматында (2 аймақ, Ұлыбритания) Network DVD арқылы және Австралияда (4 аймақ) Force Entertainment арқылы қолжетімді. Екінші серияның төрт эпизодындағы DVD-де Джулия Савалха мен Стивен Моффаттың аудио түсіндірмесі бар, онда актриса шоу туралы өте аз есте сақтайтынын мәлімдейді.