Кіріспе
Бағал Берит (בעל ברית) және Эль Берит (link=no) – ежелгі Қанаандағы Сихемде құлшылық етілген құдайдың немесе құдайлардың атаулары. "Келісім" (ברית) термині Угарит мәтіндерінде (б.з.д. екінші мыңжылдықта) брт (𐎁𐎗𐎚) түрінде Бағалмен байланысты, ал Санхуниатонның еңбегінде – Берут ретінде кездеседі. Олардың бір құдай екені немесе Бағал мен Элдің жеке түрлері екені белгісіз. Ғалымдар оның немесе олардың құнарлылық пен өсімдіктермен байланысы болғандықтан құлшылыққа тартылғанын болжайды. "Берит" атымен қандай келісімдер немесе келісім көрсетіліп отырғаны да белгісіз. Езекель Кауфманның пікірінше, "Төрешілер кітабы 9:4,46-да айтылған Бағал-берит және Эль-берит, болжам бойынша, ЖХХХ-ты білдіреді", себебі "бағал ертеде ЖХХХ-тың атауларының бірі болған". Басқа жерлерде Сихем тұрғындарының кейбіреулері "Хамордың адамдары" деп аталады; бұл "Хамордың ұлдарымен" салыстырылады, бұл ежелгі Таяу Шығыста есек құрбандығы арқылы келісім жасаған адамдарды білдіреді. "Хамордың ұрпақтары" немесе "Хамордың ұлдары" туралы айтылымдар Жаратылыс кітабында және Ешуа кітабында кездеседі, олардың екеуінде де, Төрешілер кітабындағыдай, Шехем ауданында билік еткен Хамор есімді адам және оның Шехем есімді ұлы туралы сөз болады.
Baʿal Berith (בעל ברית) and El Berith (link=no) are titles of a god or gods worshiped in Shechem, in ancient Canaan, according to the Bible. The term for "covenant" (ברית) appears also in Ugaritic texts (second millennium BCE) as brt (𐎁𐎗𐎚), in connection with Baʿal, and perhaps as Beruth in Sanchuniathon's work. It is not clear whether they are actually one god, nor whether they are separate forms of Baʿal and El. Scholars suppose that he or they may have been worshipped for connections to fertility and vegetation, based on Also unclear is what covenant or covenants are referred to by the name Berith. According to Yehezkel Kaufmann, "Baal berith and El berith of Judges 9:4,46 is presumably YHWH", as "ba'al was an epithet of YHWH in earlier times". Elsewhere, some of the Shechemites are called "men of Hamor"; this is compared to "sons of Hamor", which in the ancient Middle East referred to people who had entered into a covenant sealed by the sacrifice of a hamor, an ass. "Children of Hamor" or "sons of Hamor" itself appears in the Book of Genesis and the Book of Joshua, in both of which, as in Judges, features a man named Hamor who ruled in the area of Shechem and had a son named Shechem.
Берутпен ұсынылып отырған байланыс
Санхуниатон финикиялық құдайлар туралы еухемеристік баяндамасында "Ең Жоғары" деп те аталатын Елиун мен Берут немесе Берут есімді әйелдің қазіргі Ливан жағалауындағы Библос маңында мекен еткенін айтады. Олардың екі баласы болды – Епигей/Автохтон/Аспан есімді ұл және Жер есімді қыз. Осы екі баланың сұлулығынан аспан мен жер олардың аттарымен аталып кеткен. Санхуниатонның сөзіне қарағанда, Ель мен басқа да құдайлар Аспан мен Жерден туған, бірақ ежелгі мәтіндерде Ель аспан мен жерді жаратқан деп көрсетілген. Берут есімінің еврей тіліндегі bərīt ("соглашение/келісім") сөзімен немесе Бейрут қаласымен байланысы бар деген болжамдар айтылды. Дегенмен, Роберт Р. Стиглиц Берут есімінің бʾрôt, яғни бастапқы теңіз – техоммен байланысты екенін дәлелдеді.
Рабби әдебиеті
Раввиндік дәстүр Баал Беритті "жауындардың иесі" Бельзевубпен байланыстырады, ол филистиндердің Экрон қаласының құдайы. Оған шыбыз түрінде табынылған; және еврей дәстүрінде, еврейлер оның құлшынысына осылайша тәуелді болғандықтан, оның бейнесін қалталарында алып жүрген, оны шығарып, уақыт-уақыт сүйген. Баал-Зебуб Баал-Берит деп аталды, себебі мұндай еврейлер осы сәулетке адалу туралы келісім жасаған деуге болады, одан бір сәт те айырылуға дайын емес. Басқа түсінік бойынша, Баал-Берит – осықтан тысқары құдайға табынудың ұятты нысаны, мүмкін, приап сияқты сәулет болған. Бұл, әрине, кейінірек "берит" сөзінің сүндеттеуге қатысты қолданылуына негізделген.
Христиандық
Ата Себастьен Микаэлис 1612 жылы жазған "Тамаша Тарих" кітабында Баал Берит бір кезде Экс-ан-Прованс қаласындағы бір қарындасқа ие болғандығы айтылады. Экзорцизм процесінде Баал Берит өзінің және онымен бірге оған ие болған барлық басқа да демонның есімдерін, сондай-ақ оларға қарсы тұруға ең тиімді болатын әулиелердің есімдерін де ерікті түрде жариялады.