Кіріспе

1991 жылы Үлкен шіркеулер желісі ретінде құрылған Ірі шіркеулер желісі – Англия шіркеуінің ерекше маңызы бар, физикалық көлемі өте үлкен (1000 м²-ден астам аумақ), I, II* (немесе ерекше II) санаттарына жататын, күн сайын келушілерге ашық, қалыпты приход шіркеулерінен өзгеше міндеттерді атқаратын және өз қоғамдарына маңызды азаматтық, мәдени және экономикалық үлес қосатын шіркеулердің тобы. Бұл ғимараттардың көпшілігі Англия реформациясынан кейін приход шіркеулеріне айналған бұрынғы монастырлық мүліктер немесе зор өркендеу дәуірінде салынған қалалық шіркеулер. 2021 жылғы желтоқсанға дейін Англия шіркеуі 312 шіркеуді Ірі приход шіркеулері деп таныды, олар Ірі шіркеулер желісіне қосылуға құқылы.

Үлкен шіркеулер желісі

Үлкен шіркеулер желісі 1991 жылы Англия шіркеуінің ішіндегі өзін-өзі қолдау ұйымы ретінде құрылды. Оның мақсаты – мүше шіркеулерге "кафедралды шіркеу сияқты" шіркеуді, приход шіркеуінің ұйымдық және қаржылық құрылымымен басқарудың ерекше мәселелерін шешуде көмек және өзара қолдау көрсету болды. Топ екі жылда бір рет конференциялар өткізіп, идеялармен бөлісетін. Бұл Үлкен шіркеулер "үлкен жасы, көлемі, тарихи, сәулеттік немесе діни маңыздылығына байланысты кафедралды шіркеу емес, бірақ кафедралды шіркеуге тән көптеген сипаттамаларды көрсететін шіркеулер" және "қалыпты приход шіркеуінен өзгеше қосымша рөл атқаратын" шіркеулер деп анықталды. 2019 жылы таратылған кезде Үлкен шіркеулер желісінде 55 шіркеу болды.

Қайта құру

2019 жылдың мамыр айында Ірі шіркеулер желісінің отырысында топты Ірі шіркеулер желісі деп қайта атау және жаңа конституцияны қабылдау туралы шешім қабылданды. Сондықтан Ірі шіркеулер желісі ресми түрде жабылып, жаңа Ірі шіркеулер желісі құрылды және оның алғашқы жалпы жиналысы өтті. Бұл өзгеріс Шіркеу ғимараттары кеңесі, Англия шіркеуінің приход шіркеулері мен капеллаларына жалпы жауапкершілігі бар ресми орган, Historic England және Ұлттық лотерея мұра қорымен бірлесіп тапсырыс берген Ірі приход шіркеулері туралы зерттеуге жауап ретінде жасалды. Бұл CBC-де Кафедральдық және Ірі шіркеулер жөніндегі лауазым иесінің тағайындалуымен және Англияда белгілі бір келісілген критерийлерге сай келетін 300-ге жуық шіркеуді анықтаумен аяқталды. Бұл критерийлер бойынша Ірі приход шіркеуі ерекше маңызға ие, физикалық жағынан өте үлкен (1000 м2-ден асатын ауданы бар), I, II* (немесе ерекше II) санаттағы мүлік болып саналады, күн сайын келушілерге ашық, әдеттегі приход шіркеуінен тыс міндеттерді атқарады және өз қауымына маңызды азаматтық, мәдени және экономикалық үлес қосады. CBC ірі шіркеулер ретінде таныған барлық шіркеулер Ірі шіркеулер желісіне қосылуға құқылы. Бұл ғимараттардың бірнешеуі – Англия реформациясынан кейін приход шіркеуіне айналдырылған бұрынғы монастырлық мүліктер; ал басқалары – өте гүлденген кезеңде салынған үлкен приход шіркеулері. Олардың ортақ ерекшелігі – көптеген келушілерге ыңғайлы жағдай жасау, арнайы құлшылықтар өткізу, қауымдық қолжетімділікті қамтамасыз ету және осы ірі ғимараттардың күтілуі мен жөнделуін қаржыландыру қажеттігі. Олардың көпшілігі I санаттағы мүліктер болып табылады.