Кіріспе
Британ темір жолының 10100 дизельді локомотивінің алғашқы прототипі – бұл жобалаушылардың бірі Л. Ф. Р. Феллдің есімімен аталған, бейресми түрде "Fell дизельді локомотиві" деп танылатын ерекше тәжірибелік дизельді локомотив. Ол Davey Paxman & Co, Shell Refining & Marketing Co және Lt Col L. F. R. Fell компанияларының бірлескен өндірісі болып, Лондон, Мидленд және Шотландия темір жолының Дербидегі зауытында салынған. Сэр Гарри Рикардо да қатысқан. 1950 жылы пайда болған кезде темір жол ұлттандырылғандықтан, локомотив Британ темір жолының түсімен боялған. Локомотивте алты дизельді қозғалтқыш болған, олардың төртеуі дөңгелек жұмысын қамтамасыз етуге арналған. Екі қосалқы қозғалтқыш – екеуі де AEC 6 цилиндрлі агрегаттар, негізгі қозғалтқыштардың қысым зарядтағыштарын (турбокомпрессорларын) іске қосып, осылайша негізгі қозғалтқыштардың төмен айналымдарда жоғары серпімді күш (момент) беруге мүмкіндік берген.
British Railways 10100 was an unusual experimental diesel locomotive known informally as The Fell Diesel Locomotive (after Lt. Col. L. F. R. Fell, who was one of the designers). It was the joint production of Davey Paxman & Co, Shell Refining & Marketing Co and Lt Col L. F. R. Fell, built for them by the London, Midland and Scottish Railway at Derby. Sir Harry Ricardo was also involved. By the time it emerged in 1950, nationalisation had taken place and it carried British Railways livery. The locomotive had six diesel engines, four of them used for traction. There were two auxiliary engines, both of which were AEC 6 cylinder units, and these drove the pressure chargers for the main engines and the purpose of this arrangement was to enable the main engines to deliver very high torque at low crankshaft speed.
Дизайн
10100 дизайны, Fell Developments Ltd және LMS-тің H. G. Ivatt арасындағы ынтымақтастық нәтижесінде жасалды, мақсаты дизельдік локомотивтердегі кемшіліктерді жою болды. Салмақ бірнеше кішкентай қозғалтқыштарды қолдану арқылы азайтылды, бұл қозғалтқыштардың және оларды қолдайтын конструкцияның жеңілдеуіне мүмкіндік берді. Сондай-ақ, бұл жеке дизель қозғалтқыштарын жеңіл жабдықпен тез ауыстыруға болатындықтан, техникалық қызмет көрсетуге кететін уақытты қысқартуға да септігін тигізеді деп күтілді.
Беріліс
Дифференциалдық берілісті пайдалана отырып қуатты беру үшін, ол 4-8-4 конфигурациясында салынды, сондай-ақ ортадағы төрт жүргізілетін доңғалақ жұбын байланыстыратын біріктіру таяқшаларымен жабдықталды. Ішкі осьтер арасындағы біріктіру таяқшалары кейіннен алынып тасталды, бірақ төрт ось бір беріліс қорабымен қуаттандырылғандықтан, ол 4-8-4 ретінде сақталды. Өзінің заманында ол BR компаниясының бусыз локомотивтерінің ең қуаттысы болды. 1951 жылдан бастап Манчестерден Лондонға экспресс пойыздарды жүргізіп, 5XP 4-6-0 локомотивтерінен 25%-ға қуаттырақ екенін көрсетті. Механикалық беріліс оны дизель-электрлік локомотивтерге қарағанда жеңілдетті, бірақ оның күрделі механизмі күтуге қиындық тудырды (берілістің жұмыс үлгісі Йорк қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайында қойылған). Локомотив төрт негізгі Paxman 12RPH 12 цилиндрлі қозғалтқыштарымен жабдықталған, олардың әрқайсысы 1500 айналымда 500 ат күшін өндірді. Әрбір қозғалтқыш гидравликалық байланыс арқылы беріліс қорабына қосылды, қуатты беру үшін маймен толтырылуға немесе берілістен ажырату үшін босатылуға болатын. Қозғалтқыштардың шығысы екі дифференциалдық беріліс арқылы жұптастырылды, ал осы екі берілістің шығыс біліктері үшінші дифференциалдық беріліс арқылы біріктіріліп, негізгі шығыс білігін қозғалтты. Әрбір дифференциалдық кіріс білігі кері айналуды болдырмайтын механизммен жабдықталған. Локомотивті кері итеруге тырысса, беріліс механизмі құлыпталып қалуы мүмкін болғандықтан, беріліс жүйесіне вакууммен басқарылатын муфта енгізілді. Бұл құрылымның нәтижесінде қозғалтқыш пен шығыс білік арасындағы беріліс қатынасы берілісті қанша қозғалтқыш жүргізетініне байланысты болды. Беріліс қатынасын таңдау дәстүрлі мағынада «беріліс ауыстыру» арқылы емес, гидравликалық байланыстарды толтыру немесе босату арқылы қозғалтқыштарды беріліспен қосу немесе ажырату арқылы жүзеге асырылды. Тек бір гидравликалық байланыс маймен толтырылған, ал қалған үш қозғалтқыш ажыратылған және олардың кіріс біліктері бір бағытты муфталармен құлыпталған кезде, бір қозғалтқыш шығыс білігін 4:1 тиімді беріліс қатынасымен қозғалтты. Екі қозғалтқышпен жұмыс істегенде тиімді беріліс қатынасы 2:1 болды; үш қозғалтқышпен – 1,33:1; ал төрт қозғалтқышпен – 1:1. Яғни, берілістің тиімді беріліс қатынасы оны қозғалтқан қозғалтқыштар санының кері шамасына тең болды. Автомобиль берілісінен айырмашылығы, төменгі берілісті таңдаудан жалпы моментті көбейту әсері болған жоқ. Бірінші берілісте жұмыс істейтін бір қозғалтқыштың 4:1 механикалық артықшылығы тек бір қозғалтқыш жұмыс істеуімен теңестірілді, сондықтан берілістің ең жоғары шығыс моменті төрт қозғалтқыш жұмыс істеген кездегі ең жоғары берілістегідей болды. Осы аргумент екінші және үшінші берілістерге де қатысты. Сондықтан, осы локомотивтің берілісі, басқа локомотивтердің берілістерінен айырмашылығы, қозғалтқыш(тар)тың моменттік сипаттамаларын локомотивтің талаптарына сәйкес келтірудің ешқандай құралын ұсынбады; ол жолға шығу және төбеге көтерілу үшін төменгі жылдамдықтарда моментті арттырмады.
Қайтарып алу
1952 жылдың шілдесінде 10100 локомотивінің редукторы редуктор ішінде еріксіз түсіп қалған бұрандадан ауыр зақым көрді, соның салдарынан локомотив бір жылдан астам уақыт бойы пайдаланудан шығарылды. Британдық теміржолдары жобаға деген қызығушылығын жоғалтты және әзірлену үстіндегі локомотивтің жақсартылған нұсқасы тоқтатылды. 10100 1958 жылдың 16 қазанына дейін қызметте болды, содан кейін оның бумен қыздыру қазандығы өртенді. Ол Дерби жұмысына қайтарылды, онда 1960 жылдың шілдесінде мақұлдануға дейін біртіндеп бөлшектерге таратылды.