Кіріспе

Бруно Маттейдің фильмі. "Тірі өлілердің тозағы" – 1980 жылғы итальяндық қорқыныш фильмі, режиссері Бруно Маттей. Оқиға Папуа-Жаңа Гвинеядағы зертханада өтеді, онда қауіпті химиялық зат бөлініп, техникалық персонал мен жергілікті тұрғындарды зомбиге айналдырады. Француз тілшісі (Маргит Эвелин Ньютон) және оның түсірілім тобы аралға тергеу үшін қонады. "Тірі өлілердің тозағы" – продюсерлер дамытқан және режиссер Бруно Маттейге тапсырылған жоба. Ол бес апта ішінде Испанияда түсірілді. Сценарий Маттейдің бірінші таңдауы болмады, ал Goblin тобының музыкасы олардың бұрынғы фильмдерінен алынған. Фильм көбінесе жағымсыз пікірлер алды, оның нашар диалогтары және 1978 жылғы "Өлілердің таңы" фильмінен алынғандығы айтылды.

Сюжет

Үміт орталығы №1 деп аталатын аса құпия химиялық зерттеу орталығында тышқан химиялық заттардың ағуына себеп болып, өлтіреді. Екі жұмысшы оқиғаны тергеу кезінде, тышқан күртен тіріліп, бір адамды өлтіреді, ол да қайта тіріліп, әріптестеріне шабуыл жасайды. Содан кейін, зауыттың барлық қызметкерлері ет жейтін зомбилерге айналады. Интерполдың төрт адамнан тұратын арнайы жасағы – лейтенант Майк Лондон, Осборн, Занторо және Винсент Барселонадағы АҚШ елшілігінде кешіккендерді ұстаған экологиялық террористерді таратуға жіберіледі. Террористер барлық Үміт орталықтарын жабуды талап етеді, бірақ үкімет пен әскерилер олардың бар екенін жоққа шығарады. Жергілікті биліктің бұйрығымен баспасөз террористердің талаптары туралы хабарламайды және Үміт орталығындағы апатты еске алмайды. Тағы бір топ ғимаратқа көз жасы ағызатын газ шашығаннан кейін, лейтенант Лондон және оның үш серігі ғимаратқа кіріп, террористерді жояды. Миссия аяқталған соң, жасақ Үміт орталығы №1-мен байланысты үзеді. Террористер кешенге еніп кеткен деп есептейтін жасақ Папуа-Жаңа Гвинеяға ұшып кетеді. Олар журналист Лия Руссо мен оның операторы Макспен кездеседі, олар жергілікті тұрғындарға жасалған бірқатар құпия, зорлық шабуылдарын зерттеп жатыр. Олар бір ауылға тоқтағанда бірнеше зомбиге кездеседі. Арнайы жасақ пен журналистерлер Жаңа Гвинеяның ормандарында арнайы жасақтың джипімен жол тартады, зомбилерден қашып, өмірге жабысуға тырысады. Топ тастап кетілген шаруашылыққа паналады, бірақ зомби тұрғындары шабуылдайды. Өлілер Осборнды өлтіріп жейді, ал қалғандары қашуға мәжбүр болады. Руссо мен Лондонның серіктері жағажайға жетіп, салмен құтылып, ақырында Үміт орталығы №1-ге жетеді, онда барлық жұмысшылардың өлі немесе зомбиге айналып жүргенін көреді. Зомбилер Макс пен Зантороны өлтіріп, Лондонды жұқтырады. Руссо мен Винсент кездейсоқ босатылған эксперименталды химиялық заттың зомбилердің таралуына себеп болғанын біледі. Руссо бұл химиялық заттың, "Сұсақ Өлім" кодосымен белгіленген, үшінші әлем елдерінің халқын бірін-бірі жеуге итермелеу арқылы олардың санын азайту үшін ойлап табылғанын айтады. Ол бұл туралы әлемге хабарлауға уәде береді, бірақ зомбилердің тобы – олардың енді зомбиленген серіктері де бар – жақындап келіп, жасақтың соңғы тірі қалғандарын жеп қояды. Біраз уақыттан кейін зомби жұқпасы Жаңа Гвинеядан тысқары аймақтарға, бүкіл әлемге таралады. Саясаткерлер мен ғалымдар бұл мәселені талқылап жатқанда, дамыған елдегі жас жұпқа қалалық саябақта зомбилер шабуыл жасап, жалмап қояды.

Өндіріс

Директор Бруно Маттей өндіріс продюсердің нақты сұранысы бойынша басталғанын атап өтті. Маттей 1978 жылғы «Өлілердің таңы» фильмінен шабыттанған фильм түсіруді жоспарлаған, бірақ фильмге көңіл көтеріңкірек тон бергісі келді. Маттей бастапқыда екі сценарий жазылғанын және продюсерлердің Маттей ұсынған сценарийден бас тартқанын айтты. Бұл фильм Маттейдің «Винсент Доун» есімімен түсірген алғашқы туындысы болды, бұл сұраныс фильмнің испандық тарапынан түсті. Клаудио Фрагассо «Жанды өлілердің тозағы» сценарийін өзінің жиі серігі, сценарийші Росселла Друдимен бірге жазғанын мәлімдеді. Фрагассо соңғы кезде көптеген зомби фильмдері түсірілгенін сезінді және «Өлілердің таңы» фильмін көргеннен кейін өзгеше нәрсе жасағысы келді. Ол фильмнің «Сойлент Грин» сияқты болатынын, ал фильмді «өлі емес эпикалық туынды, бір түрлі «Апокалипсис қазір»» деп ойлады. Актерлік құрамда Лия рөлін Маргит Эвелин Ньютон сомдады. Ньютон сол кезде фильмнің басты кейіпкерін ойнағанда үлкен жауапкершілік сезінгенін еске алды. «Жанды өлілердің тозағы» 5 апта ішінде түсірілді. Фильмде Жаңа Гвинеяда түсірілгендей көріну үшін архивтік кадрлар қолданылды. Фрагассо фильм түсіру үшін Барселонаға келген кезде ақшаларының қалмағанын және бұрынғы сценарийді импровизациялауға және қайта жазуға тура келгенін айтты. Бұл кадрлар фильмді түсіру басталған кезде болған, ал кейбір локациялар Испаниядағы түсірілім орнында архивтік кадрлар негізінде қайта жаңартылды. Фрагассо фильмде архивтік кадрларды пайдалану туралы пікір білдірді, өйткені продюсерлер өзінің кадрларын қайта пайдаланғысы келді, нәтижесінде Маттей «Жаңа Гвинея, каннибализм аралы» атты деректі фильмнен кадрларды қосты. Фильмнің кейбір бөліктері түсірілім алаңында импровизацияланды, мысалы, кейіпкер Джин Келлидің «Жаңбыр астында ән шырқа» фильміндегідей бөлмеге кіргенде оның қимылын еліктеді. Музыкалық қосымша Goblin тобына жатқызылған, бірақ көбінесе Goblin орындаған басқа фильмдердің музыкасынан алынған, мысалы, «Өлілердің таңы» және «Жұқпалы ауру». Маттей олардың музыкасының жанкүйері болғандықтан, Карло Бицио арқылы фильмге оны пайдалану құқығын алды. Фрагассо музыканың басқа фильмдерден және олардың «Roller» альбомынан алынғанын айтты, өйткені Goblin тобының түпнұсқа музыкасын алу осы кезде тым қымбат болды.

Шығару

"Тірі өлгендердің тозағы" 1980 жылдың қарашасында Испанияда, 1981 жылдың тамызында Италияда және 1983 жылы АҚШ-та шықты. Гленн Кейдің "Зомби фильмдері: толық нұсқаулық" кітабында фильм "орташа табысты" деп сипатталған. Ол бірнеше атаулармен шықты, оның ішінде "Вирус", "Зомбилер түні" және "Жыртылған зомби еті". Джон Кеннет Мьюр ("1980-ші жылдардағы қорқынышты фильмдер") фильмді көрудің ұнамайтынын және "Тірі өлгендердің оралуы" және "Өлілер күні" сияқты басқа фильмдердегідей зомби жанрына көптеген жаңалықтар қоспағанын айтты. AllMovie және Мьюр фильмнің "Өлілердің таңына" өте ұқсас екенін атап өтті, ал Мьюр оны "бәлкім, 'Өлілердің таңынан' ең тікелей көшірме" деп атады. Кейін Матей фильмнің диалогы "өте ақымақтық" екенін мойындады және барлық фильмдеріндей, мүмкіндігі болса, қайта түсіретінін айтты. 2013 жылы актриса Маргит Эвелин Ньютон фильм туралы сұрағанда: "Әрине, қазір көріп, кейбір нәрселерді өзгертер едім. Бірақ бәрі жақсы. 'Вирус' маған көбірек жұмыс табуға көмектесті" деді. Movies in Focus сыншысы Ниал Браун бұрынғы фильмнен алынған кадрларды пайдалануға шағымданды, бірақ "Корона зомбилері" көңіл көтеруге тырысып жатқанын, маңызды емес екенін айтты. Culture Crypt сыншысы "Корона зомбилерінің" мәселесі бұрынғы фильм кадрларын пайдалануда емес, Full Moon Features компаниясының сапасының жалпы төмендеуінің мысалы екенін айтты, сондай-ақ "Корона зомбилеріндегі" әзілдердің жағымсыз екенін атап өтті. "Мысалы, туалет қағазын ұрлаған адамның бұрын француз-канад гимнасты болғаны және Мэтт Диллонға ұқсамайтындықтан қылмысқа бет бұрғаны туралы әңгіме. Бұл қызық пе? Ол бұрын гимнаст болғаны үшін бе? Ол жеткіліксіз адамдар оны Мэтт Диллонға ұқсатады деп ашуланып тұр ма? Бұл несі күлкілі? Диалогтың көп бөлігі кездейсоқ түрде тақырыптық сілтемелерді қамтиды, көбінесе контекстсіз, кіріспесіз немесе мәнсіз. Бір жігіт есікті ашқанда "Postmates!" деп айқайлайды. Екінші біреу егер басқа адам оның жүргізуіне риза болмаса, Uber шақыруға шағымданады. Бір ашулы солдат зомбиге: "Сенің кінәңнен мен енді Tinder-де де танысуға мүмкіндік таппаймын" деп шағымданады. "Корона жасағының" тағы бір ашулы мүшесі зомбиді өртегенде: "Бұл Джо Экзотик үшін!" деп айқайлайды. Бұның бәрі нені білдіреді? Біреу мұны естіп, "Ой, мен де 'Tiger King' көрдім!" деп күліп кетеді ме?"