Кіріспе
Зомби комедиялық фильмдер сериясы
"Return of the Living Dead" – 1985 жылы шыққан "The Return of the Living Dead" фильмінен басталатын, бес фильмнен тұратын зомби комедиялық фильмдер сериясы.
Тарих
Сериал 1968 жылғы Джон А. Руссо мен Джордж А. Ромероның «Тірі өлілердің түні» фильмінің жалғасын қалай дамыту керек деген даудың нәтижесінде пайда болды. Екеуі келісімге келді, Ромероның жалғастарын «Dead» фильмдері деп, ал Руссоның жалғастарын «Living Dead» қосымшасымен атауға. Осылайша, әрқайсысы сериямен қалағанын істей алды, бірақ бір-бірінің туындылары ерекше болып, канон ретінде танылды. Осы шешімнен кейін Руссо «Тірі өлілердің оралуы» атты қорқыныш романын жазды, оны киносценарийге бейімдеуді жоспарлады. Фильмге құқықтар 1979 жылы сатылғанмен, Тобе Хуперге тигенге дейін бірнеше студиялар мен режиссерлердің қолынан өтті, ол үшін Руссо сценарий жазды. Бірақ Хупер жобадан бас тарды, сондықтан сценарий іске аспады. Хупердің жобадан кеткеннен кейін Руссо жаңа серіктесі Дэн О'Бэннонмен бірге жаңа сценарий жазды (Руссо оны сүйемелдейтін романға бейімдеді), ол да «Тірі өлілердің оралуы» деп аталды. Бұл жоба шатасуды болдырмау үшін, Джордж Ромеро фильмдерін мойындайтын кейіпкердің, оқиғалардың шын оқиғаларға негізделгенін, ал «Оралу» сериясының оқиғалары – «нағыз оқиға» екенін түсіндіретін эпизодты қосты. «Оралу» сериясындағы фильмдер Ромеро фильмдеріне қарағанда көбірек комедиялық, тіпті клоунадалық элементтерге ие. Руссо мен О'Бэннон серияның бірінші фильміне тікелей қатысқанмен, қалған фильмдер де әртүрлі деңгейде бірінші фильмде белгіленген олардың жоспары мен «ережелеріне» сәйкес келеді. Серияның төртінші және бесінші фильмдері Украинадағы Чернобыль атом электр станциясының жанында бір уақытта түсірілді. Театрларда көрсетуге жоспарланғанмен, екі фильмнің де өңделген нұсқалары 2005 жылдың 15 қазанында SciFi арнасында көрсетілді, содан кейін DVD форматында жарық көрді.
Тірі өлгендердің оралуы (1985)
Медициналық жабдықтар қоймасының бригадирі Фрэнк (Джеймс Карен) өзінің жаңа шәкірті Фреддиге (Том Мэтьюз) «Түнгі тірі өлілер» оқиғасының шын оқиғаға негізделгенін, бұл оқиғалар VA ауруханасының жертөледегі моргқа газ (2 4 5 Триоксин) жіберілген кезде болғанын айтады. Қойма бірнеше контейнерді кездейсоқ қабылдады, олардың бірінде «Тарман» (Аллан Траутман) деп аталған мәйіт болды, себебі оның денесі қалың қара шайырға малшынған күйінде шіріген болатын. Контейнердің беріктігі нашар болғандықтан, жеңіл соққанда ғана жарылып, Триоксин газды босатады. Газ бақылаудан шығып, Фрэнк пен Фреддиді улайды және «Тарманды» тұтқындықтан босатады, бірақ ол жасырынып, фильмнің ортасына дейін көрінбейді. Фрэнк пен Фредди оянып, қоймадағы әртүрлі дене мүшелері (және денелер) тірілгенін, тіпті мұздатқыштағы мәйіт пен тіпті екіге бөлінген итті де көреді. Газдың әсерінен олар баяу зомбиге айналып бара жатқанын сезбей, Фрэнк пен Фредди қойма иесі Берттің (Клю Гулагер) және оның дос мәйітханашысы Ернидің (Дон Кальфа) көмегіне жүгінеді, мәйіттің дене бөліктерін өртеу үшін. Алайда, түтінмен бірге буланған Триоксин жоғарыдағы жаңбырлы бұлтқа көтеріліп, араласады. Жақын маңдағы зиратқа жаңбыр жауып, жерленген мәйіттер қайта тіріледі. Бұл фильмдегі зомбилердің ерекшелігі – олар бұрынғы өміріндегідей жылдам, күшті және ақылды, тіпті денелері нашарлаған жағдайда да сөйлей алады. Олар адамдарды еті үшін емес, миын аулайды, себебі ми олардың шіруінен туындаған азабын жеңілдетеді дейді. Миына келген зақымдар оларға ешқандай әсер етпейді, оларды толық жоюдың жалғыз жолы – денелерін өртеу, бірақ содан пайда болатын түтін де жұқпалы газды таратуға себеп болады. Сондай-ақ, олардың шағуы жұқпалы емес сияқты, себебі Тарман өлтірген Суицид қайта тірілмеді, ал кейін зиратта бірнеше зомби өлтірген Трэш қайта тірілді, мүмкін оның мәйітіне түскен ластанған жаңбырдың әсерінен.
Тірі өлілердің оралуы II бөлім (1988)
Екінші фильмнің сценарийін және режиссурасын Кен Видерхорн жазды. Сюжет жеті адамның қаласынан қашып құтылу әрекеттерін баяндайды, себебі алғашқы фильмнен қалған триоксин газына толы барабаннан көптеген өлгендер оянады. Осы фильмде зомбилерді қайта тірілту қаупінсіз жоюдың жалғыз сенімді тәсілі – қуатты электр разрядтары екендігі ашылады (электр энергиясы триоксиннің тірілту әсерін толығымен жояды). Фильм 1988 жылдың 15 қаңтарында шықты және АҚШ кассасында 9 миллион доллар табыс әкелді.
Тірі өлілердің қайтуы 3 (1993)
Үшінші фильмді «Re Animator» фильмдер сериясын жариялаған Брайан Юзна түсірді және режиссерлік етті. Бұл фильм алғашқы екі фильмнің комедиялық/қорқынышты формуласынан өзгеше, романтикалық драма/жасөспірімдер романы/қорқынышты фильм болып табылады. Оқиға Курттың әкесі, АҚШ армиясындағы полковник, Триоксинмен жүргізіліп жатқан тәжірибелерді қадағалап отырады. Курттың сүйіктісі Джули мотоцикл апатында қаза болғаннан кейін, ол оның денесін газға ұшыратып, оны зомби ретінде қайта тірілтеді. Фильм барысында Джули, енді тірі өлгендердің бірі, адам миына деген ашкере құштарлығы күшейе түседі. Алайда, ол өзін ауырсынуға түсіріп, серіппелер, тырнақтар, шыны және кез келген өткір заттармен денесіне тесіктер жасау арқылы, ішіндегі қорқынышты аштықты уақытша болса да басатынын біледі. Екеуі АҚШ армиясынан қашу үшін саяхатқа шығады, ол қалалық кәріздерде аяқталады. Курт Джулидің өздеріне пана берген үйсіз Риверманды өлтіріп, жегенін көргеннен кейін, әкесіне Джулиді жоюға мүмкіндік беру үшін жолдан шығады. Фильм Курттың Джулиді тірі өлгеннен де нашар тағдырдан – әскерилер үшін биомеханикалық кісі өлтіруші ретінде пайдаланудан құтқаруымен аяқталады. Соңында, өзі зомби шаққаннан кейін, Курт пен Джули крематорға кіріп, жалын оларды жалмағанда соңғы сүйіспеншілікпен құшақтасады. Бұл фильм қазір АҚШ-та Blu-ray және Ұлыбританияның 2-ші аймағы DVD-де қолжетімді. Фильм 1993 жылғы 29 қазанда шектеулі көрсетілімде шықты, бірақ қаржылық сәтсіздікке ұшырады, АҚШ кассасында 2 миллион долларлық бюджетінен 54 000 доллар ғана тапты.
Тірі өлілердің оралуы: Некрополис (2005)
"Жанды өлілердің оралуы: Некрополь" – серияның төртінші фильмі Румыния мен Украинада түсірілді. Фильмде Питер Койота және Айми Линн Чадвик түсқан. Сюжет жасөспірімдер тобының достарын жаман корпорациядан құтқару әрекетінен басталады. Осының салдарынан олар қанға жануар зомбилерді босатып алады. Фильмнің өңделген нұсқасы 2005 жылғы 15 қазанда SciFi арнасында көрсетілді. Фильмнің R рейтингісі бар толық нұсқасы 2006 жылғы 18 сәуірде DVD форматында шықты. Фильм бастапқыда "Жанды өлілердің қайтуы 4: Некрополь" деп жарнамаланған, бірақ шыққаннан кейін атаудан 4 саны алынып тасталды.
Тірі өлгендердің оралуы: қабірге дейін (2005)
Тірі өлгендердің оралуы: Қабірге шабуыл «Некрополис» фильмінен кейін бірден Румыния мен Украинаның бірдей локацияларында түсірілді. Кори Хардрикт, Джон Киф, Питер Койота және Айми Линн Чадвик алдыңғы бөлімнен қайта оралды. Фильм «Некрополис» оқиғасынан бір жыл өткен соң өтеді. Алдыңғы фильмдегі қайта оралған жасөспірім кейіпкерлер енді колледждің бірінші курсында оқиды. Олар Tryoxin 5-ті «Z» деп аталатын ойын-сауыққа арналған есірткі ретінде қолдануға болатынын біледі, бірақ бұл есірткі пайдаланушыны зомбиге айналдырады. «Зомбиялану» жылдамдығы тұтынылған Tryoxin дозасына байланысты. Фильмнің өңделген нұсқасы 2005 жылдың 15 қазанында SciFi арнасында «Тірі өлгендердің оралуы: Некрополис» фильмімен бірге көрсетілді. «Тірі өлгендердің оралуы 4: Некрополис» «Тірі өлгендердің оралуы: Некрополис» деп өзгергендей, «Тірі өлгендердің оралуы: Қабірге шабуыл» атаудан 5 санын алып тастамас бұрын «Тірі өлгендердің оралуы 5: Қабірге шабуыл» деп жарнамаланды. Фильмнің R рейтингісі 2007 жылдың 20 наурызында Lionsgate компаниясы арқылы DVD-де шықты. Фильмде түпнұсқа фильмдегі және оның алғашқы жалғасындағы Тарманның әзіл-қалжыңды эпизоды да бар. Алайда, ол бастапқыда болғандай үлкен қауіп тудырмайды, көбінесе комедия үшін қолданылады. Бірақ ол фильмде алғаш рет пайда болғанда, кейіпкерлерге шабуыл жасауға тырысады, бірақ кейіннен басылып, тойға автостоппен баруға тырысады, бірақ сәтсіз аяқталады. Өзін ертіп алып кетуге жақындаған әйелді қорқытып жібергеннен кейін, ол өзінің танымал «Милар!» деп айқайлап, тойға жүгіруден басқа амалы қалмайды. Ол жүріп бара жатқанда айқайлайды.
John Keefe, Peter Coyote and Aimee Lynn Chadwick returned from the previous installment. The film takes place one year after Necropolis and the returning teenage characters, from the previous film, are now college freshmen. They discover that Tryoxin 5 can be used as a recreational drug named 'Z', but the drug will eventually turn the user into a zombie. The speed of "zombification" depends on the dose of Tryoxin consumed. An edited version of the film aired along with Return of the Living Dead: Necropolis on the SciFi Channel on October 15, 2005. As was the case with Return of the Living Dead 4: Necropolis switching to Return of the Living Dead: Necropolis, Return of the Living Dead: Rave to the Grave was advertised as Return of the Living Dead 5: Rave to the Grave before removing the number 5 from the title. The R rated version of the film was released on DVD on March 20, 2007 by Lionsgate. The film also features a humorous cameo appearance by Tarman from the original movie and its first sequel. However, as opposed to being a major threat like he initially was, the character is mostly used for comedy, though when he first appears in the film, he tries to attack the protagonists, but later gives up and desperately tries to hitchhike a ride to the party, but to no avail. After scaring away a woman who almost gave him a ride, he has no choice but to walk to the party, yelling his trademark "Brains!" as he goes.
Болашақ
2023 жылдың шілдесінде франшиза жаңаруы жарияланды.
Құжаттық фильм
"Көп ми!" ("More Brains!") – "Жанды өлілерге оралу" туралы деректі фильм 2011 жылы шықты. Фильм – осы әзілқой, стильді және апокалиптикалық зомби фильмінің тарихы. Онда басты рөлдердегі актерлердің барлығынан, сондай-ақ видеоклиптерден, фотосуреттерден, раскадровкалардан, тұжырымдамалық суреттерден, жарнамалық материалдардан, мұрағат құжаттарынан және түсірілімдердің сыртынан алынған кадрлардан материалдар бар. Деректі фильмді Билл Филпутт түсірді, сценарийін "The Complete History of The Return of the Living Dead" кітабының авторлары Кристиан Селлерс және Гэри Смарт жазды, ал продюсерлігін Томми Хатсон жасады. Оның атқарушы продюсерлері Беверли Рэндольф және Майкл Перез, ал фильмді "Michael Perez Entertainment" компаниясы 2011 жылдың 18 қазанында шығарды. Деректі фильм "Жанды өлілерге оралу" фильмінің Ұлыбританиядағы арнайы басылым DVD және Blu-ray дискіне енгізілген, ол 2012 жылдың 4 маусымында жарық көрді.