Кіріспе

Ливияның шығысындағы жағалау ауданы – Бутан (البطنان DIN), кейде Табрук немесе Тобрук ауданы деп аталады. Бұрынғы атауынан кейде Мармарика деп те айтылады. Бұл Ливияның шығысындағы әкімшілік аудан (шабия). Оның орталығы – Тобрук қаласы. Солтүстік жағы Жерорта теңізімен шектеседі. Шығыс жағынан Египеттің Матрух облысымен, ал алыс оңтүстік-шығысында Аль-Вади-аль-Жадид облысымен шекаралас. Ішкі территорияда солтүстік-батыста Дернамен, батыста және оңтүстікте Аль-Вахатпен көршілес. Аудандағы ең ірі елді мекендер – Тобрук, Джахбуб және Бардия. 2012 жылғы халық санауы бойынша аймақтағы жалпы халық саны 157 747 адамды құрады, оның ішінде 150 353 ливиялық азамат. Ауданның орташа шаңырағында 6,9 адам, ал ливиялық емес азаматтардың шаңырағында 3,7 адам отырған. Ауданның жалпы халқы 22 713 адамды құрайды, ал халық тығыздығы шамамен 1 шаршы километрге 1,86 адамнан келеді. 2006 жылғы санақ мәліметтері бойынша ауданда 50 154 экономикалық жағынан белсенді адам тіркелген.

Тарих

Дәстүрлі түрде Мармариканың бір бөлігі болған, кейін Италиялық Ливиядағы Киренаика провинциясының құрамына кірген Аль-Бутнан, 1963 жылы Ливия он губернаторлыққа бөлінген кезде Дарна губернаторлығының бөлігіне айналды. 1983 жылы Дарна губернаторлығы бірнеше баладиятқа (аудандарға) бөлінді, ал қазіргі Бутнан Тобрук баладиясы және басқаларының құрамына енді. Бутнан ауданы 1988 жылы қайта ұйымдастырылған жиырма бес баладияттың бірі ретінде құрылды. 1995 жылы Бутнан он үш жаңа шабияның бірі болды. Киренаика Ливияның ең ірі аймағы болып табылады, ол көбінесе жартылай шөлейтті сипатқа ие. Аймақ жылдық жауын-шашын мөлшеріне ие, аймақта мәңгілік өзендер жоқ, бірақ жер асты суларына бай.

Демография

2012 жылғы халық санауы бойынша аймақтағы жалпы халық саны 157 747 адамды құрады, оның ішінде 150 353 ливиялық азамат. Елдегі орташа отбасы мүшелерінің саны 6,9 болса, ливиялық емес азаматтардың орташа отбасы мүшелерінің саны 3,7-ге тең. Аудан бойынша барлығы 22 713 адам тіркелді, оның ішінде 20 907 ливиялық азамат. Ауданның халық тығыздығы шамамен 1 шаршы километрге 1,86 адамды құрайды. 2006 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша ауданда 50 154 экономикалық белсенді адам болды. Оның ішінде 27 263 мемлекеттік қызметкер, 5 788 жұмыс беруші, 20 033 бірінші деңгейдегі жұмысшы және 179 екінші деңгейдегі жұмысшы еді. Мемлекеттік басқаруда 13 156 жұмысшы, ауыл шаруашылығы, мал және орман шаруашылығында 1 798, ауыл шаруашылығы мен аң аударуда 2 019, білім беру саласында 10 900, жеке кәсіпорындарда 3 879, денсаулық сақтау және әлеуметтік жұмыста 2 889, өндірісте 2 232, техникалық жұмыстарда 12 311 және қызмет көрсету саласында 393 жұмысшы жұмыс істеді. Мектептердегі оқушылардың жалпы саны 53 441 болды, ал орта білімнен жоғары білімі бар, бірақ толыққанды бітірмеген адамдардың саны 3 311 адамды құрады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) мәліметтері бойынша елде 1 жұқпалы аурулар орталығы, 2 стоматологиялық клиника, 1 жалпы медицина клиникасы, 1 стационарлық емхана, 7 амбулаториялық емхана, 38 дәріхана, 65 первичтік медициналық көмек орталығы, 1 поликлиника, 2 ауылдық медициналық пункті және 0 мамандандырылған клиника бар. Ислам – елдің мемлекеттік және басты діні.

Әкімшілік

2007 жылы бұрынғы автономиялы Жағбуб қаласы Бутна ауданының құрамына кірді. Ливия 1951 жылы отаршылдық империядан тәуелсіздік алып, мұнайға бай ресурстарымен әйгілі болды. 42 жыл бойы барлық билік президент Каддафиде болды, 2011 жылғы қарулы көтеріліс оны құлатқанша. Конституцияға сәйкес, Ливия – ең децентрализацияланған араб мемлекеті, бірақ мұнай кірістерін бақылау есебінен барлық билік орталық үкіметке жүктелген. Жергілікті билік органдары білім беру, өнеркәсіп және қауымдастықтарды басқарумен айналысады. 2012 жылы децентрализацияның бір бөлігі ретінде ел әкімшілік тұрғысынан бастапқыда 25 муниципалитетке бөлінген 13 облысқа бөлінді, олар әрі қарай 1500 коммунаға бөлінді. 2015 жылдан бері мемлекет басшысы – Президенттік Кеңестің төрағасы, ал Премьер-министр – үкімет басшысы. Өкілдер палатасы – барлық халықтың сайлау құқығымен және тікелей дауыс беру арқылы сайланатын орган. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, елде аудандар түрінде 22 әкімшілік бөлініс болды.