Джанет Лейн Клейпон (1877-1967) – ағылшын дәрігері, эпидемиология ғылымын қалағандардың бірі. Когорттық зерттеулерді және жағдайлық-бақылау зерттеулерін енгізді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәрігер және эпидемиолог
Physician and epidemiologist
Джанет Элизабет Лейн Клейпон, Леди Форбер (3 ақпан 1877 – 17 шілде 1967) – ағылшын дәрігері. Ол эпидемиология ғылымын қалыптастырушылардың бірі және когорттық зерттеулер мен жағдайды бақылау зерттеулерін алғаш рет қолданған.
Janet Elizabeth Lane Claypon, Lady Forber (3 February 1877 – 17 July 1967) was an English physician. She was one of the founders of the science of epidemiology, pioneering the use of cohort studies and case control studies.
Ерте өмір және білім
Лэйн Клейпон 1877 жылы Бостон, Линкольнширде, бай отбасында дүниеге келді. Ол банкир және бұрынғы бірінші сыныпты крикетші Уильям Уорд Лэйн Клейпон мен Эдиттің (құрметті Стоу) қызы болды. Оның әйелінің інісі К. Г. Лейн де бірінші сыныпты крикетші болған. Ол туылғаннан кейін бірнеше апта өткен соң, әкесі патшалық лицензиямен отбасының тегін Лэйн Клейпон деп өзгертті. Ол жеке білім алып, 1898 жылы Лондон Әйелдер Медицина мектебіне түсіп, көптеген құрметтер мен стипендиялар жеңіп алды. Оқу кезінде Британ Медицина Қоғамы Лэйн Клейпонға зерттеу стипендиясын тағайындады – бұл әйелге алғаш рет берілген құрмет. Ол MD және DSc ғылыми дәрежелерін алды.
Lane Claypon was born Janet Elizabeth Claypon in 1877 into an affluent family, in Boston, Lincolnshire, the daughter of William Ward Lane Claypon, a banker and former first class cricketer, and Edith (née Stow). Her uncle C. G. Lane was also a first class cricketer. A few weeks after her birth, her father changed the family name to Lane Claypon by royal license. She was privately educated and entered the London School of Medicine for Women in 1898, winning numerous honors and fellowships. During her training, the British Medical Society awarded Lane Claypon a research scholarship—the first time it had ever bestowed the honor on a woman. She earned both an MD and DSc
Мансап
Білім алғаннан кейін Лэйн Клейпон Лондон университетінде ғылыми зерттеулермен айналыса бастады. Карьерасының бастапқы кезеңінде доктор Лэйн Клейпонның зерттеулері әйелдердің репродуктивті физиологиясына – әсіресе, жұмыртқалық бездің құрылымы мен функциясына бағытталған. 1912 жылы Лэйн Клейпон сиыр сүтімен және ана сүтімен тамақтандырылған екі топ сәбилерді зерттеген маңызды еңбегін жариялады. Лэйн Клейпон ана сүтімен тамақтанған сәбилердің көбірек салмақ жиып, статистикалық әдістерді қолданып, мұндай айырмашылықтың кездейсоқ туындауы екіталай екенін көрсетті. Ол сондай-ақ, айырмашылыққа сүттің түрінен басқа қандай факторлар ықпал ететінін де зерттеді, бұл құбылыс шатастыратын факторлар деп аталады. Бұл зерттеулердің нәтижесінде қатерлі ісіктерді емдеуде тәуекел кестелері мен өмір сүру көрсеткіштері қолданысқа енгізілді. Лэйн Клейпонның соңғы жұмысы күйеуінің атымен жарияланды, және ол тұрмысқа шыққаннан кейін зейнетке шықты, бұл сол дәуірде оның әлеуметтік тобындағы әйелдер үшін ерекше жағдай емес еді. Леди Форбер 1967 жылы 90 жасында дүние салды.
Immediately after her education, Lane Claypon began research at University College, London. During the first phase of her career, Dr. Lane Claypon's research focused on female reproductive physiology—specifically the structure and function of the ovary. In 1912, Lane Claypon published a ground breaking study of two cohorts (groups) of babies, fed cow's milk and breast milk respectively. Lane Claypon found that those babies fed breast milk gained more weight, and she used statistical methods to show that the difference was unlikely to occur by fluke alone. She also investigated whether something other than the type of milk could account for the difference, an effect known as confounding. This study eventually led to the incorporation of risk tables and life expectancy in cancer treatment. Lane Claypon's final paper was published under her married name, and she essentially retired following her marriage, not uncommon for a woman of her class in this era. Lady Forber died in 1967, aged 90.