Кіріспе

Жарғанат түрлері

Мысырлық жеміс-жидек жарғанатын 1810 жылы француз натуралисі Этьен Джефруа Сент-Иларе жаңа түр ретінде сипаттап, оған Pteropus egyptiacus деген атау берді. Кейіннен ол 1812 жылы жазылғандай, түрлік эпитетін ægyptiacus деп өзгертті.

1992 жылы Г. Б. Корбет және Дж. Е. Хилл, Джефруаның egyptiacus-тан ægyptiacus-қа жасаған өзгерісі ICZN кодексіне сәйкес емес екенін айтып, атауын қайтадан egyptiacus деп өзгертті. 1999 жылғы Сүтқоректілер түрлерінің шолуында да egyptiacus қолданылған. Ол aegyptiacus-тың «ғылыми қауымдастықпен көбінесе қабылданғанын» атап өтті, сонымен қатар Андерсеннің 1912 жылы оны қолданғанын көрсетті. Кок сондай-ақ, «Египет» сөзіне латын тілінде aegyptiacus деген сөз қолданылатынын, ал egyptiacus бастапқы сипаттамадағы жай ғана қате екенін жазды. «Әлемдегі сүтқоректілер» (2005) және «Африканың сүтқоректілері» (2013) сияқты кітаптар Кок пікірін қолдап, aegyptiacus атауын пайдаланады.

Жұптасу, көбею және өмір сүру циклі

Мысырлық жеміс-қоңыз жарғағының екі көбейту маусымы бар: біріншісі сәуірден тамызға дейін, ал екіншісі қазаннан ақпанға дейін. Көбейту маусымы басталғанда, жарғақтар колония ішінде жынысына қарай бөлінеді. Еркектер топтасып, еркектер тобын құраса, мешіктер мешіктер колониясын құрайды. Мешікке қоректі іздеуге мүмкіндік беру арқылы, бұл жұп арасындағы байланысты күшейтеді, соның салдарынан мешік белгілі бір еркекпен жұптасу ықтималдығы артады. Жаңа туған Мысырлық жеміс-қоңыз жарғағының балаларының көздері тоғыз күнге дейін жабық болады. Олар тоғыз ай өткен соң ғана, ересек дене бітіміне жеткенде анасынан тәуелсіз болады. Ұрпақтар әдетте өмір бойы ата-аналарымен бір колонияда қалады. Мысырлық жеміс-қоңыз жарғақтарының жабайыдағы және тұтқындықдағы өмір сүру ұзақтығы арасындағы айқын айырмашылықтың басты себебі – жабайы жарғақтардың жыртқыштарға және D витаминінің жетіспеушілігіне көбірек ұшырауы. Кейбір ірі жарғақтар түрлері қанаттарымен дыбыс шығару арқылы эхолокация жасайды. Дыбыстар әдетте баяу және тұрақты болады, бірақ жарғақ нысанға жақындағанда олар күрт жеделдейді. Бұл оған қараңғыда тиімді бағытталуға мүмкіндік береді. Ол сондай-ақ колониядағы басқа жарғақтармен байланысу үшін, мырылдау және шылаулау сияқты әртүрлі дыбыстарды қолданады. Осының нәтижесінде, үлкен колонияда керемет дауыс-шу болады. Сонымен қатар, бірнеше зерттеулерге сәйкес, олардың мыңдаған басқа жеке тұлғалармен үнемі байланыста болуына байланысты, олар тамақ сияқты нақты тақырыптарды талқылау үшін өз тілдерін дамыта алады деп есептеледі. Мысырлық жеміс-қоңыз жарғақтарының колониялары әртүрлі жиіліктегі дыбыстарды шығаратын өз диалектілерін қалыптастырады. Мысырлық жеміс-қоңыз жарғағының балалары аналарының дыбыстарын тыңдау арқылы өз колонияларының диалектін үйренеді.

Жәндіктер ретінде

Жеміс жейтін жарықашандар адамдарға арналған, шаруашылықта өсірілген жемістерді де жейді, сондықтан көптеген жарықашандар уландырылып немесе қудаланып, егін шығынын болдырмау үшін шаруалар тарапынан жойылды.

Аурулар резервуары ретінде

Мысырлық жеміс-қоректі жарықашасы қадағалаудағы бірнеше адам ауруларының күдікті резервуары болып саналады. Ол, жұқтырған экскременттер, мысалы, гуано арқылы байланысқа түсу арқылы Марбург вирусын өз тегіндегілерге тарата алады деп болжанады, бірақ 2018 жылғы шолу адамдарда Марбург вирусы ауруын тудыратын нақты механизмдерді анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет деген қорытындыға келді. Гуаноға ұшырау адамдарға жұғудың жолы болуы мүмкін. Оның қанында Эбола вирусына қарсы антиденелер табылды, бұл серопозитивтілік деп аталады, бірақ вирус өзі анықталған жоқ. Оның немесе басқа мегажарықаша түрлерінің Эбола вирусының табиғи резервуары екенін көрсететін дәлелдер "шешімді емес".

Тұтқында

Мысырлық жеміс-қоректі жарықанат әлемдегі зообақтарда кең таралған. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, 23 зообақтар мен аквариумдар қауымдастығының (AZA) мүше мекемелерінде 616 мысырлық жеміс-қоректі жарықанаттар тіркелді, бұл 28 түрлі түрдің барлық тұтқын жарықанаттарының 5%-дан сәл астам құрайды. Болашақта AZA тұтқынға алынған популяциядағы генетикалық әртүрлілікті сақтау үшін еркек жарықанаттарды мекемелер арасында алмастыру қажеттігін атап өтті. Тұтқын жарықанаттар гемохроматозға (темірдің шамадан тыс жиналуына) ұшырайды, сондықтан бұл жағдайдың диеталық тәуекел факторларын, сондай-ақ мысырлық жеміс-қоректі жарықанаттың жалпы тамақтану талаптарын зерттеу қажет. Мысырлық жеміс-қоректі жарықанаттың бейімделу қабілеті жоғары болғандықтан, ол үй жануарлары саудасы арқылы АҚШ-тың оңтүстігінде жаңадан пайда болған түрге айналып, жергілікті жануарлармен бәсекелесіп, жеміс өсіруге зиян келтіруі мүмкін деген алаңдаушылық бар. Олар осы зерттеулерге өте ыңғайлы, себебі олар эхолокациямен қатар бағдарлану үшін визуалды ақпаратты да пайдаланады, олардың орналасқан жерін анықтайтын жасушалар, сондай-ақ басының бағытын анықтайтын жасушалар бар.