Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трифтор-иодометан, сондай-ақ трифторметил йодид деп те аталады, CF3I формуласына ие галометан. Ол адамдар жоқ жерлерде галон 1301 (CBrF3) құрамына тәжірибелік балама болып табылады. Ол ұшу кезіндегі ұшақтардағы және электрондық жабдықтардағы өрттерді газдан тарату арқылы сөндіру үшін қолданылатын өрт сөндіруші зат ретінде пайдаланылады.
Trifluoroiodomethane, also referred to as trifluoromethyl iodide is a halomethane with the formula CF3I. It is an experimental alternative to Halon 1301 (CBrF3) in unoccupied areas. It would be used as a gaseous fire suppression flooding agent for in flight aircraft and electronic equipment fires.
Химия
Ол родий катализделген α,β қанықпаған кетондардың α трифторметилденуіне қолданылады. Оны өрттен қорғау жүйелерінде галонды алмастыруға болатын жаңа буын өрт сөндіруші зат ретінде пайдалануға болады. CF3I өрт сөндіру механизмі белсенді және негізінен оттың жану аймағындағы тізбектік реакцияны "теріс" катализдік әрекет арқылы тоқтатуға негізделген. Ол сондай-ақ электр энергетикасында SF6-ны алмастыруға арналған экологиялық таза оқшаулағыш газ ретінде қолданылады. Күн сәулесінің әсерінен немесе 100°C-тан жоғары температурада ол сумен реакцияласып, фторсутек (HF), иодсутек (HI) және карбонил фторсутек (COF2) сияқты қауіпті қосымша өнімдерді түзеді.
It is used in the rhodium catalyzed α trifluoromethylation of α,β unsaturated ketones. It can be used as a new generation fire extinguishing agent to replace Halon in fire protection systems. The mechanism of extinguishing fires for CF3I is active and primarily based on interruption of the chain reaction in the combustion area of the flame by so called "negative" catalytic action. It is also used as an eco friendly insulation gas to replace SF6 in electrical power industry. In the presence of sunlight or at temperatures above 100 °C it can react with water, forming hazardous by products such as hydrogen fluoride (HF), hydrogen iodide (HI) and carbonyl fluoride (COF2).
Қоршаған ортаға әсері
Трифтор-иодометан құрамында көміртек, фтор және йод атомдары бар. Иод хлордан бірнеше есе артық стратосфералық озонды жоюға қабілетті болғанымен, тәжірибелер көрсеткендей, әлсіз C-I байланысы судың әсерінен (электронды тартып алатын фтор атомдарының салдарынан) оңай үзіледі, сондықтан трифтор-иодометанның озонды жою потенциалы Галон 1301-дің (0,008-0,01) мыңнан бір бөлігінен кем. Оның атмосферадағы өмір сүру мерзімі 1 айдан аз, бұл Галон 1301-ге қарағанда 1%-дан да аз, тіпті жанартаулардан пайда болатын хлорсутекке де қарағанда аз. Дегенмен, атмосфералық терезедегі C-F байланыстарының сіңірілуі мәселесі әлі де бар. Бірақ, IPCC трифтор-иодометанның 100 жылдық ғаламдық жылыну потенциалын 0,4 (яғни, CO2-нің 40%) деп есептеді.
Trifluoroiodomethane contains carbon, fluorine, and iodine atoms. Although iodine is several hundred times more efficient at destroying stratospheric ozone than chlorine, experiments have shown that because the weak C I bond breaks easily under the influence of water (owing to the electron attracting fluorine atoms), trifluoroiodomethane has an ozone depleting potential less than one thousandth that of Halon 1301 (0.008 0.01). Its atmospheric lifetime, at less than 1 month, is less than 1 percent that of Halon 1301, and less even than hydrogen chloride formed from volcanoes. There is, however, still the problem of the C F bonds absorbing in the atmospheric window. However, the IPCC has calculated the 100 year global warming potential of trifluoroiodomethane to be 0.4 (i. e., 40% of that of CO2).