Кіріспе

Папуа-Жаңа Гвинеядағы қылмыстық топтарды атау үшін қолданылатын термин. "Расколь" – Папуа-Жаңа Гвинеяда, әсіресе Порт-Морсби және Лэй сияқты ірі қалалардағы қылмыскер немесе қылмыскерлер тобын білдіретін жалпы атау. "Raskol" сөзі Tok Pisin (Pidgin English) тілінен шыққан, ағылшын тіліндегі "rascal" сөзінен алынған және қазіргі уақытта Папуа-Жаңа Гвинеяда бандиттік топтардың мүшелеріне немесе жалпы қылмыскерлерге қатысты қолданылады.

Тарих

Расколь бандиттері алғаш рет 1970-ші жылдары Порт-Морсбиде пайда болды, олар негізінен Порт-Морсбидегі қалалық шалап қоныстанудың өсуімен байланысты, олар елдің ауылдық аймақтарынан жаңадан көшіп келгендер мен олардың балаларынан құралған. Осы қоныстарда жұмыссыздық деңгейі жоғары болды (қазір де солай), көптеген адамдар бейресми секторда жұмыс істеді, ал білім алу мүмкіндігі өте шектеулі болды. Лос-Анджелес, Лондон және Париж сияқты батыс қалаларындағы қылмыстық топтарға ұқсас, раскольдер ПНГ-дағы білімсіз және жұмыссыз қалалық жастардың өзін-өзі құрметтеу және қауіпсіздік сезімін іздеу үшін, өзіне ұқсас қиын жағдайдағы адамдармен бірігіп, пайда болған механизм болды. Бетел жаңғағы, марихуана және үй шарабы ерте жастан кеңінен қолжетімді елде, осы есірткілер раскольдердің тұрақсыз мінез-құлқына себепкер болады деп жиі айтылады. Алкоголизмге қатысты мәдени көзқарастардың салдарынан кең таралған алкоголизм де осыған ықпал етуі мүмкін. ПНГ-ның көптеген құқық қорғау органдары маскүнемдікті отбасылық зорлық-зомбылық істерінде заңдық қорғаныс ретінде қабылдайды. Жылдар бойы раскольдердің қызметі шағын ұрлықтардан немесе үйге заңсыз кіруден бастап, ПНГ-да және ПНГ мен Австралия арасында марихуана саудасында делдалдық қызмет көрсетуді қоса алғанда, ұйымдасқан қылмыстық қызметке дейін дамыды, сондай-ақ түрлі саяси күштердің құралы ретінде саясиланды. Лае мен Порт-Морсбидегі шалап қоныстардың өсуі раскольдердің саны мен мөлшерінің артуына әкелді.

Зорлау

Қалалық аудандарда, әсіресе шалаптарда, Раскол топтары көбінесе жас мүшелерін қабылдау үшін әйелдерді зорлауды талап етеді. "Dirty Dons 585" Раскол бандитінің көшбасшыларының бірі Питер Мозес, әйелдерді зорлау бандиттердің жас мүшелері үшін "қажеттілік" екенін айтты. Ауылдық жерлерде, бала еркек болуды қаласа, жау ауылына барып, ересек деп танылу үшін шошқаны өлтіруі мүмкін, ал қалаларда "әйелдер шошқаның орнын басты". Өзі 30-дан астам әйелді зорлағанын мәлімдеген Мозес: "Егер жігіт оны кейін өлтірсе, жақсырақ, полициямен азай проблема болады" деді.