Кіріспе

"The Bitter Suite" – американдық-жаңазеландиялық фантастикалық оқиғалар сериясы "Ксена: Жауынгерлік принцессаның" үшінші маусымының он екінші бөлімі және барлығының 58-ші бөлімі. 1998 жылдың 2 ақпанында көрсетілген бұл эпизодты Крис Манхайм мен Стивен Л. Сирс жазды, ал режиссерлігін Олей Сассон жүзеге асырды. Сериал Ксена (Люси Лоулес) атты жауынгердің, аяусыз әскербасы болған кезіндегі күнәларын өтеу үшін, жауынгерлік шеберлігін адамдарға көмектесуге пайдалану туралы баяндайды. Оның ең жақын досы және серігі – Габриэль (Рене О'Коннор). Эпизодта Ксена мен Габриэль Иллюзия еліне жеткізіледі, онда олар тірі қалу үшін бұрынғы өзара реніштерін ұмытып, қайтадан бірлесіп жұмыс істеуге мәжбүр болады. Эпизод бойында Ксена мен Габриэль оларды жақында айырған мәселелермен күреседі және оларды біріктірген күшті байланысқа назар аударуды үйренеді. Бұл эпизод көптеген музыкалық емес, тікелей эфирде көрсетілетін телешоулардың кем дегенде бір музыкалық эпизод жасау тенденциясын қалыптастырды.

Жақсылық

Сериалдың юмор мен драманы қатар қолданатын, сирек кездесетін музыкалық бөлімі ретінде белгілі болған "Ашулы сюита" екі "Эмми" сыйлығына ие болды. Сериалдың тұрақты композиторы Джозеф Лодука "The Love of Your Love" әні үшін "Үздік музыка және сөздер" номинациясына, ал Лодука мен лирик Деннис Шпигель "Hearts Are Hurting" әні үшін дәл сол санатта ұсынылды. Бұл Лодуканың сериалдың алты жылдық көрсетіліміндегі жеті номинациясының және бір сыйлықтың екінші және үшінші номинациялары болды.

Сюжет

Габриэльдің қызы Үміт өткен эпизодта Зинаның ұлы Соланды өлтіргеннен кейін, олардың арасында терең дау туады, Зина Габриельді Соланның өліміне кінәлі деп айыптайды. Эпизодтың басында Зина Габриеллге шабуыл жасап, өлтіруге тырысады, бірақ екеуі де теңізге құлап, соңғы сәтте тоқтатылып, Иллюзия жеріне жеткізіледі. Олар толығымен жалаңаш күйінде оянады, ал Каллисто мен Джоксер оларға жаңа киім сыйлайды. Содан кейін Арес, Лайла және олардың ізбасарлары Зина мен Габриелді бірін-біріне қарсы қоюға тырысады. Иллюзия жерінің шығу тегі толыққанды түсіндірілмейді, бірақ оны "Алеф" деп аталатын ежелгі құдайлық күш және "Тағдырлар" жаратқан деген болжам бар. Эпизодтың барлығы олардың екеуін қайта қосу үшін жасалған deus ex machina сияқты көрінеді, өйткені басқа ешқандай жол болмады. Эпизод бойында олардың арасын ажыратқан нәрселерді және олар үшін не ең маңызды екенін түсінуге мәжбүр болады. Ақырында, оларды бөліп тұрғаны тек жек көру екенін, шын мәнінде бір-бірін жақсы көретінін және бір-бірі үшін өмірін беруге дайын екенін түсінеді.

Өндіріс

"Ашулы сюита" 1997 жылғы қарашада Жаңа Зеландияда түсірілді. Бұрынғы эпизодтардан кейбір актерлер оралады, олардың ішінде Хадсон Лейк – Каллисто рөлінде, Даниэль Кормак – Эфини рөлінде және Дэвид Тейлор – Солан рөлінде. Тед Райми, Кевин Тод Смит, Вилла О’Нилл, Карл Урбан және Мартон Цокас сериалдың тағы да ескі актерлері сол эпизодта оралады. Сериалдың атқарушы продюсері Роберт Таперт бастапқыда эпизодты өзі режиссерліктеуді жоспарлаған, бірақ "Геркулес: Аңыз саяхаттары" жобасындағы қиындықтарға байланысты соңғы сәтте бас тартуға мәжбүр болды. Кевин Смит Люси Лоулеспен эпизодтағы танго сахнасын жаттығуға мүмкіндік таппады, себебі Люси аттан түскенде тізесін жарақаттады. Кевин Люсиден шамамен 30 см-дей кішкентай би оқытушысымен жаттықты. Ақырында бәрі жақсы болды, себебі Люсидің тізесі бір апта ішінде жазылып кетті, және Люсидің бойының арқасында онымен билеу әлдеқайда оңай болды. Хадсон Лейктің ән дауысы осы эпизодта Бродвей және кино жұлдызы Мишель Никастромен дубляждалды, бірақ Лейк Пол Фостер Кейстің "Токендер кітабынан" мәтіндерін оқыды, сондай-ақ әнге қарағанда сөйлеуге ұқсайтын ән сөздерінің бөліктерін де орындады. Рене О’Коннордың ән дауысын Бродвей әншісі Сьюзан Вуд дубляждады. Люси Лоулес, Кевин Смит, Тед Райми және Вилла О’Нилл эпизодта өздері ән айтты. 2000 жылғы 2 қыркүйекте Лондонда өткен Панафина конвенциясында Вилла О’Нилл "The Bitter Suite" әнінде өзі ән айтқанын айтты. Ол Джозеф Лодукаға Детройтте телефон арқылы кастингтен өту керектігін түсіндірді. Әндерді жазу кезінде ән айту Жаңа Зеландиядағы дыбыс студиясында жазылды, бірақ түсірілім Детройтте жүзеге асты. Түсірілім аяқталғаннан кейін, эпизод түсірілімі кезінде жазба қайта ойнатылды. Ол түсірілім кезінде өзінің ән дауысын естігенде таң қалды.

Таро карталарының сілтемелері

"Ашулы сюитадағы" костюмдер мен көріністер таро карталарына негізделген. Ең көп сілтеме жасалатын таро палубасы – 1931 жылғы BOTA таро палубасы, ал екінші ең көп сілтеме жасалатын таро палубасы – 1977 жылғы Израиль Регарди мен суретші Роберт Вангтың Алтын Таң таро палубасы. Басқа сілтемеленген палубаларға 1909 жылғы Райдер-Уэйт палубасы, флоренциялық минкиат палубасы және швейцариялық 1JJ палубасы кіреді. Каллисто – ақымақ, содан кейін әділдік; Ксена – бас діни қызметкер, содан кейін күйме, және қысқа уақытқа өлім; Габриэль – жұлдыз, содан кейін император, содан кейін әлем; Жоксер – дарға асылған, содан кейін жалғызбасты; Арес – император; Лила – иерофант; ал Солон – сиқыршы. Көріністер хронологиялық ретімен жоғары діни қызметкер, бақыт доңғалағы, дарға асылған, ғашықтар, ай, күйме, мұнара, сот, шайтан, сабырлылық және күн бейнеленген. Тароға негізделген костюмдердің көпшілігі BOTA таро палубасында бейнеленгендерге негізделген, ерекшеліктері: Лиланың иерофант костюмі (Райдер-Уэйт таро палубасына негізделген), Габриэльдің әлем костюмі (Алтын Таң таро палубасының ғалам картасына негізделген, ол әлем картасына тең), және Арес император костюмі. Арес император костюмі рим императорларының киімдерінен және швейцариялық 1JJ таро палубасынан шыққан таяқ патшасының белгілерін біріктіреді. Ксенаның "күйме" костюміндегі юбкасы швейцариялық 1JJ таро палубасынан шыққан таяқ патшайымынан алынған, ал оның күйме костюмінің қалған бөліктері рим легионерлерінің киімдерінің элементтерін қамтиды. Бейбітшілік ауылының тұрғындарының қызғылт сары және жасыл киімдері Райдер-Уэйт таро палубасының таяқ костюміне негізделген. Ксенаның BOTA бас діни қызметкері костюміндегі қара және ақ шаршы еден Алтын Таң таро палубасының әділдік картасынан алынған. Алтын Таң әділдік картасы BOTA бас діни қызметкері картасымен байланысты, өйткені екі картада да екі масондық тірек және олардың арасында отырған адам бейнеленген. Алтын Таңның екі тірегі сияқты, қара және ақ шаршы еден де масондықтан шыққан. Дарға асылған көрінісінде Жоксердің су үстінде ілінген орны Алтын Таң таро палубасының дарға асылған картасынан алынған. Ай картасы көрінісінде алдыңғы планға екі егеуқұйрық – біреуі ақ, біреуі қоңыр; бұл флоренциялық минкиат палубасының элементтік жер картасына сілтеме, онда алдыңғы планға ақ және қоңыр егеуқұйрықтар бейнеленген, және ол Марсель таро палубасының ай картасына негізделген. Сонымен қатар, ай картасындағы көріністе бейнеленген бекініс жоғарыда аталған жер картасында бейнеленген екі бекініске негізделген. Бейбітшілік ауылында Габриэльге қызыл-апельсин гүлдер букеті беріледі, ол оны біраз уақыт ұстайды; бұл Алтын Таң таро палубасының күш картасына сілтеме, онда сары түсті әйел қызыл-апельсин гүлдер букеті ұстайды. Эхолы храмның ішінде Ксена мен Габриэль қысқа уақыт бойы тіреу колонналарының жанында тұрады; бұл флоренциялық минкиат палубасының күш картасына сілтеме, онда әйел тіреу колоннасының жанында отырады. Шайтан картасы көрінісі Алтын Таң таро палубасының ғашықтар картасының элементін қамтиды – атап айтқанда, білезіктерінен тас тақтаға тізгінталған сары түсті әйел. Күн картасы көрінісі Алтын Таң таро палубасының күн картасының жағалау ортасын және флоренциялық минкиат палубасының күн картасындағы екі адамның жатуын біріктіреді.

Токендер кітабының сілтемелері

Пол Фостер Кейстің "Білім белгілері" кітабында ақымақ картасы еврей әрпі алепфпен және өмір тынысымен байланысты; асылған адам картасы еврей әрпі меммен және сумен байланысты; ал сот картасы еврей әрпі шинмен және отпен байланысты. Бұл байланыстар "Сефер Йецира" деп аталатын көне кітапқа негізделген, ол да алепфті тыныспен, мемді сумен және шинді отпен байланыстырады. "Ащы сюитада" Алеп есімді ақымақ, "Білім белгілері" кітабының алепф тарауынан бір үзінді оқығаннан кейін Зинаға өмір сыйлайды; асылған адам Жоксер, Алеп "Білім белгілері" кітабының мем тарауынан су туралы үзінді оқығаннан кейін Габриэль судан шыққанда таныстырылады; ал сот картасы сахнасында от көп қолданылады, соның ішінде "оттың үш тілі" фразасы, ол "Білім белгілері" кітабының шин тарауынан алынған және шин әрпінің үш тік ұшымен байланысты. Үш өлген адамның екі тобының алдында орналасқан үш жоғары қарай бағытталған "от тілі" Алтын Таң таросының сот картасына сілтеме жасайды, онда үш өлген адамның алдында үлкен қызыл шин әрпінің үш тік ұшы орналасқан. "Білім белгілері" кітабының хе/император тарауындағы бір жол: "Сен менің артқы жағымды көресің, бірақ менің бетім көрінбейді", ал "Ащы сюитада" император Арес бастапқыда тағын кері бұрып қояды, сондықтан тек тақтың артқы жағы ғана көрінеді, ал ол өзі көрінбейді. "Білім белгілері" кітабының далет/императрица тарауындағы бір жол: "сондықтан есік – бөлінудің және бір бөлікті екіншісіне қарсы қоюдың себебі", ал "Ащы сюитада" Габриэль BOTA таро императрицасының костюмін киген кезде, бейбітшілік ауылы мен жауынгерлердің қонысы арасында тек есік ғана болады, осылайша Габриэль мен Зина бір-біріне қарсы қойылады. "Білім белгілері" кітабының зайн тарауында "қылыш жолы" деген фраза екі рет қолданылады, және осы қолданыстардың бірінде былай делінеді: "қылыш жолының ауалы рухы; және бұл ауалы рух – менің періштемнің тынысы". "Ащы сюитада" Зинаның жауынгерлері оның Габриэльге баратын есікке қарай жүруі үшін қылыштан жасалған жол құрайды, ал Зина сол жолмен жүре бастағанда ауалы әуендер басталады, және Зина жолдан өтіп болғаннан кейін ғана бұл әуендер тоқтайды. "Білім белгілері" кітабында тәбеттілік картасы отпен сынау және тазартумен байланысты, ал "Ащы сюитада" тәбеттілік картасы сахнасында құлап жатқан су қабырғасы Габриэль мен Зинаны сынап, алдымен Зинаны жақпайтын өлі жауының есіндегі жек көруі үшін жақпайды, бірақ ол жек көруді жоғалтқаннан кейін одан өтуіне рұхсат береді. Эдемдік ортамен қатар өзенге құятын отты суды бейнелейтін тәбеттілік картасы сахнасы, сонымен қатар, тағы бір оккульттік кітапқа сілтеме жасайды: Манли П. Холлдың "Барлық дәуірлердің құпия ілімдері", ол Едем өзендеріне құятын "отты су" бар деген оккульттік ілімді айтады.

Саундтрек

1998 жылдың 1 наурызында Varèse Sarabande компаниясы эпизодтың толық музыкалық қосымшасын жариялады.