Кіріспе
Babylon 5 – американдық ғылыми фантастикалық телесериал, оны Ж. Майкл Страчински жасаған, өндірген және негізгі сценарийін жазған. Сериал 2257–2262 жылдары саясат, дипломатия және қақтығыстардың ортасы болған Babylon 5 ғарыш станциясының маңына орталықтанған. Жоспарланған сюжеттік желілерді кеңінен пайдаланғандықтан, сериал көбінесе «телевизиялық роман» деп сипатталды. Пилоттық фильмнің премьерасы 1993 жылдың 22 ақпанында өтті. Тұрақты сериал 1994 жылдың 26 қаңтарынан бастап бес толық маусым бойы көрсетілді. Warner корпорациясының құрылымы мен жалпы синдикация, әсіресе жойылған PTEN бөлімшесі өндірген туындыларды синдикациялау саясатына байланысты, сериал тек қысқа ғана уақытқа синдикацияланды және 2003 жылдан 2018 жылға дейін АҚШ теледидарында көрсетілмеді (бірақ ол басқа елдерде көрсетілді). 2018 жылы сериал Comet TV Sci Fi Network телеарнасында күнделікті көрсетіле бастады. Сериалдан алты телефильм және 1999 жылы эфирге шыққан 13 бөлімдік «Crusade» спин-офф сериал жарық көрді. 2007 жылдың 31 шілдесінде сериалдың таңдалған кейіпкерлері туралы екі қысқа фильмді қамтитын DVD шығарылды. Сериалдың бес маусымы 2258–2262 жылдары аралығындағы бір көркем жылға сәйкес келеді. Әр маусымның атауы сол маусымның сюжетіне орталық болатын эпизодтың атымен байланысты. Сериал басталғанда, Babylon 5 станциясы галактикадағы түрлі нәсілдердің елшілерін қарсы алады. Жер планетасы жоғары технологиялық қуатты Минбаримен болған жазатайым соғыстан мүжілген күйде аман қалды, олар адамзатты жоюдың алдындағы жағдайда, себебін түсіндірмей, талқандаудан бас тартты. Екінші маусымдағы кейбір эпизодтар жоспарланған хронологиялық ретімен көрсетілмеді. Страчински 2-ші маусымда «Қараңғы орындардағы жарыс» эпизоды «Жан серіктері» мен «Бейліктер» алдында, ал «Knives» эпизоды «З'ха'думның көлеңкесінде» алдында көрсетілуі керек екенін растады.
Babylon 5 is an American science fiction television series created, produced and largely written by J. Michael Straczynski. The show centers on the Babylon 5 space station: a focal point for politics, diplomacy, and conflict during the years 2257–2262. With its prominent use of planned story arcs, the series was often described as a "novel for television". The pilot film premiered on February 22, 1993. The regular series aired from January 26, 1994, and ran for five full seasons. Due to Warner corporate structure and policy concerning syndication in general, and syndication of properties produced by the defunct PTEN division in particular, the show has been syndicated only briefly, and did not appear on U. S. television from 2003 through 2018 (though it has aired in other countries). In 2018, the show began airing nightly on the Comet TV Sci Fi Network. The show spawned six television films and a spin off series, Crusade, which aired in 1999 and ran for 13 episodes. On July 31, 2007, a DVD was released containing two short films about selected characters from the series. The five seasons of the series each correspond to one fictional sequential year in the period 2258–2262. Each season shares its name with an episode that is central to that season's plot. As the series starts, the Babylon 5 station is welcoming ambassadors from various races in the galaxy. Earth has just barely survived an accidental war with the powerful Minbari, who, despite their superior technology, mysteriously surrendered at the brink of the destruction of the human race. Some episodes in the second season were aired out of their intended chronological sequence. Straczynski confirmed that in Season 2, "A Race Through Dark Places" should precede "Soul Mates," and that "Knives" should precede "In the Shadow of Z'ha'dum."
1-маусымы: Белгілер мен белгілер (1994)
2258 жылы станция басшысы Джеффри Синклер, оған атқарушы офицер Сьюзан Иванова және қауіпсіздік жетекшісі Майкл Гарибальди көмектеседі. Маусым оның адамдармен соғыс кезінде Минбарилер тарапынан тұтқынға алынуының жайлы естеліктерін қалай еске түсіретінін көрсетеді. Минбарилер Синклерде Валеннің рухы бар деп сенді. Минбарилердің рухтары адамдар ретінде қайта туатынын түсінген соң, олар бауырластық қырқынын тоқтату үшін қарсылық көрсетуді тоқтатты. Бұл әрекет кейбір Минбарилер арасында ішкі тартыс тудырады. Сонымен қатар, құлдырап бара жатқан империя – Центавр Республикасы мен бұрынғы Центавр үстемдігі – Нарн Режимі арасындағы шиеленіс күшейеді. Халықтың бұрынғы мәртебесін қайтаруды көздеген Моллари, Нарнға қарсы шабуыл жасау үшін құпия одақтасы Морденмен келісім шартады. Жердегі кейбір адамдар шетелдіктердің ықпалына наразылық білдіріп, оларды Жерге тиесілі мүліктен, соның ішінде Babylon 5-тен шығаруға тырысады. Минбари елшісі Деленн Минбари билеуші органы – Сұр Кеңестің мүшесі екені белгілі болады. Ол ақырында адам-минбари гибридіне айналады, бұл адамдар мен Минбарилер арасында байланыс құру мақсатымен жасалған. Жыл Жер Одағының президенті Луис Сантьягоның қазасымен аяқталады, ал Babylon 5 қызметкерлері оның кісі өлтіру екеніне сенімді.
2-маусымы: Көлеңкелердің келуі (1994-1995)
Капитан Джон Шеридан Синклер түсіндірмесіз Минбарға жіберілгеннен кейін станцияның әскери басқаруын өз мойнына алады. Ол және командалық құрам президент Морган Кларк президент Сантьягоны өлтіруді ұйымдастырғанын біледі. Babylon 5 командалық құрамы мен Psi Corps арасында қақтығыс туындайды, Psi Corps – адамдардың телепатиялық қабілеттерін бақылап, басқаратын, күшейе түскен автократиялық ұйым. Елші Моллари, ауру Centauri императорының өліміне дайындалып, Лорд Рефамен бірге таққа таласқандарды жою үшін жұмыс істейді, сонымен қатар Морден мырза мен оның "әріптестері" – "Көлеңкелер" – Нарнға қарсы қолданыла береді. Император қайтыс болғаннан кейін Моллари мен Рефа императордың тұрақсыз жүрек туысы Картагияны таққа отырғызады. Олар оның арқылы Нарнмен толыққанды соғыс бастайды, Нарнның туған жерін жаулап алу үшін жаппай қырып-жоятын қару қолданады. Жер үкіметі тоталитарлыққа ұшырап, наразылықты басып, үгіт-насихат таратады. Кош және басқа Vorlon-дар Шериданға жақындап, олардың Көлеңкелердің жауы екенін ашып, олармен күресу үшін Шериданнан көмек сұрайды.
3-маусымы: Қайта оралусыз нүкте (1995-1996)
Жер үкіметі одан әрі шетелге қарсы көзқарасқа ие болып келеді, ал Babylon 5-те Шеридан мен Деленн, маусым барысында бір-біріне ғашық түсіп, Көлеңкелердің ықпалы артындағы шындықты ашу үшін "жарық конспирациясын" құрады. Жер мен Марс колониясы арасындағы тарихи түрде шиеленіскен қарым-қатынас, Марстың тәуелсіздік жариялауымен және Жер үкіметінің әскери жағдай енгізіп, шабуылға көшуімен бұзылу шегіне жетеді. Шеридан ашуланып, Минбарилердің қолдауымен Вавилон 5-ті Жер альянсынан шығарады. Синклер Шериданнан көмек сұрап станцияға оралғанда Вавилон-4-тің тағдыры белгілі болады: Синклердің тағдыры Вавилон-4-ті уақыт саяхаты арқылы бұрынғы Көлеңке соғысына қайтару еді, онда ол Деленннің өзі үшін қолданған құрылғы арқылы құрметті Минбари көшбасшысы Валенге айналады. Елші Моллари Көлеңкелермен жасасқан келісімінің қауіпті екенін түсініп, Морден мырзамен байланысын үзуге тырысады, бірақ сәтсіз аяқтайды. Кош Шериданға Көлеңкелермен телепаттардың көмегімен күресуге болатынын хабарлайды. Шерданның талабымен Ворлондар Көлеңкелерге шабуыл жасайды, бірақ Көлеңкелер жазалау ретінде Кошты өлтіреді. Шериданның әйелі, бірнеше жыл бұрын З'ха'дум планетасындағы археологиялық қазбалар кезінде қаза тапқан деп есептелген, станцияға келіп, Шериданды онымен бірге З'ха'думға баруға көндіреді. Көлеңкелер Шериданды өздерінің ісіне қосуға тырысады, олардың кемелері Вавилон 5-ке қауіп төндіреді. Коштың сөздерімен басшылыққа алған Шеридан, жарылғыш заттармен толтырылған ғарыш кемесімен планетаға ұшып, үлкен жарға секіреді. Көлеңкелердің кемелері кері шегінеді, бірақ станцияны қорғауға жіберілген Гарибальди қайтып оралмайды.
4-маусымы: Берілу, кері қашу жоқ (1996-1997)
Шеридан З'ха'думнан Лориен деп аталатын ерекше жаратылыстың көмегімен оралады, ол Шериданға тағы 20 жыл өмір сыйлайды. Ворлондар Көлеңкелердің ықпалында болған планеталарды жоя бастағанда, басқа тайпаларға да ескерту жасайды. Моллари Ворлондардың Кентаври Праймды жоятынынан қорқып, Көлеңкелердің базасын жояды және Морден мырзаны атқылайды. Шеридан Ворлондар мен Көлеңкелердің галактикадағы жас тайпалардың қамқорлары ретінде тағайындалғанын, бірақ идеологиялық терең даулардың салдарынан ғасырлар бойы соғысқандарын, ал жас тайпаларды өздерінің прокси-соғысында құрал ретінде пайдаланғанын біледі. Шеридан басқа ежелгі тайпалардың көмегімен Ворлондар мен Көлеңкелерді кетіп қалуға және жас тайпалардың ісіне араласпауға көндіреді. Гарибальди Babylon 5-ке қайтып оралады, бірақ оның жоғалу себебі түсініксіз. Ол түсіндіріле алмайтын мінез өзгерістеріне ұшырайды, командалық құрамнан алшақтап, отставкаға кетеді және магнат Уильям Эдгарстің қасында Марсқа қоныс аударады. Сондай-ақ ол Шериданды бағындырып, оның құрыққа түсуіне жол ашады. Гарибальдидің Эдгарстің тыңшылығы үшін Пси Корпусымен біріккені белгілі болады, ол телепаттарды жоюға арналған вирус әзірлеп жатқаны анықталады. Ворлондар мен Көлеңкелер кеткеннен кейін, Жердің тоталитарлық үкіметі тұтқынға алынған Шериданды үгіт құралы ретінде пайдалануға тырысады, бірақ енді Пси Корпусының ықпалынан босаған Гарибальди оны құтқарады. Жерде қысқа мерзімді азаматтық соғыс басталады, нәтижесінде президент Кларк өз-өзіне қол жұмсайды және Шеридан Жер күштеріне бағынады. Иванова соғыста ауыр жарақат алады және өз кемесінің капитаны болу үшін станцияны тастап кетеді. Бейтарап Әлемдер Лигасы Жер, Минбар, Нарн және Кентаврдың қатысуымен галактикалық Біріккен Ұлттарға айналады, ал Рейнджерлер олардың орындаушылары болып табылады. Шеридан Альянстың президенті болып тағайындалады, ол Деленнмен үйленеді.
5-маусымы: От доңғалағы (1998)
2262 жылы Жер күштерінің капитаны Элизабет Локли Вавилон 5-ке командир болып тағайындалады, ол қазір Жұлдызаралық Одақтың бас штабы болып табылады. Пси Корпус пен өздерінің туған планетасын іздеп жүрген бүлікші телепаттар тобы арасында қақтығыс туындайды, себебі олар Ворлонның Көлеңкелерге қарсы қару ретінде телепаттарды жасағанын біледі. Бірнеше телепат өзін-өзі құрбан етеді, содан кейін Лита Пси Корпусына қарсы шабуылдар ұйымдастырады, мемлекет жауына айналады. Одақтың сауда және азаматтық кемелеріне белгісіз күштер шабуыл жасайды, және бұл шабуылдарда Кентаврлардың қатысы болуы мүмкін деген дәлелдер табылады. Моллари, Көлеңкелермен одақтас Драхтардың Кентавр басшылығын Одаққа қарсы соғыс бастауға мәжбүр еткенін, бұл Молларидің Көлеңкелерге қарсы шығуына жауап ретінде жасалғанын біледі. Моллари император болғаннан кейін, Кентаврларды Одақтан шығаруға мәжбүр болады, осыған байланысты оған көмектесуге тура келеді. Вир станциядағы Кентавр елшісі болады. Вавилон 5-тің ұзақ жылдар бойы қызмет еткен мүшелері станцияны тастап кетуді жоспарлап жатқандары көрсетіледі: Шеридан мен Деленн Одақтың Минбардағы тұрақты штаб-пәтеріне көшеді. Гарибальди алкоголизмге қайтадан тәуелді болып, Лизаның көмегімен үйленеді және Марсқа оралады. Доктор Франклин Жердегі ксенобиология бөлімінің басшысы болып тағайындалады. Г'Кар өзінің діни тұлғаға айналғанын, станцияда қалуға немесе Нарнға оралуға мүмкіндігі жоқ екенін түсінеді, сондықтан ол галактиканы аралап саяхаттау үшін өз еркімен кетіп, Литаны өзімен бірге алып кетеді, себебі олардың жағдайлары ұқсас. З'ха'думнан оралғаннан кейін жиырма жыл өткен соң, Шеридан өмірінің аяқталып бара жатқанын сезінеді. Ол Рейнджерлерді Минбардағы ескі достарымен қоштасу кешін өткізуге шақырады. Келесі күні Шеридан Деленн ұйықтағанда кетуге тырысады, бірақ ол оны соңғы сәлемдесу үшін тоқтатады. Жалғыз Шеридан енді қолданысқа жарамсыз Вавилон 5-ке қайта оралады, содан кейін Ворлон-Көлеңкелердің соңғы кездесуі болған жерге жол тартады. Соңғы демімен ол Лориенмен кездеседі, ол Шериданды галактикалық шекарадан тыс саяхаттауға шақырады. Бірнеше күннен кейін Шериданның кемесі қараусыз және бос күйде табылады.