Кіріспе

Американдық мүсінші Тара Донован (1969 жылы Нью-Йорк қаласындағы Куинс округінің Флашинг қаласында туған) – Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында тұратын және жұмыс істейтін американдық мүсінші. Оның ірі масштабты инсталляциялары, мүсіндері, суреттері және гравюралары күнделікті қолданыстағы заттарды пайдаланып, жинақтау мен біріктірудің түрлендіруші әсерлерін зерттейді. Ол процеске берілгендігімен танымал, және заттың ішкі физикалық қасиеттерін пайдаланып, бірегей сезімдік құбылыстар мен атмосфералық эффектілер тудыратын туындылар жасау қабілеті үшін жоғары бағаланады. Оның туындылары Эва Гессе, Джеки Винсор, Ричард Серра және Роберт Моррис сияқты постминимализм және процесс өнерінің, сондай-ақ Мэри Корс, Хелен Пашгиан, Роберт Ирвин және Джеймс Туррелл сияқты жарық және кеңістік өнерінің тарихи дәстүрімен байланысты.

Білім

Донованның ресми өнер білімі 1987–88 жылдары Нью-Йорктегі Бейнелеу өнері мектебінде басталды. Донован 1991 жылы Вашингтондағы Коркоран өнер және дизайн колледжінде BFA дәрежесін алды. Бакалавриатты аяқтағаннан кейін ол Балтиморда студия ұстады және галереялар мен коммерциялық емес өнер орталықтарындағы топтық көрмелерге қатыса бастады.

Алғашқы көрмелері

Оның алғашқы ірі көрмесі – «Вашингтон ревю» журналының «ArtSites 96» көрмесі, онда Балтимордағы «Мэриленд арт-плейс» көрмесінде ол алғаш рет тіс тірткіш текшелерін таныстырды. Ол сондай-ақ 1997 жылы Вашингтон жобасының «Options» көрмесіне қатысты, онда ол жыртылған битум қағазының бөліктерін пайдаланып жасаған алғашқы жобасын көрсетті, сондай-ақ Вашингтон қаласындағы Баумгартнер галереясы мен Нумарк галереясындағы топтық көрмелерде өнер туындыларын ұсынды. 1998 жылы Донован Вашингтондағы Хемфилл көркем өнерінде «Резонанстар» атты алғашқы жеке көрмесін өткізді. Сол жылы Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы Рейнольдс галереясында «Жаңа мүсін» көрмесін ұйымдастырды. Донован оқуын жалғастырып, 1999 жылы Вирджиния Комонвелл университетінің (ВКУ) бөлігі болып табылатын VCUarts-те магистрлік диплом (MFA) алды, сонымен қатар «Articulate Contemporary Art Review» журналында алғашқы сұхбаты жарияланды. Бітірген соң, 1999 жылы Вашингтондағы Коркоран өнер галереясының Гемицикл галереясында өзінің алғашқы ірі жеке музейлік көрмесін өткізді. Онда ол шамамен 8000 фунт нейлон талшығынан жасалған және спираль тәрізді еденге жайылған «Whorl» атты инсталляцияны ұсынды. Одан кейін ол Нью-Йоркке көшіп, 2000 жылы Уитни американдық өнер мұражайында өткен биеннальдық көрмеге шақырылды, онда кесілген электр сымынан жасалған еденге орнатылған инсталляциясын («Ripple», 1998) көрсетті.

Көрмелер

Донованның алғашқы ірі коммерциялық галереялық көрмелері Нью-Йорк пен Лос-Анджелестегі Ace галереясында ұйымдастырылды. Оның жұмысы 2000 жылғы Уитни биенналына қосылды. Одан бұрын, 1999-2000 жылдары Донован Ворл туындысын Вашингтондағы Коркоран өнер галереясының Хемицикл галереясында көрсетті. Осы арнайы инсталляцияны көрсететінін естіген Донован: «Мен айқайлап, дөңгеленіп жүгірдім. Не ойлайсыздар?» деді. Сол көрмеге жазған сыншы Джессика Доусон: «Ворл сияқты, суретшінің бұрынғы жұмыстары да күнделікті қолданыстағы көптеген материалдарды – тіс тазартқыштарды, шатыр материалдарын, кассалық ленталарды – күтпеген нәрселерге айналдырды: табиғи құрылымдарға, тірідей сезімтал организмдерге, топографиялық карталарға» деп бағалады. Ворлдан кейін Донован Лос-Анджелестегі Ace галереясында бірнеше көрме ұйымдастырды. 2003 жылы ол Нью-Йорктегі 274 Хадсон көшесіндегі Ace галереяның барлық кеңістігін «ортаға жауап беретін» инсталляциялар сериясымен толтырды, олардың көптегені бүгінде суретшінің өнерінің ерекшелігін анықтайды. Мысалы, Haze (2003) – мөлдір пластикалық ішетін түтіктерден тұрады, олар қабырғаға тігіліп, жанындағы қабырғалармен нығайтылып, атмосфералық эффектілермен монументалды фриз құрайды. Nebulous (2002) едендік инсталляциясы толығымен скотч таспасынан жасалған, ол оралып, бірімен-бірі байланысты бірліктерге «тоқылған». Transplanted (2001) бұрынғы жобаларын жыртылған шатыр материалдарымен кеңейтіп, 25 шаршы футтан астам аумақты қамтитын монументалды материалдық плита жасады. Strata (2000) – құрғатылған Elmer желімінің жиналған және қабатталған бөліктерінен жасалған тағы бір кең едендік инсталляциясы. Moiré (1999) – көрерменнің орнына қарай өзгеретін сәулелі үлгілер құру үшін манипуляцияланған және қабатталған кассалық ленталардың үлкен орамдарынан тұрады. Colony (2000) – әртүрлі ұзындықтағы стандартты қарындаштардан жасалған, еденге орналастырылған, қала құрылысының сәулеттік кеңдеуін көрсетеді. Көрме кеңінен мақтауға ие болды, The New York Times, Village Voice, Artforum, Art in America, Flash Art International және W Magazine сияқты басылымдарда сын-пікірлер мен суретші туралы мақалалар жарық көрді. Содан кейін Хьюстон қаласындағы Райс университетінің өнер галереясы, Сан-Диего қазіргі заманғы өнер мұражайы, UCLA-ның Хаммер мұражайы, Беркли өнер мұражайы, Кливленд қазіргі заманғы өнер мұражайы және Сент-Луис өнер мұражайы сияқты орындарда жеке музейлік жобалар іске асырылды. Донован өзінің жұмысы туралы: «Мен табиғатты имитациялауға тырыспаймын. Мен табиғаттың өзінің қалай өсуіне ұқсатуға тырысамын, заттардың шынайы өсу жолына» дейді. Суретші Чак Клоуз журналистерге: «Өнер әлеміндегі осы сәтте өнертабыс пен жеке көзқарас иеленудің орнына, мәдени мұздықтан ұрлауға басымдық берілуде. Біреудің басқа біреудің жұмысын еске түсірмейтін, шынымен жаңашыл және инновациялық нәрсе жасауы – менің ойымша, Тараның жұмысы сондай – қазіргі заманның бағытына қарсы келеді. Менің ойымша, бұл – батыл қадам» деді.

Музейлік көрмелер

Донован көптеген ірі көлемді көрмелерде өнер көрсетті. Ең танымалдарының бірі – Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайындағы 2007 жылғы көрмесі. «Метте Тара Донован» деп аталатын жоба, мұражай тапсырысымен жасалған қазіргі заманғы суретшілермен жасалған жобалар сериясының төртіншісі болды. Ол Mylar лентасының иілген бөліктерін пайдаланып, галереяның барлық қабырғаларына топталып бекітілген инсталляция жасады, бұл көрермендерді қоршап, кеңістікті аралап өтетін кезде өзгеретін сезімдік тәжірибеге ие етті. Донован 2005 жылы Корнелл университетінің Герберт Ф. Джонсон өнер мұражайында өткен «Материалдық мәселелер» көрмесіне де қатысты. Бұл көрмеде 20 суретшінің туындылары көрсетілді, олар материалды және процесті ерекше атап өтті, сонымен қатар 60-шы және 70-ші жылдардағы концептуалды және минималистік өнердің терминологиясын пайдаланды. Көрмедегі басты жұмыс – мыңдаған түйреуіштердің үйірмесі, олар үйкеліс және гравитация күші арқылы біріктірілген. Донованның алғашқы ірі көрмесі Бостондағы Қазіргі заманғы өнер институтында 2008 жылы ашылды. Көрме 2008 және 2009 жылдары Цинциннати өнер орталығында, Де-Мойн өнер орталығында және Сан-Диего қазіргі заманғы өнер мұражайында көрсетілді. «Haze», «Nebulous», «Strata», «Moiré», «Untitled (пластик стақандар)», «Untitled (майлар лентасы)» және «Untitled (стирофома стақандар)» туындыларының жаңа нұсқаларынан басқа, көрмеде «Bluffs» (мүсіндер, олар мөлдір пластик түймелерден жасалған) және «Untitled (қағаз табақтар)» (стандартты қағаз табақтардың жиектерін пайдаланып жасалған шарлар, олар кристал тәрізді үйірмелерге біріктірілген) сондай-ақ әртүрлі материалдардан жасалған үш куб: «Untitled (тұстұқыштар)», «Untitled (түйреуіштер)» және «Untitled (шыны») де көрсетілді. Донован мұражай аудиториясын «Untitled (Mylar)» сияқты жаңа жобалармен таныстырды, ол шар тәрізді бірліктерге жинақталған Mylar матасының бүктелген парақтарынан тұрады, сондай-ақ қабырғаға орнатылған инсталляциямен, ол бүктелген және сығылған полиэстер пленкасының парақтарын пайдаланып, жарық, оптика және перспективамен ойнайтын қалың материалдық экранды құрады (бұл жобаның келесі нұсқасы Левер Хаус өнер жинағы үшін тапсырылды). 2010 жылы Донован Индианаполис өнер мұражайымен бірлесіп «Тара Донован: Untitled» көрмесін ұйымдастырды, онда оның бұрынғы мүсіндік инсталляциялық жобаларының көптеген үлгілері («Ripple», «Colony», «Strata», «Transplanted» және «Untitled (пластик стақандар)») көрсетілді, сондай-ақ 2000 жылдан бері жасалған суреттері мен монопринттерінің үлгілері де қойылды. Мұражай сонымен қатар «Untitled (Mylar)» жобасының үлкен нұсқасын тапсырыс берді, ол қазір коллекцияның бөлігі болып табылады. 2012 жылы Донован Милуоки өнер мұражайынан қазіргі заманғы суретшілердің жобалары сериясына қатысуға шақырылды. «Currents 35: Tara Donovan» көрмесінде «Haze» және «Untitled (Lever House Project)» туындыларының жаңа нұсқалары, сондай-ақ оның «Drawings (Pins)» (2011) жаңа сериясынан және үшкір кристалды бірліктерге жиналған мөлдір акрил таяқшаларынан жасалған жаңа мүсіндік инсталляциясы көрсетілді, оларды әртүрлі бағыттарда жинап, кеңістікті толтыратын инсталляция жасауға болады. Донованның алғашқы еуропалық музейлік көрмесі 2013 жылы Германияның Ремаген қаласындағы Арп мұражайы және Данияның Хамлебек қаласындағы Луизиана қазіргі заманғы өнер мұражайының бірлескен ұйымдастыруымен өткізілді. Көрмеде оның соңғы он бес жыл ішінде жасаған инсталляциялары мен мүсін жобаларының үлгілері ұсынылды. 2015 жылы Донован куратор Андреа Гроверден Пэриш мұражайының «Platform» бастамасына қатысуға шақырылды, бұл музейдің сәулетіне, контекстіне және экологиялық жағдайларына жауап беретін қазіргі заманғы суретшілердің жобалары сериясы. Донован өзінің Slinkys (балалардың ойыншығы) эксперименттерімен байланысты жаңа жұмыстарды, оларды мүсіндік және белгі салу материалы ретінде ұсынды. Суретші Шотландиядағы Юпитер Артлендте өзінің алғашқы Ұлыбританиядағы көрмесіне қатысуға шақырылды, онда ол Slinkys қабырғалық инсталляциясын, «Untitled (Plastic Cups)» және «Untitled (Mylar)» туындыларының нұсқаларын көрсетті. Донованның стирол карточкаларының монументальді үйірмелерінен жасалған инсталляциясы (бұрын 2014 жылы Pace галереясында көрсетілген) 2015 жылдың қарашасында ашылған Смитсоновтың американдық өнер мұражайының Ренвик галереясындағы «Wonder» көрмесіне енгізілді. 2018 жылы «Балл-рум Марфадағы гиперобъектілер» көрмесі Тимоти Мортонмен бірлесіп ұйымдастырылды. Донованның еңбегі геологиялық уақыт және адам қызметінің және оның қазіргі және болашақтағы материалдық қалдықтарының кең тұжырымдамалық шеңберінде қарастырылды. Донованның 2018 жылғы Денвердегі Қазіргі заманғы өнер мұражайындағы көрмесі Дэвид Аджай жобалаған бүкіл ғимаратты алып тұрды. Куратор Нора Абрамс Донованның ескі және жаңа екі өлшемді және үш өлшемді туындыларын біріктірді, «оның практикасында диалогтың жаңа салаларын ашып, көрермендерге уақыт және тақырып бойынша байланыс жасауға мүмкіндік беру» үшін. Мүсіндер, суреттер, қағаздағы жұмыстар және кеңістікке жауап беретін инсталляцияларды қамтитын көрме, Донованның материалдық эксперименттерінің әртүрлі практикаға қалай әкелетініне назар аударды.