Кіріспе

Британдық мүсінші, фотограф және қоршаған ортаны қорғаушы Энди Голдсворти (25 шілде 1956 ж. туған) – табиғи және қалалық ортада жасалған арнайы скульптуралар мен ландшафттық өнер туындыларын жасайтын ағылшын мүсіншісі, фотограф және қоршаған ортаны қорғаушы.

Ерте өмір

Голдсворти 1956 жылғы 25 шілдеде Чеширде Мюриэл (қыз есімі Стэнгер) мен Ф. Аллин Голдсвортидің (1929–2001) ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі Лидс университетінде қолданбалы математика профессоры болған. Ол Лидстің Харрогейт жағында өсті. 13 жасынан бастап шаруа қожалықтарында жұмыс істеді. Ол шаруа қожалықтарындағы қайталанатын жұмыстарды мүсін жасау процесімен салыстырды: «Менің көптеген жұмыстарым картоп жинау сияқты, оған бір ырғақпен ену керек». Ол 1974–1975 жылдары Брэдфорд өнер колледжінде, ал 1975–1978 жылдары Престон политехникалық институтында (қазіргі Орталық Ланкашир университеті) білім алды.

1993 жылы Голдсворти Брэдфорд университетінен құрметті диплом алды. Ол 2000–2006 және 2006–2008 жылдары Корнелл университетінде мүсін өнерінен А. Д. Уайт аға профессоры болып жұмыс істеді. 2003 жылы Голдсворти Сан-Францискодағы де Янг мұражайының кіреберіс алаңы үшін «Қозғалған тас» атты тапсырыс жұмысын жасады, ол Сан-Францискода жиі болатын жер сілкіністері мен олардың салдарына сіңірілген. Оның инсталляциясында тас төсеніштегі үлкен жарық пен одан тарайтын кішірек жарықтар, сондай-ақ отыруға арналған тас блоктар болды. Кішірек жарықтар балғамен жасалған, бұл жұмыстың жасалу барысында оған болжамсыздық элементін қосты.

Өнер процесі

Голдсвортидің шығармашылығында қолданылатын материалдар көбінесе жарқын түсті гүлдер, мұз түйіршіктер, жапырақтар, лай, қарағай конустары, қар, тас, бұтақтар және тікендерді қамтиды. Ол былай деген: "Гүлдермен, жапырақтармен және гүл жапырақтарымен жұмыс істеудің өте батыл қадам екенін ойлаймын. Бірақ мен олай істеуге тиіспін: мен жұмыс істейтін материалдарды өңдей алмаймын. Менің міндетім – табиғатты тұтастай қолдану". Табиғи процестерге араласпай, оның жұмысы ландшафтқа ең аз араласу арқылы бар процестерді күшейтеді. Голдсворти: "Мен қатты, тірі тасты кесіп немесе сындыруға құлшынбаймын, себебі үлкен, терең тамырланған тастар мен жартастың астындағы қиыршық тастар, жағажайдағы кесек тастар арасындағы айырмашылықты сезінемін. Олар бос және бейқұрылыс, саяхаттағандай, сондықтан ұзақ уақыт бойы тыныш жатқан таспен жұмыс істей алмайтын тәсілдермен олармен жұмыс істей аламын". Жермен жұмыс істейтін басқа суретшілерден өзгеше, Голдсвортидің көптеген жұмыстары кішкентай және уақытша болып табылады. "Шатыр", "Тас өзені", "Үш оба", "Ай сәулесі" (Петворт, Батыс Сассекс, 2002) және "Саз тастар" сияқты тұрақты мүсіндері үшін ол машиналық құралдарды пайдаланған. "Шатырды" құру үшін Голдсворти өзінің көмекшісімен және бес британдық құрғақ тас қабырға салушымен бірге жұмыс істеді, олар құрылыстың уақыт пен табиғатқа төтеп бере алатынына көз жеткізді. Голдсворти қазіргі заманғы тас тепе-теңдігінің негізін қалаушы деп есептеледі.

Фотография

Фотография оның өнерінде маңызды рөл атқарады, себебі оның күйі қысқа мерзімді және өткінші болып келеді. Оның өзі түсірген, нақты орынға арналған, табиғатта жасалған жұмыстарының фотосуреттері, маңызды байланыстарды үзбей, оларды бөлісуге мүмкіндік береді. Голдсвортидің сөзінше, "Әрбір жұмыс өседі, қалады, ыдырайды – бұл циклдің ажырамас бөліктері, фотосурет оның ең биік шағында көрсетеді, жұмыстың ең жандану кезеңін белгілейді. Мен суретте жұмыстың шыңындағы қарқындылығын көрсетуге үміттенемін. Процесс пен ыдырау жасырылмаған". Фотография Голдсвортиге өз жұмыстарын түсінуге, сондай-ақ оларды көрермендерге жеткізуге көмектеседі. Ол былай деді: "Фотография – менің өнерім туралы сөйлеуімнің, жазуымның және ойлауымның жолы. Бұл мені басқаша байқамауы мүмкін байланыстар мен дамуларды сезінуге мәжбүр етеді. Бұл менің өнерімнің тұтастай айғағы және менің не істеп жатқанымды кеңірек, алыстан қарауға мүмкіндік береді". 2018 жылы Ридельсхаймер Голдсворти туралы "Желге қарай иілу" атты екінші деректі фильмін шығарды.