Кіріспе

Британдық мүсінші, фотограф және суретші, британдық музыкант және әнші. Хелен Чадвик (18 мамыр 1953 – 15 наурыз 1996) – британдық мүсінші, фотограф және инсталляция суретшісі. 1987 жылы ол Тернер сыйлығына ұсынылған алғашқы әйел суретшілердің бірі болды. Чадвик денеге қатысты стереотиптік көзқарастарды сәнді, бірақ дәстүрлі емес формалармен сынға алғанымен танымал болды. Оның туындылары мифтерден ғылымға дейін әртүрлі көздерден нәр алып, шоколад, қой тілдері және шіритін өсімдіктер сияқты әдеттен тыс, сезімтал материалдармен күреседі. Ол дәстүрлі өндіріс әдістерін және жетілдірілген технологияларды шебер қолданып, осы ерекше материалдарды күрделі инсталляцияларға айналдырады. Морин Пейли «Гелен әрқашан қолөнер туралы айтатын, үнемі ақпарат көзі болатын» деп атап өткен. Бинарлық қарама-қайшылықтар Чадвиктің туындыларындағы маңызды тақырып болды: тартымды/жақтырмас, еркек/әйел, органикалық/жасанды. Оның үйлесімдері «олардың арасындағы қарама-қайшылықты күшейтіп, бір мезгілде ерітеді». Оның гендерлік бейнелері түсініксіздік пен алаңдататын сексуалдық сезімді тудырады, бізді бірегей және тұрақты жандар ретінде шектейді». Оның дипломдық жұмысы «Үй шаруашылығы санитариясы» (1976) – ол және тағы үш әйелдің теріге тікелей боялған латекс костюмдерін киюінен тұрды. 1977 жылы ол және басқа жиырмадан астам суретшілер Хакнидегі Бек-роудқа, викториялық үйлердің екі қатарлы жолағына көшіп келді. Екі жыл бойы басып алудан кейін олар Лондонның ішкі білім беру органынан үйлерді бұзудың орнына жалға беруге көндірді. Бек-роуд Морин Пейли, Рей Уокер және Женесис П. Оридж сияқты тұрғындары бар үй-студиялардың ошағына айналды. Чадвиктің жұмысы «Өзгермелілік» (1984-86) инсталляциясымен танымал болды, ол Лондонның қазіргі заманғы өнер институтында мүсін мен фотосуретті біріктірді. 1990 жылы Чадвик Хьюстон, Техас штатындағы фотосурет фестивалінде көрмеге шақырылды, онда ол жергілікті суретші Дэвид Нотариуспен танысты. Келесі жылы ол Бек-роудқа көшіп келді және олар үйленді. 1994 жылдың жазында Чадвиктің «Эфлювия» көрмесі Лондонның Серпентин галереясында ашылды. Бұл көрме Чадвиктің танылуының шыңы болды, ол кеңінен сыншылардың назарына ілігіп, ұлттық баспасөзде жарияланды. Көрмені 54 000 адам тамашалады, бұл галерея үшін рекордты көрсеткіш. 1995 жылы Чадвик Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында «Хелен Чадвик: Жаман гүлдер» атты жеке көрмесін өткізді. 1995 жылы Чадвик Лондондағы Кингс колледжі ауруханасының көмектесші ұрықтандыру бөлімінде суретші ретінде жұмыс істеді, имплантацияға жарамсыз деп табылған IVF эмбриондарын фотоға түсірді. Ол бұл фотосуреттерді «Табиғатқа қарсы таңдау» сериясында пайдаланды, ол қайтыс болған кезде жұмыс істеп жатқан серия. Чадвиктің туындылары Виктория және Альберт мұражайы, Тейт галереясы және Заманауи өнер мұражайының коллекцияларында сақталған.

Жыныстық қатынастар

Чадвиктің бұрынғы жұмыстары оның жалаңаш денесін пайдаланып, әйел денесінің бейнеленуіне қатысты сұрақтар қойды және Чадвиктің "әйел денесінің тілегінің нысаны ретіндегі мәселесі" деп атаған мәселені қарастырды. Көптеген сыншылар, оның ішінде бұрынғы феминист әріптестері, ол өзі жойғысы келген стереотиптерді күшейтті деген қорытындыға келді. Өздерінің денелерін өнер арқылы қайтаруға тырысқан басқа әйел суретшілер сияқты, оны регрессивті әйел өзімшілдігімен айыптады. Чадвик 1991 жылы өткізген лекциясында гендерлік екіұштылықты бұзуға деген қызығушылығын былай түсіндірді: "тілде екіұшты құрылымдар қарама-қарсы ретінде анықталады: өзіміз болған жерде, екіншісі болуы керек; жыныс ер немесе әйел болады, ал ең қиын және абсурдтысы – ақыл мен дене арасындағы айырмашылық". Жұмыс он фанерадан жасалған мүсіндерден тұрады, олар суретшінің денесінің әртүрлі жастағы – мерзімінен бұрын туған сәттен бастап 30 жасқа дейінгі – массасын көрсетеді. Әрбір мүсін сол жас шақтың символы болатын нысанның пішінін алады, мысалы, инкубатор немесе коляска. Суретші өз жазбаларында бұл пішіндерді "а) мені қамтыған, б) мені қайта бағдарлаған, в) мені қалыптастырған/өрнектеген заттар" деп сипаттаған.

Шеш гүлдері (1991-1992)

Piss Flowers - бұл Чадвиктің 1991 жылғы ақпанда Канаданың Альберта штатындағы Банф өнер орталығындағы резиденциясы кезінде жасаған он екі мүсіннен тұратын туындысы. Чадвик гүлдерді "екі адамның дене арқылы өзін-өзі білдіруінің бірігуіне арналған метафизикалық тұжырым" деп сипаттайды. Гүлді форма ретінде пайдалану Чадвик үшін маңызды болды, себебі олар өсімдіктердің екі жыныстық мүшесін – еркек және әйел репродуктивті органдарын біріктіреді. Әйелдің зәр ағыны күшті әрі ыстық, нәтижесінде орталық жыныстық мүше пішіні қалыптасады; ал еркектің ағыны тараңқырақ және салқын, ол лабиальдік шеңберді жасайды. Олар ешқандай дәлел жоқ десе де, патологтар оның жүрек шабуылы мен миокардитке – жүрек бұлшық етінің қабынуына – себеп болатын вирустық инфекция арасындағы байланыс мүмкіндігін болжады. Бұл қабыну оның өмірінің соңғы бірнеше жылында немесе соңғы апталарында туындауы мүмкін. Чадвиктің британдық өнер саласына суретші және педагог ретінде тигізген әсері жас британдық суретшілер (YBA) буынына жол ашты. Оның материалдарды кеңінен қолдануы осы суретшілердің көптеген туындыларында көрінеді. Мысалы, Чадвиктің «Какаосыз» туындысы болмаса, Аня Галлаччоның шоколад пен гүлдерден жасалған инсталляцияларын көзге елестету мүмкін емес. Чадвиктің Барбикан галереясында өткен ретроспективті көрмесінен бері, оның қазіргі британдық өнердің даму бағытына қосқан үлесі толыққанды бағалана бастады. «Works From The Estate» (2013) көрмесі суретшінің 60 жылдық мерейтойына орай ұйымдастырылып, Чадвиктің ең танымал туындыларын көрсетті. Келесі жылы «Bad Blooms» (2014) көрмесінде Чадвиктің «Wreaths of Pleasure» (1992–93) туындылары қойылды.