Кіріспе

Сэр Джон Александр Кокберн (23 тамыз 1850 – 26 қараша 1929) Оңтүстік Австралияның премьер-министрі болды, 1889 жылғы 27 маусымнан 1890 жылғы 18 тамызға дейін қызмет етті.

Ерте өмір

Кокберн 1850 жылы Шотландияның Бервикшир графтығындағы Корсби қаласында фермер Томас Кокберн мен оның әйелі Изабелла (құрметті есімі Райт) отбасында дүниеге келді. 1855 жылы оның әкесі Францияда қайтыс болды, ал анасы 1867 жылы төрт баласының үшеуімен бірге Оңтүстік Австралияға көшіп кетті. Кокберн Ұлыбританияда қалды және Хайгейт мектебінде, содан кейін Лондон Корольдік колледжінде білім алды. Ол Лондон М.Д. дәрежесін бірінші сыныптық құрметпен және алтын медальмен алды. 1875 жылы Форбс Скотт Браунның қызы Сара Холдуэйге үйленді, олардың бір ұлы мен бір қызы болды. 1879 жылы Оңтүстік Австралияға көшіп, солтүстіктегі Джеймстаун қаласында жеке практикасын ашты.

Саяси мансап

1878 жылы Кокберн Джеймстаун қаласының алғашқы мэрі болып сайланды. Осы қызметінде ол Оңтүстік Австралия үкіметін Жаңа Оңтүстік Уэльс шекарасына дейін темір жол салуға ықпал етті, мақсаты – Barrier Ranges аймағында жаңа ашылған күміс кен орындарын пайдалану еді. 1884 жыл мен 1888 жыл аралығында Кокберннің парламенттік мансабы кезінде Оңтүстік Австралия темір жолы Джеймстауннан Петербургке дейін, содан кейін шекараға дейін созылды. Бұл темір жол Silverton Tramway Company компаниясы салған трамваймен қосылды, ол Broken Hill кендерін Порт Пири портына дейін жалғады. Порт Пириде 1889 жылы қорыту зауыты салынды, бұл Broken Hill кен орындарының экономикалық пайдасын Оңтүстік Австралияға бағыттап, тиімді түрде қамтамасыз етті. 1886 жылы отар шекарасында салынған қала оның құрметіне Кокберн деп аталды. Кокберн 1884 жылы Оңтүстік Австралия заң шығару ассамблеясында Бурра округінен депутат болып сайланды және 1885 жылдан 1887 жылға дейін Білім министрі қызметін атқарды (премьер-министр Джон Даунер басшылығымен). Одан кейін ол орыннан шығып, 1887 жылдың сәуір айында Mount Barker округінен қайта сайланды және осы мандатты 11 жыл бойы сақтап қалды. 1884 жылы Кокберн мұрагерлік салымы және жер салығы сияқты прогрессивті заңдарды қабылдауға қол жеткізді, ал 1886 жылы Оңтүстік Австралия парламентінің мүшелеріне жалақы төлеуді енгізуге қатысты. 1889 жылдың 27 маусымында Кокберн премьер-министр болған алғашқы дәрігер атанды. Ол осы қызметті он төрт ай бойы атқарды, содан кейін сенімсіздік дауысынан жеңіліске ұшырап, қызметін Томас Плейфордқа қайтарды. Кейіннен ол 1893 жылдан 1898 жылдың сәуір айына дейін Кингстон үкіметінде Білім министрі және Ауыл шаруашылығы министрі болып тағайындалды. Кокберн Федерацияны жоспарлауға белсенді қатысты, 1890 жылғы Австралия Федеративтік конференциясында, 1891 жылғы Ұлттық Австралия конвенциясында және ең бастысы, 1897-1898 жылдардағы Австралия Федеративтік конвенциясында Оңтүстік Австралияны өкілдік етті. Конвенцияда ол елуге жуық делегаттың арасында ең жоғары қатысу көрсеткішін көрсетті, бірақ дауыс беруде көбінесе жеңіліске ұшырады, бұл оның фракциялық тәуелсіздігін көрсетеді.

Әйелдер сайлау құқығы

Кокберн әйелдер сайлау құқығының лигасының күресін бастапқыдан аяғына дейін қолдады және оның жиналыстарында, сондай-ақ Ұлыбританиядағы әйелдер сайлау құқығын қолдайтын ұйымдарда жиі сөз сөйледі. Ол лиганың соңғы жиналысын және сайлау құқығы берілген кезде өткен тойлық шараны жүргізді. Кокберн мен Фредерик Холдер тартыншақ премьер-министр Чарльз Кингстонды әйелдерге дауыс беру құқығын берсе, олар оған өте риза болып, дауыс беретініне көндірді. Лондонға оралғаннан кейін де ол әйелдердің сайлау құқығы үшін күресін жалғастырды, әйелімен бірге Англиядағы суфражистка қозғалысына белсенді қатысты.

Кейінгі өмірі

Парламенттен кеткеннен кейін ол Оңтүстік Австралияның бас агенті болып қызмет ету үшін Англияға барды. 1901 жылы лауазымының мәртебесі төмендетілгендіктен (федерацияның нәтижесінде) отставкаға кетті, бірақ Лондонда қалып, көптеген мәселелерде Оңтүстік Австралия мен Австралияны бейресми түрде өкілдік етті. Оның 1876 жылы масондыққа қабылдануымен басталған ұзақ мансабы болды. Ол Оңтүстік Австралияның Ұлы ложасын құруға көмектесіп, оның ішінде бірнеше жоғары лауазымдарда қызмет етті. Англияға оралғаннан кейін ол Лондонда жаңа ложа құрып, Халықаралық масондық клубтың президенті болды. Масондық розенкрейцер ретінде ол эзотерикалық және философиялық тақырыптарға қызығушылық танытып, әртүрлі масондық басылымдарда осы тақырыптарды зерттейтін бірнеше ондаған мақала жариялады. Ол 1900 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде 1 қаңтарда 1900 жылы Санкт-Майкл және Санкт-Джордж орденінің кавалер-командоры (KCMG) дәрежесіне ие болды және 1900 жылғы 1 наурызда Виндзор сарайында өткен салтанатты рәсімде королева Викториядан орденін алды. 1901 жылдың тамызында Англиядағы Иерусалимнің Сент-Джон госпитальдері орденінің (KGStJ) құрметті рыцары болып тағайындалды. 1929 жылы Лондонда қайтыс болды, Австралияға ешқашан оралмады. Оның әйелі, ұлы және қызы одан кейін тірі қалды.