Кіріспе
Таманрасет қаласы (/tæmənˈræsət/; تامنراست), сондай-ақ Тамангасет немесе Таменгест деп те аталады, Оңтүстік Алжирдегі Ахагар тауларында орналасқан оазис қаласы және Таманрасет провинциясының астанасы. Алжир туарегтерінің бас қаласы болып табылады. 2008 жылғы халық санауы бойынша халқы 92 635 адамды құрайды, 1998 жылы 72 741 адам болған, ал жылдық өсім 2,5% шамасында. Алжир француз үкімдігінде болған кезде, қала әскери бекет ретінде құрылды және бастапқыда генерал Франсуа Генри Лаперриннің құрметіне Форт Лаперрин деп аталды, ол жақын жердегі шөлде қаза тапқан. Католик дін қызметкері Шарль де Фуко 1916 жылдың 1 желтоқсанында Таманрасеттегі үйінің сыртында Ел Мадани аг Собаның бұйрығымен Серми аг Тора тарапынан атып өлтірілді. 1960 жылдың 13 ақпанында, Алжир соғысы кезінде, Гербуаз Блю – Францияның алғашқы ядролық сынағы – Таманрасеттен солтүстік-батысқа қарай 800 шақырым жерде, Алжир Сахарасының ортасында жасалды. 1962 жылдың 1 мамырында Таманрасеттен солтүстікке қарай 150 шақырымдағы Экер маңында француздық жер асты ядролық сынақтың кездейсоқ газ шығаруы болды. Шахта дұрыс жабылмағандықтан, бетон қақпағы арқылы жарылыс болды, радиоактивті газдар мен шаң атмосфераға тарады. Бұл газ бұлттары 2600 метрге дейін көтеріліп, жүздеген шақырым қашықтықта радиация анықталды. Шамамен жүз француз сарбазы мен шенеунігі, соның ішінде екі министр радиацияға ұшырады. Алжир азаматтарының қаншасы зардап шеккені белгісіз. 2003 жылы Air Algérie 6289 рейсі қала аумағында апатқа ұшырады. 2010 жылы оазис қаласы Ислам Магрибіндегі Әл-Қаидаға қарсы күрес жөніндегі Бірлескен Әскери Штаб Комитетінің штаб-пәтеріне айналды. Төрт елден құралған Комитет (Алжир, Мали, Нигер, Мавритания) Пан-Сахель айманындағы әскери әрекеттерін үйлестіру үшін Таманрасетті пайдалануды жоспарлап отыр.
Tamanrasset (,/t//æ//m//ə//n/'/r//æ//s//ə//t/; تامنراست), also known as Tamanghasset or Tamenghest, is an oasis city and capital of Tamanrasset Province in southern Algeria, in the Ahaggar Mountains. It is the chief city of the Algerian Tuareg. It is located an altitude of As of the 2008 census, it has a population of 92,635, up from 72,741 in 1998, with an annual growth rate of 2.5%. When Algeria was under French rule the town was established as a military post, originally named Fort Laperrine, after General François Henry Laperrine who died in the desert nearby. The Catholic priest Charles de Foucauld was shot to death outside his Tamanrasset compound by Sermi ag Thora under the command of El Madani ag Soba on 1 December 1916. On 13 February 1960, during the Algerian War, Gerboise Bleue – the first French nuclear test – detonated in the middle of the Algerian Sahara, located about 800 km to the north west of Tamanrasset. On 1 May 1962, near Ecker, 150 km north of Tamanrasset, there was an accidental venting of a French underground nuclear test. Due to improper sealing of the shaft, a spectacular flame burst through the concrete cap and radioactive gases and dust were vented into the atmosphere. The plume climbed up to 2600 m high and radiation was detected hundreds of kilometres away. About a hundred French soldiers and officials, including two ministers, were irradiated. The number of contaminated Algerians is unknown. In 2003 Air Algérie Flight 6289 crashed in the city. In 2010, the oasis town was the site of the Joint Military Staff Committee headquarters for combating Al Qaeda in Islamic Maghreb. The four country Committee (Algeria, Mali, Niger, Mauritania) intends to use Tamanrasset to coordinate their military activity in the Pan Sahel.
Климат
Таманрасетте ыстық шөлді климат (Кёппен климаттық жіктелімі BWh), суық жаздары (биіктігінің арқасында) және жұмсақ қыстары бар. Жыл бойында жаңбыр өте аз жауады, алайда кейде жаздың соңында солтүстікке қарай кеңейген Intertropical Convergence Zone аймағынан жаңбыр жаууы мүмкін.
Білім
Халықтың 4,3% жоғары білім алған, ал тағы 14,1% орта білімді бітірген. Жалпы сауаттылық деңгейі 69,8%, ал ер адамдардың арасында 78,4%, әйелдердің арасында 60,8% құрайды.