Тарихи Уаргла

Ибн Халдунның айтуынша, қалаға Бану Варгла тайпасы негіз салған, олар Маграва және Бану Ифран тайпаларының бір бөлігімен бірге Тлемцен аймағынан шығып, Уаргла қаласын құрған. Оаргла берберлері кейіннен Ибади дінін қабылдады, соның арқасында қала Тахерт тұрғындары үшін тартымды пана болды. 11 ғасырда Нил мен Қызыл теңіз арасында көшіп-қонып жүрген Бану Хилал араб тайпасы Тунис, Триполитания (Батыс Ливия) және Константин (Шығыс Алжир) аймақтарына қоныстанды, соның ішінде Уаргла да болды. 19 ғасырда қала оңтүстікке қарай керуен жолындағы және Оңтүстік Сахараны зерттеуге арналған бастапқы нүкте ретінде белгілі болды.

Қазіргі Уаргла

Қала 1990-шы жылдардағы азаматтық тәртіпсіздікке дейін маңызды туристік орталық болды. Көптеген туристер соук-л-эджарда, ескі тас базарында құм гүлдерін сатып алатын. Соук, яғни базар, көне заттармен, қолөнер бұйымдарымен және көйлектерден бастап сақталған кескілерге дейінгі жергілікті өнімдермен толған дәстүрлі дүкендерге толы болды. Осы дүкендердің қарсы бетінде әр түрлі өлшемдегі және пішіндегі құм гүлдері мен минерал үлгілері қойылған. Базар қайта жаңартудан өтті. Соук-л-эджардан алыс емес жерде ескі азық-түлік базары, немесе жергілікті тұрғындардың айтуынша, сенбілік базар орналасқан. Ол да ескі қаланың орталығындағы Ла-Касбахта орналасқан. Базардың ортасы шағын доғаларға бөлінген дөңгелек пішіндес. Орталық дөңгелек құрылыс қазір ет базарына айналған, айналасында жеміс-жидек пен көкөністерді сататын дүкендер мен шаруалардың стендтері орналасқан. Ескі азық-түлік базарының жанында қаланың ең көне екі мешіті орналасқан: "әл Мәсжид әл Атиқ", яғни "ескі мешіт" және ескі Ибади мешіті, қаланың ең белгілі ислам ғалымдарының бірі Талеб ибн Тайебтің мекені. Уаргла халқының бір бөлігі Варгли тілінде сөйлейді, ол Солтүстік Бербер тілдерінің Зенати тобына жатады. Н'Гуссада да Варгли тілінде сөйлейтіндер бар.

Климат

Уаргла Сахара шөліне тән шөлдік климатқа (Koppën Classification BWh) ие. Қаланың жаздары өте ұзақ және тым ыстық, ал қыстары қысқа да жағымды. Уаргла құрамына кіретін Алжирдің ірі қалаларының арасында қаланың орташа температурасы ең жоғары. Шілде айы, ең ыстық ай, шамамен температураны құрайды. Жазда ыстық ауа тұрақты болып, көбінесе температурасы жоғарылайды. Орташа есепте, Уаргла қаласында температура 135 күнден астам және 83 күнден астам уақыт бойы жоғары болады. Температурасы 100°F-қа тең немесе одан жоғары күндердің саны 2014 жылы 99 күнге жетті, ал ең төменгі көрсеткіш 1981 жылы 39 күнды құрады. Салыстыру үшін, Францияның Карпентрас қаласында 1963 жылдан бері температура 100°F-тан жоғары немесе оған тең болған күндердің саны 16 болды. Уаргладағы ең төменгі температура 2005 жылдың 31 шілдесінде тіркелді. Ең жоғары температура 1984 жылдың 13 тамызында тіркелді, бірақ кейбір метеорологтар осы көрсеткішті даулап, 2018 жылдың 5 шілдесінде тіркелген температураны Уаргла, Алжир және Африка құрлығы үшін ең сенімді көрсеткіш деп санайды. Климат әсіресе құрғақ және жаңбыр аз жауатын, көбінесе аспан ашық болады. Уаргла қаласындағы жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері шамамен тек құрайды. Уаргладағы ең жаңбырлы жыл 1903 жыл болды, ал ең құрғақ жыл 1929 жыл болды, жауын-шашын 0 мм болды. 1903 жыл, Уаргладағы ең жаңбырлы жыл болғанымен, ақпаннан қазанға дейінгі тоғыз ай бойы жауын-шашын 0 мм болды. Қаңтар – ең жаңбырлы ай, ал тамыз – ең құрғақ ай. Уарглада температура 0°C-тан төмен түсетін күндер сирек кездеседі. Алайда, егер Уаргланың қалалық аймағынан алысқа кетсе, қала шетінде мұз жиі кездеседі. 0°C-тан төмен күндердің саны бойынша рекорд 1983 жылы тіркелді – қаңтар айында 7 күн, желтоқсан айында 7 күн, барлығы 14 күн. Қалада жылына орташа есеппен 5 күн 0°C-тан төмен болады. Уаргладағы ең суық қыс 1999-2000 жылдары болды, онда 55 күн мұзды болды. Қар Уарглада өте сирек жауады, тек ерекше жағдайларда және аз мөлшерде ғана жауады. Уаргладағы ең төменгі температура 2001 жылдың 16 қаңтарында тіркелді, ал ең төменгі максималды температура 2005 жылдың 27 қаңтарында тіркелді.

Музыка

Питер Чатман, Мемфис Слим деп танылған, фортепианода блюз ойнайтын музыкант, 1971 жылы "Ouargla" деп аталатын буги-вуги аспаптық пьесасын жазды және орындады. Оған барабанда Мишель Денис серіктестік етті. Бұл туынды 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында әйгілі және танымал болған Уаргла оазисіне арналған.