Кіріспе

Pro Test – жануарларға сынақ жүргізуді қолдаған британдық топ. Ол 2006 жылдың 29 қаңтарында SPEAK науқанына қарсы тұру мақсатымен құрылды. SPEAK Оксфорд университетінің биомедициналық және жануарларды зерттеу орталығының құрылысына қарсы болды, SPEAK-тің пікірінше, онда приматтарды сынау орталығы болуы мүмкін. Pro Test алғашқы митингін 2006 жылдың 25 ақпанында өткізді, онда зерттеу орталығын қолдаған жүздеген адам жиналды, ал оған лабораторияға қарсы наразылық білдірген аз санды топ қарсылық көрсетті. Топты 16 жасында Суиндон қаласынан келген Лори Пайкрофт құрды. Топ құрылғаннан кейін британдық газеттер Пайкрофтты «жоғарғы сыныптан шығып қалған», «үй блогеры» және «наразылықтың батыры» деп сипаттады. Қазіргі кезде топты он адамнан тұратын комитет басқарады: ғалымдар (Типу Азиз, Джон Стейн және Дэвид Пристман), бес Оксфорд түлектері мен студенттері, медициналық жазушы Элисон Иден және Пайкрофт. Pro Test өзінің «ғылым, ақылға қонымды пікір алмасу және, ең бастысы, адамзаттың әл-ауқаты» үшін тұрғанын мәлімдейді. Біз тек бейбіт наразылықты қолдаймыз және өз мақсаттарына жету үшін зорлық-зомбылық пен қорқытуды пайдаланатындарды айыптаймыз. Біз жануарларға сынақ жүргізуді медициналық ғылымды дамыту үшін өте қажет деп санаймыз. 2011 жылдың ақпан айында, алғашқы митингісінен бес жыл өткен соң, Pro Test қызметін тоқтатты, «Оксфорд зертханасының құрылысын қорғау, жануарларға зерттеу жүргізудің маңыздылығын арттыру және халықты өмірді сақтайтын медициналық зерттеулерді қолдауға баулу» мақсаттарына жеткенін мәлімдеді. Оның АҚШ-тағы филиалы – Speaking of Research, Ұлыбритания мен АҚШ-та белсенді қызметін жалғастырды.

Өмірбаян

Оксфорд ғылыми-зерттеу орталығының құрылыс алаңы Оңтүстік Паркс жолында, бес метрлік (15 фут) тосқауылдың артында орналасқан. Құрылыс жұмыстарын балаклава киген жұмысшылар, белгісіз көліктерді пайдалана отырып жүргізеді. Алғашқы мердігер, Монпелье компаниясына тиесілі Уолтер Лилли компаниясы, қауіп-қорқыныштарға байланысты жұмыстан бас тартты. Бұл нысан "Оксфордтағы барлық жануарларды зерттеу орталығы" болуға тиіс, - деді зерттеуді қорғау қоғамының бұрынғы директоры Марк Мэттфилд, соның салдарынан "бірқатар жануарларды зерттеу мекемелері жабылуы мүмкін". Pro Test ұйымының құрылуы, "Bite Back" веб-сайтында "Жануарлар азаттығын қорғау фронтының" Оксфорд қызметкерлері мен студенттеріне жасаған қауіп-қорқыныштарымен бірге болды. ALF өкілі Робин Уэбб, "СПЕК-ке қарсы наразылыққа қатысқан жоғары деңгейдегі студенттік топтар нысанаға алынуы мүмкін" деп мәлімдеді. Пайкрофт өзінің LiveJournal сайтындағы блогында, 2006 жылдың 28 қаңтарында Оксфордтағы әйеліне барып, кофехана терезесінен SPEAK демонстрациясын көргеннен кейін Pro Test-ті қалай құрғанын айтады. Пайкрофт, оның әйелі және тағы бір адам жеке қарсы демонстрация ұйымдастырды. Бұл туралы блогында жазғаннан кейін, Пайкрофт бірнеше күн ішінде сағатына 300 рет қаралым жинағанын айтты. Бұқаралық ақпарат құралдарының, Оксфорд студенттерінің және жануарларды сынауды қолдайтын қозғалыстың қызығушылығын оятқаннан кейін, ол екінші демонстрацияны 2006 жылдың 25 ақпанында SPEAK наразылығымен бірге өткізуге шешім қабылдады. "The Times" газетінің мәліметінше, "Pro Test тактикасы жануарлар құқығын қорғаушылардың тактикасына ұқсас, шамамен 150 студент наразылық акцияларын ұйымдастыру үшін веб-сайттар мен чат-форумдарды пайдаланды".

2006 жылғы ақпандағы митинг

Daily Telegraph газетінің хабарлауынша, 800-ден астам студент, ғалым және жұртшылық өкілі 2006 жылдың 25 ақпанында Оксфорд қаласының орталығында өткен наразылыққа қатысты, наразылық кезінде зорлық-зомбылық оқиғалары тіркелмеді. Осы уақытта 150-ден астам SPEAK наразылары қаланың әртүрлі жерлерінде демонстрация өткізді. Бірнеше саясаткер мен ғалым Pro Test демонстрациясына сөз сөйледі. Олардың ішінде Либералды демократтар партиясының ғылым саласындағы өкілі және Оксфорд Батыс және Абингдон округінің депутаты Эван Харрис, Рэдклифф ауруханасының нейрохирургы және Pro Test комитетінің мүшесі профессор Типу Азиз, фармацевтикалық индустрия мен университеттерден қаржы алатын Ғылыми қорғаныс қоғамының өкілі Саймон Фестинг және Pro Test комитетінің мүшесі профессор Джон Стейн болды.

2006 жылғы маусымдағы митинг

Pro Test-ті қолдаушылар 2006 жылдың 3 маусымында Оксфорд қаласынан шеру жасады. Олардың жолы Рэдклифф алаңы, Хай-стрит көшесі арқылы өтіп, университеттің ғылыми аймағындағы зертхананың жанында аяқталды. Сөз сөйлегендердің арасында Колин Блейкмор (сол кезде Медициналық зерттеулер кеңесінің бас директоры), Эван Харрис және Алан Дункан (Көлеңкелі кабинеттің сауда және өнеркәсіп хатшысы) болды. Оксфорд университетінде балалардың генетикалық ауруларын зерттеуші Дэвид Пристман Oxford Mail газетіне митингке қатысу себептерін былай баяндады:

2008 жылғы ақпандағы митинг

Pro Test 2008 жылдың 9 ақпанында Оксфордта үшінші митинг өткізді. BBC хабарлағандай, шамамен 200 адам жануарлар құқығын қорғаушы топтардың "қорқыту мен үрей тудыруына" қарсы наразылық танытты. Мітинг басталғанда, жануарлар құқығын қорғаушы бір адам қарсы наразылық білдіріп ұрандады, бірақ полиция оны алып кетті.

Басқа қызмет түрлері

Оксфорд университетінің атын атамаған ғалымы BBC телеканалына «ғылыми бостандық пен прогрестің болашағы үшін соғыс басталып келе жатыр» деді, сондай-ақ Pro Test науқаны жануарлар құқығын қорғаушыларға қарсы кең ауқымды реакцияның бір бөлігі екенін айтты. Pro Test жануарларға қатысты зерттеулер мәселесін Парламентке жеткізіп, Жануарлардың әл-ауқатын қорғау жөніндегі парламенттік топтың (APGAW) отырысына қатысты. Отырыста Оксфорд биомедициналық зерттеу зертханасын салу мәселесі талқыланды, онда депутаттар мен жұртшылық өкілдері қатысты. Баяндама жасағандардың ішінде Pro Test баспасөз хатшысы Иэн Симпсон және «Медициналық прогресс үшін еуропалықтар» ұйымының докторы Джаррод Бейли болды. Pro Test 2006 жылдың 31 наурызында South Parks Road алаңындағы қызметкерлерге олардың еңбегіне қолдау көрсету мақсатында пончиктер мен торттар таратты. Pro Test Pycroft-ты «Бұл үй жануарларға сынақ жүргізбеуі керек» деген мәлімдеме бойынша Оксфорд университетінің дебат клубында (Oxford Union) өткен пікірсайысқа қатыстырды. Бұл мәлімдемені доктор Гилл Лэнгли, доктор Эндрю Найт, Ури Геллер және Алистер Кьюри қолдады. Оларға қарсы Pycroft, профессор Колин Блейкмор, профессор Джон Стейн және профессор лорд Роберт Уинстон шықты. Дауыс беру нәтижесінде мәлімдеме 273 дауысқа қарсы 48 дауыспен жеңіліске ұшырады. Pro Test ұсынған студенттер арасындағы референдум 2006 жылдың 16 қарашасында өтті. Онда Оксфорд зертханасын салуға және жануарларға тәжірибе жүргізуге қолдау көрсету ұсынылды, нәтижесінде сайлаушылардың шамамен 90% қолдауын тапты. 2006 жылдың 9 мамырында BBC телеканалы Pro Test компаниясының GlaxoSmithKline (GSK) компаниясының он акциясын сатып алғанын хабарлады, бұл компанияға және оның инвесторларына «бірлік таныту» үшін жасалғандықтан деп мәлімдеді. Бұрын жануарлар құқығын қорғаушылар акция иелеріне хаттар жіберіп, акцияларын сатпаса, жеке мәліметтерін жариялайтындарын ескерткен. Аталған хаттарда GSK инвесторларының Huntingdon Life Sciences компаниясымен байланысы болғандықтан мақсатқа алынғаны түсіндірілді. Pro Test акция сатып алудың мақсаты «Ұлыбританияда қорқытуға орын жоқ екенін көрсету» екенін мәлімдеді. Британ премьер-министрі Тони Блэр Pro Test және The People's Petition-ді қолдап, Sunday Telegraph газетінде жарияланған мақаласында «Оксфордтағы Pro Test демонстрациясы Ұлыбританиядағы қоғамдық пікірдің өзгеруінің мысалы болып табылады» деді. BBC Newsnight бағдарламасы 2006 жылдың 24 шілдесінде жануарларға тәжірибе жүргізу тақырыбында пікірсайыс ұйымдастырды. Пікірсайысқа Pro Test өкілдері Типу Азиз, Джон Стейн және Иэн Симпсон, сондай-ақ SPEAK және «Медициналық прогресс үшін еуропалықтар» ұйымының мүшелері қатысты.

Жабылу

2011 жылдың ақпан айында, алғашқы митингісінен бес жыл өткен соң, Pro Test өз мақсаттарына – "Оксфорд зертханасының құрылысын қорғау, жануарлар зерттеулерінің маңыздылығын арттыру және өмірді сақтайтын медициналық зерттеулерді қолдау үшін халықтың көзқарасын өзгерту" – жеткенін мәлімдеп, қызметін тоқтатты. Дегенмен, бастапқыда АҚШ-та құрылған оның тармағы Speaking of Research "Ұлыбритания мен АҚШ-тағы қызметін жалғастыруда".

Pro-Test Italia (Италияның сынағы)

2012 жылдың қыркүйегінде Pro Test ұйымының итальяндық бөлімшесі құрылып, "Pro Test Italia" деп аталды. Оны жануарларға сынақ жүргізуге қарсы күрес күшейгені және үкімет пен қоғамдық пікірге қысым көрсетілуіне алаңдаған ғалымдар мен студенттер тобы құрды. Осы жағдайлардың салдарынан 2012 жылдың шілдесінде Солтүстік Италиядағы "Грин Хилл" бигл өсіру орталығы жабылды. Бұған дейін, айлар бойы жануарлар құқықтарын қорғаушы белсенділер бірнеше рейдтер өткізген, олардың бірі 2012 жылдың 28 сәуірінде орталықтан бірнеше итті ұрлауға әкелді. 2013 жылдың 20 сәуірінде Милан университетіндегі жануарларды зерттеу орталығына тағы бір шабуыл жасалды, нәтижесінде тышқандар мен қояндар босатылып, жылдар бойы жүргізілген зерттеулерге елеулі зиян келтірілді. Бұл шабуылды "Stop Green Hill" ұранымен біріккен белсенділер тобы жасады. Осы оқиғадан кейін Pro Test Italia 1 маусымда Милан қаласында жануарларға сынақ жүргізуді қорғау мақсатында митинг өткізуге шақырды. Митингтің мақсаты – жануарлар құқықтарын қорғаушы белсенділердің әрекеттерін айыптау және медициналық зерттеулерде жануарларды сынап-тексерудің маңыздылығы туралы хабардарлықты арттыру болды. Бұл наразылық "Nature" сияқты халықаралық ғылыми журналдарда және "Italia unita per la corretta informazione scientifica" ("Италия ғылыми ақпарат үшін бірікті") іс-шарасында жағымды жарияланды. 2013 жылдың 19 қыркүйегінде Рим қаласында тағы бір демонстрация өтті, оның мақсаты – Италия үкіметін 2013/63/EU Еуропалық директивасына енгізілген ұлттық түзетулерді қайта қарауға көндіру болды, себебі бұл түзетулер Италиядағы биомедициналық зерттеулерге қауіп тудыруы мүмкін.

Pro-Test Deutschland компаниясы

2015 жылдың мамыр айында Германияда студенттер мен ғалымдар тобы Ұлыбритания мен Италиядағы әріптестерінің үлгісін алып, "Pro Test Deutschland" ұйымын құрды. Pro Test Deutschland – коммерциялық емес ұйым, ол алғаш рет Никос Логотетистің, Тюбинген қаласындағы Макс Планк биологиялық кибернетика институтының директорының, адам емес приматтармен жүргізілетін зерттеулерді тоқтату туралы шешіміне жауап ретінде құрылды. Логотетистің бұл шешімі, Тюбинген институтының маймылдар орналасқан жерінде жасырын түсірілген жануарлар құқығын қорғаушы белсендінің видеосынан кейін қабылданды. Бұл видео 2014 жылдың қыркүйегінде ұлттық телеарнада көрсетілді, нәтижесінде институтқа және жалпы жануарлар зерттеулеріне қарсы наразылық пен жаушылық туды. Осы оқиғалардан кейін ғылыми қауымдастық Тюбинген институтында жүргізілген зерттеулер сияқты жануарлар зерттеулерін қолдауды ашық білдіруге тиісті жауап бермеді. Көптеген шенеуніктер мұндай жағдайға дайын болмаған сияқты көрінді. Сондықтан Pro Test Deutschland өз мүшелері мен қоғамды жануарлар зерттеулері туралы тиімді әңгімелесу және коммуникация жасау қабілетін арттыруға шешім қабылдады. Pro Test Deutschland өзінің мақсатын жариялап, ғалымдардың моральдық қасиеттерінде емес, ғылым туралы айтуға дауыс жоқ екенін көрсетті. Pro Test Deutschland өз дауысын беруді көздеп, осылайша қоғам мен ғалымдар ақпаратталған және әділ пікір алмасуға мүмкіндік алады. Pro Test UK және Pro Test Italia сияқты, жануарлар зерттеулерін жақтап, қоғамдық акциялар мен демонстрациялар арқылы қолдау жинайтын ұйымдардан өзгеше, Pro Test Deutschland ақпаратты бөлісуге және ашық, білімді және бейтарап пікір алмасуды ынталандыруға көбірек қызығушылық танытады. Қазіргі таңда Pro Test Deutschland қызметінің басым бөлігі – жиі қойылатын сұрақтар мен фактілерді тексеру бөлімдерін қамтитын ақпараттық және теңдестірілген веб-сайтты ұстап тұру, сондай-ақ қоғаммен байланыс және БАҚ-пен өзара іс-қимыл жасауға бағытталған. Сонымен қатар, Pro Test Deutschland Тюбинген тұрғындарымен тікелей байланыс орнатуда, мысалы, қалалық алаңда ақпараттық стендтер ұйымдастыру арқылы. Германияда жануарлар зерттеулері туралы хабарлауды қалаған журналистерге неміс тілінде сенімді ақпарат жетіспегендіктен, Pro Test Deutschland көп назар аударды, ұлттық газеттер сұхбаттар жариялады және ұлттық радио өз спикерлерінің біреуін пікірсайысқа шақырды. Pro Test Deutschland бастапқыда Тюбингенде құрылған, қазір ол Германияның басқа қалаларында, мысалы Франкфурт, Бонн, Мюнстер, Геттинген, Лейпциг және Берлиндегі студенттер мен ғалымдарды қамтиды.