Тәжірибелік хирургия және жануарларға жасалатын тәжірибелер
Vivisection
Вивисекция: жануарлар мен адамдардағы эксперименттік хирургия, этикалық нормалар, анестезия талаптары. Зерттеу мақсатындағы тәжірибелер туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эксперименталды хирургия
Experimental surgery
Вивисекция – тірі организмде, әдетте орталық нерв жүйесі бар жануарларда, тірі ішкі құрылымды қарау мақсатында жүргізілетін тәжірибелік хирургиялық операция. Бұл термин көбінесе жануарларға жүргізілетін эксперименттерге қарсы ұйымдар тарапынан тірі жануарларға жасалатын эксперименттерді жалпылама сынау үшін қолданылады, бірақ осы терминді ғылыми қызметпен айналысатын мамандар сирек қолданады. Адамдарға жасалған вивисекция, мысалы, тірі органдарды алу, азаптау түрі ретінде қолданылған.
Vivisection is surgery conducted for experimental purposes on a living organism, typically animals with a central nervous system, to view living internal structure. The word is, more broadly, used as a pejorative catch all term for experimentation on live animals by organizations opposed to animal experimentation, but the term is rarely used by practising scientists. Human vivisection, such as live organ harvesting, has been perpetrated as a form of torture.
Жануарларды вивисекциялау
Басқа тәсілдермен жүзеге асырылмаса, вивисекция әдістерін қажет ететін зерттеулер көбінесе жобалану және іске асыру кезінде сыртқы этикалық бағалаудан өтеді. Көптеген елдерде кез келген омыртқалы жануарға ауырсыну тудыруы мүмкін операциялар үшін анестезия қолдану заңмен міндетті. АҚШ-та «Жануарларды қорғау туралы» заңда «ғылыми тұрғыдан қажеттілік» болған жағдайларды қоспағанда, ауырсыну тудыруы мүмкін кез келген процедурада «тыныштандырғыштар, анальгетиктер және анестетиктер» қолдану талап етіледі. Заң «ғылыми қажеттілікті» анықтамайды және нақты ғылыми процедураларды реттемейді, бірақ федералды қаржыландырылатын әрбір зертханадағы жеке техникаларды мақұлдау немесе қабылдамау әрбір жағдайда Институционалдық жануарларды күту және пайдалану комитетімен анықталады. Бұл комитетте кем дегенде бір ветеринар, бір ғалым, ғалым емес және университеттен тыс тағы бір адам болады. Ұлыбританияда вивисекцияға қатысқан кез келген эксперименттің лицензиясын Ішкі істер министрі беруі керек. «Жануарлар (ғылыми процедуралар) туралы» 1986 жылғы заңда эксперименттік жобаға лицензия беру кезінде «Мемлекеттік хатшы аталған жануарларға тиімді зиянды әсерлерді күтілетін пайдамен салыстырып қарастыруға тиіс» делінген. Австралияда Кодекс практикасы «барлық эксперименттер Жануарлар экспериментінің этикалық комитетінен мақұлдау алуы керек» екенін талап етеді. Бұл комитетке «эксперимент жүргізетін мекемеде жұмыс істемейтін, жануарлардың әл-ауқатымен қызығушылық танытқан адам және жануарлар эксперименттеріне қатысы жоқ қосымша тәуелсіз адам» кіреді. Вивисекцияға қарсылар жануарлар мен адамдардың тірі жаратылыстар ретінде бірдей табиғи құқықтары бар екенін және мақсатына немесе әлеуетті пайдасына қарамастан, басқа тірі жаратылысқа ауырсыну немесе зақым келтірудің қадірсіздік екенін айта отырып, жануарлардың әл-ауқатын қорғау және жануарлардың құқықтарын қорғау қозғалыстарының қалыптасуына үлкен үлес қосты.
Research requiring vivisection techniques that cannot be met through other means is often subject to an external ethics review in conception and implementation, and in many jurisdictions use of anesthesia is legally mandated for any surgery likely to cause pain to any vertebrate. In the United States, the Animal Welfare Act explicitly requires that any procedure that may cause pain use "tranquilizers, analgesics, and anesthetics" with exceptions when "scientifically necessary". The act does not define "scientific necessity" or regulate specific scientific procedures, but approval or rejection of individual techniques in each federally funded lab is determined on a case by case basis by the Institutional Animal Care and Use Committee, which contains at least one veterinarian, one scientist, one non scientist, and one other individual from outside the university. In the United Kingdom, any experiment involving vivisection must be licensed by the Home Secretary. The Animals (Scientific Procedures) Act 1986 "expressly directs that, in determining whether to grant a licence for an experimental project, 'the Secretary of State shall weigh the likely adverse effects on the animals concerned against the benefit likely to accrue. In Australia, the Code of Practice "requires that all experiments must be approved by an Animal Experimentation Ethics Committee" that includes a "person with an interest in animal welfare who is not employed by the institution conducting the experiment, and an additional independent person not involved in animal experimentation." Anti vivisectionists have played roles in the emergence of the animal welfare and animal rights movements, arguing that animals and humans have the same natural rights as living creatures, and that it is inherently immoral to inflict pain or injury on another living creature, regardless of the purpose or potential benefit to mankind.
19 ғасырдағы вивисекция және антививисекция
XIX ғасырдың басында медицинада түбегейлі өзгерістер болып жатты. Ауруханалардың пайда болуы және стетоскоп сияқты жаңа медициналық құралдардың дамуы – медицина саласындағы көптеген өзгерістердің тек бір бөлігі ғана. Сонымен қатар, медициналық тәжірибелерді жақсарту қажеттігіне көз жеткізілді, себебі қолданылып жатқан емдеулердің көпшілігі науқастың жазылуына көмектесе ме, көмектеспесе ме белгісіз, дәлелсіз, дәстүрлі теорияларға негізделген болатын. Емдеудің тиімділігін арттыруға деген сұраныс зерттеулерге баса назар аударды, мақсаты – ауру механизмдерін және анатомияны түсіну. Магендидің тәсілі қазіргі жануарлар құқықтары деп аталатын нәрсені бұзғанмен, Белл мен Магенди вивисекцияны ақтау үшін бірдей логика қолданды: жануарлардың өмірі мен эксперименттерге жұмсалатын шығын адамзаттың игілігі үшін толық ақталды. Магенди британдық қоғамда, жалпы халық арасында және оның замандастары тарапынан, соның ішінде Уильям Шарпи тарапынан кеңінен қарсылыққа тап болды. Шарпи оның тәжірибелерін қатыгездіктен бөлек "мақсатсыз" және "нақты мақсаты жоқ" деп сипаттады, бұл сезімді басқа физиологтар да бөліседі деп мәлімдеді.
At the turn of the 19th century, medicine was undergoing a transformation. The emergence of hospitals and the development of more advanced medical tools such as the stethoscope are but a few of the changes in the medical field. There was also an increased recognition that medical practices needed to be improved, as many of the current therapeutics were based on unproven, traditional theories that may or may not have helped the patient recover. The demand for more effective treatment shifted emphasis to research with the goal of understanding disease mechanisms and anatomy. While Magendie's approach was more of an infringement on what would today be referred to as animal rights, both Bell and Magendie used the same rationalization for vivisection: the cost of animal lives and experimentation was well worth it for the benefit of humanity. Magendie faced widespread opposition in British society, among the general public but also his contemporaries, including William Sharpey who described his experiments aside from cruel as "purposeless" and "without sufficient object", a feeling he claimed was shared among other physiologists.
Дэвид Ферриер және жануарларға қатыгездік жасау туралы заң 1876
Ұлыбританияда 1876 жылы қабылданған «Жануарларға қатыгездік жасау туралы» заңға сәйкес, жануарларға вивисекция жасау мемлекеттік лицензия болған жағдайда ғана рұхсат етілді, сондай-ақ физиологтың жұмысы жаңалыққа толы және мүлдем қажетті болуы тиіс. Мұндай заңнаманың негізін физиолог Дэвид Ферриер қалады. Ферриер 1873 жылы миды түсінуде алғашқылардың бірі болды және жануарларды пайдаланып, мидың белгілі бір бөліктері денедегі басқа жерлердегі дене қозғалысына сәйкес келетінін көрсетті. Ол жануарларды ұйықтатып, оларды зонд арқылы бейсана түрде қозғалтты. Ферриердің тәжірибесі сәтті аяқталды, бірақ көптеген адамдар оның эксперименттерінде жануарларды қолдануын сынады. Осы сынның бір бөлігі діни көзқарастарға негізделді. Кейбір адамдар Ферриердің тәжірибелері ғылым атынан Құдайды адам санасынан бөліп тастайды деп алаңдады. Американдық антививисекция қоғамы вивисекцияны толық жоюды жақтады, ал Вивисекцияны реттеу жөніндегі американдық қоғам сияқты басқалары толық тыйым салудың орнына, қадағалаумен жақсартылған реттеуді қалады. 1908 жылы физиологтардың тек ерлерден құралған тобы құрған Ғылыми-зерттеуді қорғау қоғамы вивисекцияны қорғау мақсатымен құрылды. 1920 жылдары антививисекциялық жақтастар медициналық журналдардың редакциялық саясатына елеулі әсер етті. 12 ғасырда андалузиялық араб ғалымы Ибн Туфаил «Хайй ибн Якзан» атты еңбегінде адамдарға вивисекция жасау туралы кеңінен жазды. Ирандық ғалым Надия Мафтуни бұл тақырыптағы мақаласында оның өлтіру және тірілтуді қолдағандардың алғашқыларының бірі екеніне сенеді. Жапон императорлық армиясының биологиялық және химиялық қаруларды зерттеу және дамыту бөлімшесі болған 731-ші бөлімше, Екінші Қытай-Жапон соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс (1937–1945) кезеңінде адамдармен қатыгез тәжірибелер жүргізді. Филиппиннің Минданао аралында жапондықтар Моро мұсылман әскери тұтқындарына түрлі вивисекциялар жасады, көбінесе анестезиясыз. Нацистердің адамдармен жүргізген тәжірибелері, Йозеф Менгеле жасаған вивисекция сияқты, көптеген медициналық тәжірибелерді қамтыды, әдетте анестезия қолданылмады.
The Cruelty to Animals Act, 1876 in Britain determined that one could only conduct vivisection on animals with the appropriate license from the state, and that the work the physiologist was doing had to be original and absolutely necessary. The stage was set for such legislation by physiologist David Ferrier. Ferrier was a pioneer in understanding the brain and used animals to show that certain locales of the brain corresponded to bodily movement elsewhere in the body in 1873. He put these animals to sleep, and caused them to move unconsciously with a probe. Ferrier was successful, but many decried his use of animals in his experiments. Some of these arguments came from a religious standpoint. Some were concerned that Ferrier's experiments would separate God from the mind of man in the name of science. The American Anti Vivisection Society advocated total abolition of vivisection whilst others such as the American Society for the Regulation of Vivisection wanted better regulation subjected to surveillance, not full prohibition. The Research Defence Society made up of an all male group of physiologists was founded in 1908 to defend vivisection. In the 1920s, anti vivisectionists exerted significant influence over the editorial decisions of medical journals. In the 12th century CE, Andalusian Arab Ibn Tufail elaborated on human vivisection in his treatise called Hayy ibn Yaqzan. In an extensive article on the subject, Iranian academic Nadia Maftouni believes him to be among the early supporters of autopsy and vivisection. Unit 731, a biological and chemical warfare research and development unit of the Imperial Japanese Army, undertook lethal human experimentation during the period that comprised both the Second Sino Japanese War and the Second World War (1937–1945). In the Filipino island of Mindanao, Moro Muslim prisoners of war were subjected to various forms of vivisection by the Japanese, in many cases without anesthesia. Nazi human experimentation involved many medical experiments on live subjects, such as vivisections by Josef Mengele, usually without anesthesia.