Кіріспе

Иордания губернаторлығы Ирбид немесе Ирбед (إربد) – Иорданияның Астанасы Аманнан солтүстікке қарай орналасқан әкімшілік бөлігі. Губернаторлықтың орталығы Ирбид қаласы. Халық саны бойынша Амман губернаторлығынан кейін Иорданияда екінші орында тұр, ал елдегі халық тығыздығы бойынша бірінші орында.

Темір дәуірі

Темір дәуірінде Ирбидтің айналасындағы, сол кезде Ғилаад деп аталатын аймақта израильдіктер қоныстанды. Ар-Рамта – Ирбид облысының екінші ірі қаласы. Ол көбінесе израильдіктердің Гилеадтағы Рамот қаласымен теңестіріледі, бұл қала Левиліктер қаласы және Иордан өзенінің шығысындағы паналы қала ретінде Еврей Библиясында бірнеше рет еске алынады. Темір дәуірінің соңына қарай Ғилаад Израиль патшалығы мен Арам Дамаск арамей патшалығы арасындағы билік күресінің ортасы болды. Патшалар кітабында Рамот-Гилеадта Израиль патшалығы мен Арам Дамаск арасындағы шайқас болғаны айтылады. Сол шайқаста Израильдің патшасы Ахав Яһуда патшасы Йосафатпен бірігіп арамдықтарға қарсы күресті, бірақ жебеден жараланып, жарасынан қайтыс болды. Кейіннен сол жерде Израильдің патшасы Ахазия және Яһуда патшасы Йорам Арам Дамаск патшасы Хазаелге қарсы шайқасты, нәтижесінде Йорам жараланды. Осы қалада Елисей Йосафат ұлы Ехудына май құйды. Б.з.д. 8 ғасырда аймақ ассириялықтардың, одан кейін вавилондықтардың және Ахеменидтер империясының бақылауына өтті.

Классикалық антикалық

Кейіннен аймақ эллиндік, римдік және византиялық өркениеттермен ерекшеленді, олар тарихи және археологиялық ескерткіштерді қалдырды. Арабелла (Ирбид), Капитолия (Бейт Рас), Дион (Ал Хисн) – римдік жасанды төбесі мен кішкентай римдік көлі (су қоймасы) бар, Гадара (Умм Каис), Пелла (Табект Фахел) және Абила (Куаилбе) сияқты римдік және грек қалалары құрылды. Олар Декаполис құрамына кірді: бұл аймақтағы он римдік қаладан тұратын одақ. Гасанидтер Иорданияның солтүстігінде, Ирбид, Голан және Хоран жазықтарын қамтитын мемлекет құрды. Бұл Сирияның ең көркем елдері деп есептелді. Сондай-ақ, мұнда ислам әскерлерінің жабдықталу орындары болды. Христиан діні біздің эрамыздың екінші және үшінші ғасырларында осы аймаққа тарады.

Орта ғасырлар

Ислам дінінің таралуымен, ислами әскерлер алға жылжыды. Нәтижесінде, Шархабил бин Хасна 634 жылы (13 хижра) ислами жеңіске қол жеткізді. Ол Ирбид, Бейт-Рас және Умм-Кайс қалаларын бағындырды. Ислам басшысы Әбу Обида Әмір бин әл-Жаррах Пелланы ашты. 636 жылы (15 хижра), осы жеңістердің шарықталу кезінде, Халид бин әл-Валид Ярмук шайқасында рим әскерлерін талқандады. Осының нәтижесінде ол аймақтағы римдік үстемдікке нүкте қойды. 1187 жылы (583 хижра) Саладиннің әскерлері Хиттинге жетті, онда крест жорықтары тарихындағы ең қатыгез шайқас өтті. Бұл шайқастан кейін Иерусалим қайтарылып алынды және бүкіл аймақ бірте-бірте Әйюбилердің билігіне көшті. Мамлюк дәуірінде Ирбид Түркиядан, Солтүстік Ирактан және Оңтүстік Ресейден келген қажылық керуендері үшін маңызды тоқтау орны болды. Бұл маңызды байланыс орталығы және Мысыр, Хиджаз және Палестина жағалауына қақпа болды, әсіресе Ирбид Дамаскпен байланысқа түскен кезде, бұл мәдени және ғылыми қозғалысқа оң әсер еткенін тарихи жазбалар көрсетеді. Исламдық кеңею, көптеген ғалымдар мен ислам құқықтарының мамандарының таралуымен қатар, Мұхаммедтің сахабаларының көптеген зираттарын, көптеген мешіттерді және ислами құрылыстарды қалдырды, мысалы, қазір мұражайға айналған Дар Ассарайя (бұрынғы түрме), Хибрас Мамлюк мешіті, Ирбид Мамлюк мешіті және Сахам Умаяд мешіті.

География

Ирбид облысы Иорданияның солтүстік-батыс бөлігінде, Ярмук өзенінің алабында және Иордан аңғарында орналасқан. Облыстың көп бөлігі Иорданияның солтүстігі мен Сирияның оңтүстік-батысын қамтитын Хавран үстіртінің бір бөлігін құрайды. Ирбид Астана – Амман қаласынан шамамен 80 км қашықтықта жатыр. Облыстың солтүстігінен Сирия (Голан таулары), батысынан Иордан өзені, шығысынан Мафрак облысы, ал оңтүстігінен Джераш, Аджлун және Балқа облыстары шектеседі.

Экономика

Ирбид облысында үш білікті өнеркәсіптік аймақ (QIZ) бар: Принц Хасан индустриялық қаласы, Кибер-қала және Иордан өзені арқылы өтетін қала. 2001 жылы Принц Хасан индустриялық қаласының таза экспорт құны 274 миллион АҚШ долларына жетті, бұл оның білікті өнеркәсіптік аймақ (QIZ) статусының арқасында мүмкін болды. Киім, химиялық өнімдер және электроника оның негізгі экспорты болды. Ирбид Иорданияның ең маңызды ауыл шаруашылығы өңірлерінің бірі, әсіресе цитрус жемістері, зәйтүн, бидай және ара балы өндірісінде көш бастап тұр.