Кіріспе

Эгофония (британдық ағылшын тілінде, aegophony) – өкпелерді тыңдау (аускультациялау) кезінде дауыс дыбыстарының күшеюі, көбінесе өкпе консолидациясы мен фиброзынан туындайды. Бұл, өкпе тінінің патологиялық өзгерістері сияқты сұйықтық арқылы жоғары жиілікті дыбыстың күшейтілген берілуіне және төменгі жиілікті дыбыстардың сүзіліп қалуына байланысты. Нәтижесінде, адамның дауысы жоғары, мұрынды немесе есектің айғайына ұқсас болады.

Техника

Өкпені стетоскоппен тыңдап жатқанда, науқастан қазіргі ағылшын тіліндегі (жалпы алғанда, Ұлы дауыстық өзгерістен кейінгі) ұзын "E" дауысын айтуын сұрайды.

Интерпретация

Бұл тіркесу кезінде өкпе өрісінің ашық статоскопиялық аускультациясы қалыпты есту арқылы алынған дыбысқа ұқсас дыбысты анықтайды; яғни, науқастың айтқан сөзі өкпе өрісі арқылы өзгеріссіз беріліп, клиникашыға өзгермей естіледі. Өкпе өрісі консолидацияланғанда (сұйықтықпен немесе ісік немесе саңырауқұлақ тобы сияқты басқа қатты массамен толғанда), науқастың айтқан ағылшын тіліндегі ұзақ "E" дыбысы "таза дауысты" ұзақ "E" немесе қазіргі ағылшын тіліндегі ұзақ "A" дыбысы сияқты естіледі. Бұл эффект өкпе өрісіндегі қатты массаның гармониялық қатардағы жоғары жиілікті акустикалық үндеулерін күрт әлсіздетеді, нәтижесінде ағылшын тіліндегі ұзақ "E" дыбысы, онда жоғары жиілікті үндеулер басым, ұзақ "A" дыбысына (онда жоғары жиілікті үндеулер аздап ғана басым, яғни бұрынғыға қарағанда едәуір төмен дәрежеде) айналады. Бұл құбылыс клиникалық жағдайда "E-ден A-ға өту" деп аталады. Егер қызба, тыныс алудың қиындауы және жөтелмен қатар болса, бұл E-ден A-ға өту пневмонияны білдіреді.

Қатынасты терминдер мен әдістер

Біршама байланысты, бронхофония, пекторилоквияның бір түрі, – бұл дәстүрлі тыныс алу тексеруі, онда дәрігер пациенттен «тоқсан тоғыз» сөзін қайталап айтуын сұрап, кеудесін тыңдайды. Ағылшын тілінде «ойыншық қайық», «Скуби Ду» және «көк шарлар» сияқты тіркестер жақсырақ қолданылады. Ұлыбританияда Эдинбургтен Глазгоға дейінгі клиникалық дәрігерлер оның дыбысы дөңгелектілгендігіне байланысты «бір-бір-бір» деген тіркесті пайдаланады. Бронхофония және сыбырлы пекторилоквия да осыған ұқсас терминдер. Механизмі бірдей: сұйықтық немесе тығыздалу дауыстың дыбысын әдетте естілмейтін өкпе шеттеріне күшейтіп жеткізеді.

Этимология

Эгофония грек тіліндегі "ешкі" (αἴξ aix, aig) деген сөзден шыққан, оның себебі дыбыстың ешкінің маңырауына ұқсас болуында.