Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айдин Ағдашлу (آیدین آغداشلو; 30 қазан 1940 жылы туған) – ирандық суретші, график, өнер кураторы, жазушы және кино сыншысы.
Iranian painter (born 1940)
Aydin Aghdashloo (آیدین آغداشلو; born October 30, 1940) is an Iranian painter, graphist, art curator, writer, and film critic.
Ерте өмір және білім
Айдын Ағдашлу, Мұхаммед Бейк Ағдашлу (Хажи Оуф) мен Нахид Нахиевтың ұлы, 1940 жылғы 30 қазанда Рашт қаласының Афахрай ауданында дүниеге келген. Оның әкесі – азербайжандық түркі және Әзірбайжан теңдік партиясының мүшесі болған. Оның отбасы Агдаш қаласынан шыққандығын есептейді. Мұхаммед Бейк Айдынның мектепте сурет салудағы қабілетін және қолмен жасаған үлгілерін көрген соң, оны Рашттан келген суретші және педагог Хабиб Мохаммадиге алып барды. 1959 жылы, 19 жасында, университетке емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін Тегеран университетінің Көркем өнер мектебіне оқуға түсті. 1967 жылы ол оқу бағдарламасының соңғы курсында оқуын аяқтамай шешті.
Aydin Aghdashloo, the son of Mohammad Beik Aghdashloo (Haji Ouf) and Nahid Nakhjevan, was born on October 30, 1940, in the Afakhray neighborhood of Rasht. His father was an Azerbaijani Turk and a member of Azerbaijan Equality Party and his family assumes their surname from the small town of Agdash. After seeing Aydin's talent in painting at school and his hand made models, Mohammad Beik took him to Habib Mohammadi, a painter and a teacher from Rasht. In 1959, at 19, after successfully passing the university entrance examination, he enrolled in Tehran University's School of Fine Arts. In 1967, he decided to leave the program during its final year.
Шығармалары
1975 жылы Ағдашлу Тегерандағы Иран-Америка қоғамында өзінің алғашқы жеке көрмесін өткізді. Көрмеге қойылған суреттер көбінесе су бетінде қалқып жүзетін нәрселер, қуыршақтар және Ренессансқа қатысты жұмыстардан тұрды. 1976-1979 жылдар аралығында Ағдашлу Абгине ва Софалине, Реза Аббаси және Тегерандағы заманауи өнер мұражайларының, сондай-ақ Керман және Хоррам Абад мұражайларының ашылуына көмектесті. 1979 жылғы революциядан және сегіз жылдық соғыстан кейін Ағдашлудың көптеген туындылары еске алулар мен құлау мен зардапқа бет бұрған нысандарды бейнеледі; тастап кетілген лашықтар мен көріністер, сынған шынылары бар жасыл ағаш терезелер, тотыққан құлыптары бар ескі есіктер және қалаларды қиратып, зардапқа ұшыратқан зымырандардың символы ретіндегі қарулар; мұның бәрі суретшінің қиын заманда бастан өткергендердің нәтижесінде біртіндеп құлау мен зардапқа ұшырау туралы ойларын көрсетті. Ол өзінің туындыларында ирандық миниатюраны қолдануды жалғастырды және қазіргі заманғы әлем туралы жеке тұжырымдамаларын жеткізу үшін барлық ирандық классикалық стильдер мен кеңістіктерді пайдаланды. Ағдашлу көптеген жұмыстарын кенепке гуашьпен салады. Бахрам Бейзай мақаласының бір бөлігінде былай деп жазады: "Неге мен бейшаралық танытпайын және егер суреттемеде құндылық болса, бұрынғы атақты суретшілер мен бейнелеушілердің үлгілері біздің қолымыздан шығып кеткенін айтпайын; олар бағалау критерийлері ретінде осы шеберлердің суреттемедегі жетістіктерінің деңгейін растай алады; бірақ Айдын қайта жаңартып жасаған олардың жұмыстары Айдынның суреттемедегі шеберлігінің дәлелі. Суреттеме олардың өнерінің барлығы емес, Айдын үшін де солай. Айдынның қиялы, уақытты сезінуі және өлімге қатысты ойлары оның туындыларын жасаудағы түпкілікті күштер. Суреттерде уақыттың қалдырған іздері және ғаламның немесе адам қолының салған ауыртқылықтары бар. Айдынның суреттерінде осы шеберлердің мақтауы өздерінің және олардың туындыларының өлімге ұшырауына қатысты қайғымен қатар жүреді". 2016 жылдың 12 қаңтарында Францияның Ирандағы елшілігінде өткен салтанатта Ағдашлу "Құрмет легионы" орденімен марапатталды. Ағдашлу 2021 жылдың қазан айында Ханс Мемлингтің қазіргі заманғы өнер саласына тигізген әсерін көрсету мақсатында өткен "Memling Now" көрмесіне қатысты. Көрмеде Ағдашлудың және басқа да белгілі суретшілердің туындылары қойылды. 2022 жылдың жазында Айдын Ағдашлу өзінің көп жылдық досы және әріптесі Аббас Киаростамиді еске алу шарасында сөз сөйледі. Оның жұмысы сондай-ақ Тегерандағы Хома өнер галереясында 2022 жылдың 26 тамызынан 22 қыркүйегіне дейін өткен "Иранның соңғы өнеріне ностальгиялық көзқарас" көрмесіне енді.
In 1975, Aghdashloo held his first individual exhibition at Iran America Society in Tehran. The exhibited paintings were mostly about floating things, dolls and some works about the Renaissance. Between 1976 and 1979, Aghdashloo helped open and launch Museums Abghineh va Sofalineh, Reza Abbasi Museum and Contemporary Arts in Tehran and also Kerman and Khorram Abad Museums. After the 1979 revolution and the eight year war, most of Aghdashloo's works were about memorials and objects proceeding to doom and damage; abandoned huts and views, green wooden rotten windows with broken glasses, old doors with rusted locks, and deadly blades as symbols of missiles hitting the cities; all of them showed the painter's thinking of gradual doom and damage as the passing of hard times. Using Iranian miniature continued in his works and he used every Iranian classic style and space for transferring his subjective concepts about the contemporary world. Aghdashloo paints most of his works by gouache on canvas. Bahram Beyzai writes in a part of his article: "Why shouldn't I be rude and say that if there's a value in copy painting, the patterns of the previous celebrities of painting and visualizing aren't in our reach; so that as evaluation criteria, they can testify for the level of accomplishment of those masters in copy painting; but their works, which Aydin has remade, are proof of Aydin's skill in copy painting. Copy painting wasn't all of their art, as it's not all of Aydin's. It's Aydin's imagination and time sighting and death aware thought that's the final maker of his work. The notches that time has made in the paintings and the oppressions that the cosmos – or man's hand – has inflicted upon them. In Aydin's repaintings, these masters' praise is accompanied by sorrow for their own and their works' mortality." In a ceremony that was held in the French embassy in Iran on Tuesday, January 12, 2016, Aghdashloo received the Legion of Honour. Aghdashloo participated in the exhibition "Memling Now" in October 2021, which aimed to showcase the enduring impact of Hans Memling on the realm of contemporary art. The exhibition prominently featured the works of Aghdashloo alongside other notable artists. In Summer 2022 Aydin Aghdashloo was a speaker in commemoration of his longtime friend and collaborator Abbas Kiarostami. His work was also part of August 26 – September 22, 2022 "A Nostalgic Glimpse Into the Recent Art of Iran" at Homa Art Gallery in Tehran.
Жыныстық қатынаста теріс қылық жасады деген айыптар
2020 жылдың 22 тамызында бұрынғы тілші Сара Оматали 2006 жылдың соңында болған кездесуде Айдын Ағдашлу оны кеңсесінде күшпен ұстап, сүйгенін мәлімдеді. Олар сұхбат алу үшін кездескен болатын. Ирандық жазушы Хушанг Голширидің ұлы Барбад Голшири әкесінің "Принц-Эхтеджаб" романының жаңа басылымында Ағдашлудың суреті болмайтынын хабарлады.
On August 22, 2020, Sara Omatali, a former reporter, publicly stated that during an encounter in late 2006, Aydin Aghdashloo forcibly grabbed her and kissed her in his office, where they had met for an interview. Barbad Golshiri, son of Iranian author Houshang Golshiri, announced that the new edition of his father's novel, Prince Ehtejab, would not include Aghdashloo's painting.
"Нью-Йорк таймс" газетіндегі зерттеу
2020 жылдың 22 қазанында Фарназ Фассихи екі айлық тергеу нәтижелерін «Нью-Йорк Таймс» газетінде жариялады, онда Агдашлудың құрбаны болғанын мәлімдегендермен сұхбаттар берілді. Тергеуге Агдашлуды сексуалдық зорлық-зомбылық жасады деп айыптаған 13 әйел кірді, олардың бірі ересек болмаған. «Нью-Йорк Таймс» мақаласы жарықтанғаннан кейін, сілтеме берілген дереккөздердің бірі – Солмаз Нараги, оның мәлімдемесі бұрмаланғанын ашық айтты. Содан кейін «Нью-Йорк Таймс» парсы тіліндегі мақаласында зорлық-зомбылыққа қатысты айыптауларға «сөздік» деген терминді қосып, түзету жасады (бұл өзгеріс ағылшын тіліндегі нұсқада көрсетілмеген). «Таджробех» журналына берген сұхбатында Агдашлу қоғамдағы билік пен жауапкершілік туралы ойларын бөлісті. «Мен лекция оқып, сабақ беруді бастағанымның бір себебі – білімімді басқалармен бөлісу еді. Мен бұл мүмкіндікті ешқашан теріс пайдаланбадым. Кемінде саналы түрде, мен оны қолданған емеспін. Бәлкім, осының арқасында мен қоғамның құрметіне ие болдым, бірақ одан артық ештеңе болған жоқ». Ол сондай-ақ өмірінде қателіктер жасағанын мойындады, бірақ «Нью-Йорк Таймс» мақаласында және бір блогердің мәліметтерінде айтылғандарды жоққа шығарды, оларды өзінің беделін түзейтін мақсатта жасалған жалған құжаттар деп атады. Суретшілер, галерея иелері және өнер сыншылары бар 205 адам соңғы төрт-бес жылда «Нью-Йорк Таймс» мақаласы мен әлеуметтік желідегі тергеуші журналист Афшин Парвареш туралы ақпарат арасындағы ұқсастықтарға алаңдаушылық білдірді. Олар мақала Парварештің мәліметтеріне негізделген бе және егер дәл болса, неге сотқа ұсынылмағанын сұрайды. Бұл сұрақ Агдашлудың жағдайына қатысты талқылауды күрделілендіреді, ақпараттың сенімділігі және заңдық процедуралар туралы мәселелерді көтереді.
On October 22, 2020, Farnaz Fassihi published two months' worth of investigations, interviewing alleged victims of Aghdashloo in The New York Times. The investigation included 13 women who accused Aghdashloo of sexual abuse, including one who was underage. After the release of the New York Times article, one of the cited sources, Solmaz Naraghi, publicly stated that the report misrepresented her statement. Subsequently, the New York Times made an amendment, incorporating the term 'verbal' into the abuse allegations in the Persian language article (not reflected in the English language version). In an interview with Houman Mortazavi for Tajrobeh Magazine, Aghdashloo shared insights into his perception of power and responsibility within society. "One of the reasons I started lecturing and teaching was to share of my knowledge with others. I have never abused this position. At least consciously, I never used it. Maybe I got the love of the community because of it, but it was nothing more." Furthermore, he acknowledged making mistakes in life but refuted the claims made in a New York Times article and by a source blogger, labeling them as documents and forgeries aimed at ulterior motives such as tarnishing his reputation. 205 individuals, including artists, gallery owners, and art critics, have raised concerns about similarities between the New York Times article and narratives about Mr. Afshin Parvaresh, a social media investigative reporter, over the past four to five years. They question if the article relies on Mr. Parvaresh's information and why it hasn't been presented in court if accurate. This inquiry adds complexity to discussions about Aghdashloo's situation, prompting questions about information credibility and legal processes.
"Құдайға сену" ұжымы айыптауларға жауап берді
2020 жылдың 8 қыркүйегінде ирандық суретші Айдин Ағдашлудың студенттері тобы барлық адамдардың, әсіресе әйелдердің құқықтарын талап ететін бірлескен мәлімдеме жасады. 150-ден астам студент Айдинді қолдау білдіріп, мәлімдемеге қол қойды және олардың оның студенттері болған қауіпсіз және қолдау көрсетілген ортаны сипаттады. Ағдашлудың сабақтарынан өтетін әртүрлі онжылдықтардың студенттері оны шабыттандыратын ұстаз және қамқор тұлға деп атады. Ағдашлуға тағылған айыптауларға жауап ретінде мәлімдемеде олардың жамандау науқанына себепкер болмау үшін әдейі үн қатпауын және қоғамның шындықты табуға бағытталған адал талаптары орындалуына үміттенетінін түсіндірді. Мәлімдеме, қолдау білдірген студенттердің тізімімен аяқталады және Ағдашлудың оған тікелей оқушылық еткендердің көзқарасынан оның қандай әсер еткенін көрсетеді.
On September 8, 2020, a group of students of Iranian artist Aydin Aghdashloo released a collective statement, emphasizing the demand for the rights of all, especially women. More than 150 of Aydin’s students signed a statement in support of him and describe the safe and supportive environment in which they were his students. The students, spanning various decades of Aghdashloo's courses, described him as an inspiring teacher and caring figure. Addressing accusations against Aghdashloo, the statement explained their deliberate choice of silence to avoid contributing to a smear campaign and expressed a hope for the genuine demands of the community to find truth. The statement, concluding with a list of endorsing students, offers insight into Aghdashloo's impact as perceived by those who have directly experienced his teachings and mentorship.
Жеке өмір
1972 жылдан 1980 жылға дейін актриса Шохре Агдашлумен (туған аты Вазири Табар) үйленген. 1981 жылы архитектор Фирүзә "Фай" Атариға үйленді. Олардың Такин және Тара Агдашлу есімді екі баласы болды. Олар ажырасқан. 2022 жылдың 25 қыркүйегінде Айдин Агдашлу Иранның Ұқыптылық полициясы Махса Аминидің қазасынан туындаған наразылықты қолдаған тұңғыш танымал ирандық суретші болды. Ол сондай-ақ 2022 жылдың 20 қазанында жарияланған ирандық суретшілер, ғалымдар, сыншылар, өнер тарихшылары мен кураторлардың елдегі студенттік наразылықтарды қолдаған бірлескен мәлімдемесіне қол қойғандардың бірі болды.
From 1972 until 1980, he was married to actress Shohreh Aghdashloo (née Vaziri Tabar). In 1981 he married the architect Firouzeh "Fay" Athari. Together they had two children, Takin and Tara Aghdashloo. They are divorced. On September 25th 2022, Aydin Aghdashloo was the first prominent Iranian painter to release a personal statement in support of the protests that were sparked by the death of Mahsa Amini by Iran’s Morality Police. He was also one of the signers on a collective statement by Iranian artists, scholars, critics, art historians and curators in support of the student protests in the country published on October 20th, 2022.