Кіріспе

Джастис Джагмоханлал Синха (12 мамыр 1920 – 20 наурыз 2008) – премьер-министр Индира Гандидің сайлауын күштен шығарған 1975 жылғы Уттар-Прадеш штаты мен Радж Нарайн арасындағы сот процесіндегі шешімімен белгілі үнді судьясы.

Заң мансабы

Жағмоханлал Синха Агра университетінде құқық білімін алған. 1943 жылы Синха Бареллиде заңгерлік мансабын бастады, ал 1957 жылы Уттар-Прадеш жоғары сот жүйесіне қабылданып, сот қызметкері болды.

1975 жылғы үкім

Әділ Синханың ең маңызды сәті 1975 жылы болды, ол 1971 жылғы Лок Сабха сайлауында премьер-министр Индира Гандидің жеңісіне шағымдануды қарады. Сот ісі сайлауға қатысты бұзушылықтарға, соның ішінде үкімет қызметкері Яшпал Капурды сайлау жұмыстарына заңсыз түрде жұмысқа тартуға қатысты айыптауларға негізделді. Әділ Синха сот отырысын әділдікке және сот тәуелсіздігіне деген берік назарда жүргізді. Оның премьер-министр сот залына кіргенде адвокаттарға тұруға рұқсат бермеуі сияқты іс-әрекеттері соттың беделін сақтауға деген адалдығын көрсетті. 1975 жылдың 12 маусымында судья Джагмоханлал Синха тарихи үкім шығарып, Индира Гандиді сайлау заңын бұзды деп таныды және Халық өкілдігі туралы заңға сәйкес оны кез келген сайланған лауазымға ие болудан шеттетті.

Тиімділігі мен мұрасы

Джагмоханлал Синха судьяның үкімі Үндістанның саяси тарихындағы шешуші момент ретінде кеңінен танылады. Ол 1975 жылғы 25 маусымда Үндістанда төтенше жағдай жариялануына әсер етті, бұл кезең азаматтық бостандықтардың шектелуімен және жарлық арқылы басқарумен еректелді. Оның мұрасы Үндістанның құқықтық ортасында әділеттілікке және заң үстемдігіне деген адалдықтың символы ретінде сақталады. Оның тарихи үкімі және одан кейін болған оқиғалар көптеген адамдарға соттың демократиялық құндылықтарды сақтаудағы маңызды рөлін еске салады. Үндістанның Бас судьясы Н.В. Рамана оның үкімін зор батылдықпен шығарылған үкім деп бағалады. Сот төрешісі Джагмоханлал Синха көпшілікке көрінбеуге тырысып, тіпті нәтиже жарияланғанға дейін өзінің стенографына із-түзсіз жоғалып кетуін өтінді.

Кейінгі өмірі

Сот төрешісі Жағмоханлал Синханың құқық саласына қосқан үлесі оған ұзаққа созылған танылуға ие болды. Оның батыл үкімдері Үндістанның саяси ландшафтына есімдерін қалдырды және оны құрметпен еске алады. Әділқазы Жағмоханлал Синханың өмірі мен мансабы демократиялық қоғамда әділдікті іздеу және заңды сақтаутың маңыздылығын көрсетеді. Оның осы принциптерге берілгендігі Үндістан құқығы тарихында мәңгілік мұра ретінде сақталды.