Кіріспе
Жеміс ағашы. Garcinia intermedia – жеуге жарамды жемістер беретін тропикалық американдық ағаш түрі. Ағылшын тілінде оны "лимон тамшы мангостині" (Garcinia madruno деген жақын туысымен және ұқсас дәмімен бөлісетін атау) немесе кейде "маймыл жемісі" деп атайды. Испан тілінде "мамейито" деп, ал Коста-Рикада "хорко" деп атайды. Филиппинде оны "берба" деп, ал португал тілінде "ачачаиру" деп атайды. "Ачачаиру" атауы сондай-ақ Боливияға тән, ірі, дөңгелек немесе жұмыртқа тәрізді жемістері бар Garcinia humilis түріне де қолданылады (Ачачаиру туралы көріңіз). G. humilis Австралияда "Ачача" деген атпен саудаға шығарылған.
Garcinia intermedia is a species of tropical American tree which produces edible fruit. In English it is known as the lemon drop mangosteen (a name it shares with the closely related and similarly tasting Garcinia madruno) or sometimes monkey fruit. In Spanish it is called mameyito, though it is known as jorco in Costa Rica. In the Philippines, it is known as berba. In Portuguese it is called achachairu. The name achachairu is also applied to Garcinia humilis, another species native to Bolivia with larger, round or egg shaped fruit (see Achachairu). G. humilis has been commercialized in Australia under the name Achacha.
Өсу
Бұл тез өсетін ағаш шамамен 5 метрге жетеді. Ол топырақтың әртүрлі түрлеріне төзімді, шамамен 4000 фут биіктікке дейін өсе алады. Оны сәтті өсіруге болады және үлкен горшок та жеміс береді. Ол ылғалды ортада, толық күн сәулесінде, үнемі суарғанда жақсы өседі. Жоғары температураға төзімді, бірақ қырысуға төзімді емес болуы мүмкін. Оның кішкентай, ақшыл гүлдері толық гүлді және жеміс кезінде, әсіресе жыл бойы жеміс беретін болса, әдемі декоративтік ағаш болып табылады. Жапырақтары қарама-қарсы орналасқан. Ағашы құмырсқаға төзімді, сондықтан одан бағаналар мен құрал саптары жасайды.
Көбейту
Ағаш көбінесе тұқымдардан көбейтіледі, бірақ оны қалпына отырғызуға да болады. Белгілі сорттары жоқ. Тұқымдар құрғатылса көктемге дейін сақтау қабілетін жоғалтады, бірақ ылғалды сақталса бірнеше ай бойы тірі қалуға мүмкіндік береді.
Жемістер
Ағаш екі жылдың ішінде жеміс бере бастауы мүмкін. Жемістері диаметрі шамамен бір дюйм болатын тегіс шар тәрізді, жұқа сары, қызғылт сары немесе қызыл қабықпен қапталған ақ етті. Оларды жеуге болады, дәмдері жағымды, тәтті-қышқыл. Көбінесе қолмен жеп қояды, бірақ сондай-ақ сусындар, джемдер мен желе жасауға да қолданылады.
Тарату
Орталық Америкаға тән, ол тропиктік аймақтарда сирек өсіріледі.
Қолданылуы
Ешқандай белгілі медициналық қолданысы жоқ, ағаш қабығының құрамында көп мөлшерде танин бар, ал ағашы құрылысқа пайдалы.