Йосемитидегі отты шаршық: Табиғи құбылыс пен тарихы
Yosemite Firefall
Йосемити ұлттық саябағындағы табиғи құбылыс – «Отты шаршық». 1872-1968 ж. Glacier Point-тан қызыл көмірлер төгіліп, жарқыраған сарқырама сияқты көрінген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Йосемити ұлттық паркіндегі қызылкөмір шашудың жазғы құбылысы – табиғи көрініс
Summer event of spilling embers in Yosemite National Park
the natural phenomenon
Йосемити өрт құлауы 1872 жылы басталып, шамамен бір ғасырға созылған жазғы оқиға болды. Онда Йосемити ұлттық паркіне қарасты Мұздық нүктесінен 900 метр төменге, аңғарға ыстық қызылкөмір шашылды. Алыстан қарағанда, ол жарқырап тұрған шарлауыққа ұқсады. Өрт құлауын «Глейшер Пойнт» қонақ үйінің иелері жүргізген. Тарихтан мәлім болғандай, «Карри» лагерінің негізін қалаушы Дэвид Карри әр түн сайын құламаның түбінде тұрып, «От құлай берсін!» деп айқайлап, осымен қызылкөмірді лақтыруға сигнал берген. Өрт құлауы аптасына жеті күн, кешкі сағат 9-да «Кэмп Карри» лагеріндегі қойылымның соңғы бөлігі ретінде орындалған. 1968 жылдың қаңтарында Ұлттық паркілер қызметінің директоры Джордж Б. Хартцог оны тоқтатуға бұйрық берді, себебі көптеген келушілердің келуі шалғындықтарды таптап, зақымдады, сондай-ақ бұл табиғи құбылыс емес еді. ҰПК аңғарды сақтап, оны табиғи күйіне қайтаруды қалады. «Глейшер Пойнт» қонақ үйі 18 айдан кейін өртеніп, қайта жаңартылмады. Йосемити өрт құлауының көрінісі жыл сайын байқалатын табиғи құбылысқа айналды. Алғашқы, адам жасаған өрт құлауынан ерекшелігі, қазіргі заманғы құбылыс – Horsetail Fall (Йосемити) шарлауығында, нақты отты пайдаланбай, отты шарлауыққа ұқсас көріністі қайталайтын табиғат элементтерінің әсері. Бұл құбылыс әр ақпан айында орын алады. Бүгінгі өрт құлауы Йосемити ұлттық паркіне қарасты Эль Капитан тауындағы Horsetail Fall (Ат құлауы) шарлауығында болады, онда батып бара жатқан күннің сәулесі шарлауықты жарықтандырып, оттың жарқыраған ағынына ұқсас жылу мен қызыл түс береді.
The Yosemite Firefall was a summertime event that began in 1872 and continued for almost a century, in which burning hot embers were spilled from the top of Glacier Point in Yosemite National Park to the valley 3,000 feet (900 m) below. From a distance it appeared as a glowing waterfall. The owners of the Glacier Point Hotel conducted the firefall. History has it that David Curry, founder of Camp Curry, would stand at the base of the fall, and yell "Let the fire fall," each night as a signal to start pushing the embers. The firefalls were performed at 9 p. m. seven nights a week as the final act of a performance at Camp Curry. The Firefall ended in January 1968, when George B. Hartzog, then the director of the National Park Service, ordered it to stop because the overwhelming number of visitors that it attracted trampled the meadows, and because it was not a natural event. The NPS wanted to preserve the valley, returning it to its natural state. The Glacier Point Hotel was destroyed by fire 18 months later and was not rebuilt. The spectacle of the Yosemite Firefall has evolved into a natural spectacle observed annually. Unlike the original man made Firefall event, the modern day phenomenon is a captivating interplay of nature's elements that occurs every February, replicating the appearance of a fiery waterfall without the use of actual fire in Horsetail Fall (Yosemite). Today's Firefall occurs at Horsetail Fall on El Capitan in Yosemite National Park, where the setting sun illuminates the waterfall, casting a warm, fiery glow that resembles a cascade of fire.
Дәстүрдің аяқталуы
1968 жылдың қаңтар айында Парк қызметінің директоры Джордж Б. Хартцог адамның жасауымен байланысты оқиғаның, табиғи кереметтерге құрметті ұлғату миссиясына қайшы келетініне байланысты Firefall-ды тоқтатуға бұйрық берді. Хартзогтың пікірінше, отты құлау "қоянға мүйіз сияқты" абсурдты болған. Сонымен қатар, көлік қозғалысы да үлкен мәселе тудырды, себебі әр түн сайын адамдар ең жақсы көріністерді тамашалау үшін барып келген кемпингтер мен шалғынды далалардан үлкен көлік ағыны шығып тұратын. Соңғы Firefall 1968 жылдың 25 қаңтары күні болды. Қыс мезгілі болғандықтан, көп адам болмады.
In January 1968, director George B. Hartzog of the Park Service ordered the Firefall be discontinued on the grounds such a man made event was inconsistent with the Service mission to encourage appreciation of natural wonders. According to Hartzog, the firefall was as appropriate as "horns on a rabbit". Also, the traffic was increasingly problematic, as each night a stream of cars left the campgrounds and meadow areas where people had gone to get the best views. The last Firefall was on Thursday, January 25, 1968. Since it was winter, no crowd was present.
Танымал мәдениетте
Firefall 1954 жылы түсірілген "The Caine Mutiny" фильмінде Вилли Кит пен оның сүйіктісі Мей Уинннің демалысқа Йосемитиге баруы көрсетілген. Фильм сол аттас кітапқа негізделген, және кітапта да Firefall суреті бар. 1974 жылы музыкант Рик Робертс өзінің тобын "Firefall" деп атады, бұл Йосемитидегі керемет құбылысқа арналған. Ричард П. Пауэллдің "Оқтармен айт" романының мән-жайы Firefall-да орын алады.
The Firefall can be seen in the 1954 movie The Caine Mutiny when Willie Keith and his girlfriend, May Wynn, visit Yosemite for shore leave. The movie is based on the book of the same name, which also has the Firefall in it. In 1974, musician Rick Roberts named his band "Firefall" after the Yosemite spectacle. The dénouement of Richard P. Powell's novel Say It With Bullets takes place at the Firefall.
Қазіргі кездегі өрт
Йосемитидегі Отты шарлауықтың тартымдылығы уақыт арқылы өтіп, жыл сайын тамашаланатын табиғи құбылысқа айналды. Алғашқы, адам жасаған Отты шарлауық шарасынан өзгеше, қазіргі заманғы құбылыс – наурыз айында Horsetail Fall (Йосемити) шарлауығында нақты отты пайдаланбастан, отты шарлауық сияқты көріністі тудыратын табиғат элементтерінің әсерлі үйлесімі.
The allure of the Yosemite Firefall has transcended through time, evolving into a natural spectacle observed annually. Unlike the original man made Firefall event, the modern day phenomenon is a captivating interplay of nature's elements that occurs every February, replicating the appearance of a fiery waterfall without the use of actual fire in Horsetail Fall (Yosemite).
Пайда болуы
Бүгінгі Firefall (От құлауы) – Йосемити ұлттық паркіндегі Эль Капитан тауындағы Horsetail Fall (Ат құлауы) шағыласында пайда болады. Күн батқандағы сәулелер сарқыраманы жарықтандырып, оттың төгілгендей жылу, қызыл түс береді. Бұл құбылыс көбінесе ақпан айының ортасынан соңына дейін байқалады, ең жоғары қарқындылығы әдетте жыл сайын 21 ақпанда тіркеледі. Алтын түстер күн батқанға шамамен 35 минут бұрын көріне бастайды, ал жарқын қызғылт және қызыл түстер күн батқанға 10–15 минут бұрын айқын болады. Бұл табиғаттың ғажайыбы күннің түсу бұрышына және Horsetail Fall-тегі судың болуына тікелей байланысты, ал судың мөлшері соңғы жауын-шашын мен қардың еруіне байланысты өзгереді.
Today's Firefall occurs at Horsetail Fall on El Capitan in Yosemite National Park, where the setting sun illuminates the waterfall, casting a warm, fiery glow that resembles a cascade of fire. This spectacle predominantly occurs from mid to late February, with the peak intensity usually observed around February 21 each year. The golden hues begin to appear approximately 35 minutes before sunset, with the vibrant orange and red colors becoming prominent 10–15 minutes before sunset. This natural marvel is highly dependent on the sun's specific angle of descent coupled with the availability of water in Horsetail Fall, which is subject to recent precipitation and snowmelt.
Деректерді қарау
Бұл құбылысты тамашалаушылар парктегі әртүрлі бақылау орнынан көре алады, оның ішінде Төрт мильдік саяхат, Тафт нүктесі, Эль-Кап шалқымасы және Туннельдік көрініс. Бұл сарқырама "Аттың құйрығы" деп аталады және Эль-Капитанның оң жағында орналасқан. Осы кереметті көруді жоспарлап отырғандар үшін парк ақпан айында белгілі бір күндерде уақытша көлікке тіркелуді міндетті етіп, тәжірибенің тыныш және табиғаты бұзылмаған күйде сақталуын қамтамасыз етеді. Дегенмен, осы дәстүрді басқару, насихаттау және сақтау қазіргі заманғы сынақтар мен мүмкіндіктерге бейімделу үшін өзгеріп дамыды.
Viewers can marvel at this phenomenon from various vantage points within the park, including the Four Mile Hike, Taft Point, El Cap Meadow, and Tunnel View. The waterfall itself is known as Horsetail Fall and is located on the far right side of El Capitan. For those planning to catch a glimpse of this wonder, the park has set specific dates in February when Temporary Vehicle Reservations are required to access the park, ensuring the experience remains serene and unspoiled. However, the management, promotion, and preservation of this tradition have evolved to adapt to contemporary challenges and opportunities.
Әлеуметтік медиа және цифрлық байланыс
Firefall шарасын танымал етуде әлеуметтік желілердің ролі ерекше. Әлеуметтік платформаларда бөлісілген суреттер мен оқиғалар шараның танымалдығын күрт арттырып, жыл сайын келушілер санын молайтып, табиғатқа құштарлар мен Йосемитиді жақсы көретіндердің цифрлық қауымдастығын қалыптастырды. Бұл жүйе келушілер ағынын ұйымдастыруға көмектеседі, олардың парктің табиғатты қорғау ережелерін сақтай отырып, жағымды әсер алуын қамтамасыз етеді. Осы шаралар арқылы Ұлттық парқ қызметі осы бағалы дәстүрді сақтау мен қоршаған ортаны қорғаудың маңызды міндетін теңгертуді мақсат етеді, соның арқасында қазіргі заманғы Firefall құбылысы Йосемити ұлттық паркінің табиғи сұлулығын сақтап, әрі таң қалдырып, шабыттандыра береді.
The role of social media in popularizing the Firefall event is notable. Images and experiences shared on social platforms have significantly contributed to the growing popularity of the event, drawing more visitors each year, and fostering a digital community of nature enthusiasts and Yosemite admirers. This system helps to organize the influx of visitors, ensuring they have a pleasant experience while adhering to the park's conservation policies. Through these measures, the National Park Service aims to balance the preservation of this cherished tradition with the essential goal of environmental conservation, ensuring that the modern day Firefalls continue to awe and inspire while safeguarding the pristine beauty of Yosemite National Park.