Алвин Лэнгдон Коберн: Америкалық фотографтың өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Америкалық фотограф

Элвин Лэнгдон Коберн (11 маусым 1882 – 23 қараша 1966) – 20 ғасырдың басындағы фотограф, американдық пикториализмнің дамуында маңызды рөл атқарған тұлға. Ол көтеріңкі бұрыштан қараудың көрнектілік мүмкіндіктерін алғашқылардың бірі болып баса көрсетті және кейіннен толық абстрактілі фотосуреттер жасады.

Балалық шағы (18821899)

Кобёрн 1882 жылдың 11 маусымында Бостон қаласында, Массачусетс штатының 134 East Springfield Street мекенжайында орта таптық отбасында дүниеге келді. Оның сәтті Coburn & Whitman Shirts фирмасын құрған әкесі, Алвин жеті жасқа келгенде қайтыс болды. Содан кейін оны анасы Фанни ғана өсірді, ол жасөспірім шағында қайтадан тұрмысқа шықса да, оның ерте өміріне ең басты ықпал етті. Кобёрн өзінің өмірбаянында: "Анам өте күшті мінезді, ерекше әйел еді, ол менің өмірімді бақылауға тырысты. Біздің өміріміз бойындағы қарым-қатынасымыз – нағыз шайқас болды" деп жазды. 1890 жылы отбасы Лос-Анджелестегі анасының туыстарына барды, олар оған 4x5 Kodak камерасын сыйға берді. Ол бірден камераға ғашық болды, және бірнеше жылдың ішінде визуалды композиция және қараңғы бөлмедегі техникалық шеберлік саласында ерекше талант көрсетті. 1898 жылы, 16 жасқа келгенде, ол өзінің туысы Ф. Холланд Деймен танысты, ол бұл кезде әлдеқашан халықаралық деңгейде танымал және зор ықпалға ие фотограф еді. Дей Кобёрннің талантын мойындап, оған кеңес берді және оны фотосуретке мансап ретінде кірісуге ынталандырды. 1899 жылдың соңында анасымен бірге Лондонға көшіп келді, онда олар Деймен кездесті. Дейді Корольдік фотографиялық қоғам Лондон қаласында өтетін көрме үшін ең жақсы американдық фотографтардың суреттерін іріктеуге шақырған еді. Ол өзімен бірге жүзден астам фотосурет әкелді, олардың ішінде тоғызы Кобёрннікі болды – ол кезде ол 17 жаста еді. Туысының көмегімен Кобёрн мансабында үлкен алғашқы қадам жасады.

Атак-даңққа жетуі (1900-1905)

Кобурнның Корольдік фотографиялық қоғамындағы басылымдары тағы бір маңызды фотограф Фредерик Х. Эванстың назарын аударды. Эванс сол кезде фотографиялық эстетиканың ең жоғары авторитеті саналған көркем фотографтар қауымдастығы Linked Ring-тің негізін қалаушылардың бірі болды. 1900 жылдың жазында Кобурн олармен бірге көрмеге шақырылды, бұл оны сол заманғы ең беделді фотографтардың қатарына қосты. 1901 жылы Кобурн бірнеше ай Парижде тұрды, фотограф Эдвард Штайхен мен Роберт Демачиден оқу үшін. Содан кейін ол анасымен бірге жылдың қалған бөлігінде Франция, Швейцария және Германияны аралап шықты. 1902 жылы Америкаға оралғаннан кейін Кобурн Нью-Йоркте әйгілі фотограф Гертруда Кезебирмен оқыды. Ол Бесінші авенюде фотостудия ашты, бірақ сол жылы көп уақытын Массачусетс штатындағы Артур Уэсли Доудың өнер мектебінде оқуға жұмсады. Оның анасы да мүмкіндігінше ұлын қолдауын жалғастырды. Стиглиц бір сұхбатта: «Фанни Кобурн Дей мен мені Альвиннің Штайхеннен жақсырақ фотограф екеніне көндіруге көп күш сарп етті» деді. Келесі жылы Кобурн Linked Ring-тің мүшесі болып сайланды, бұл оны осы топтың ең жас мүшесінің бірі және осындай құрметке ие болған азаматтардың санатындағы небары бірнеше американдықтардың біріне айналдырды. Мамыр айында ол Нью-Йорктегі Камера клубында өзінің алғашқы жеке көрмесін ұйымдастырды, ал шілдеде Стиглиц оның гравирасының бірін Camera Work, No. 3 журналында жариялады. 1904 жылы Кобурн «Метрополитен» журналының тапсырмасымен Англияның көрнекті суретшілері мен жазушыларын, соның ішінде Г.К. Честертон, Джордж Мередит және Г.Г. Уэллс-ті суретке түсіру үшін Лондонға оралды. Бұл сапарда ол Эдинбургте танымал суретші Ж. Крейг Аннанды кездестірді және пионер фотографтар Хилл мен Адамсонның түсірген суреттерінің мотивтерін зерттеді. Оның тағы алты суреті Camera Work, No. 6 (сәуір 1904) журналында жарияланды. 1905 жылы ол американдық суретші Леон Дабоның суретін түсірді. Кобурн 1905 жылдың және 1906 жылдың көп бөлігінде Лондонда болды, Англия айналасында портреттер мен пейзаждар түсірді. Ол Генри Джеймсті «The Century» журналы үшін суретке түсірді және Роберт Луис Стивенсонның «Эдинбург: Суреттік жазбалар» сериясын бейнелеу мақсатымен Эдинбургке қайта оралды.

Coburn's prints at the Royal Photographic Society attracted the attention of another important photographer, Frederick H. Evans. Evans was one of the founders of the Linked Ring, an association of artistic photographers that was considered at that time to be the highest authority for photographic aesthetics. In the summer of 1900 Coburn was invited to exhibit with them, which elevated him to the ranks of some of the most elite photographers of the day. In 1901 Coburn lived in Paris for a few months so he could study with photographer Edward Steichen and Robert Demachy. He and his mother then toured France, Switzerland and Germany for the remainder of the year. When they returned to America in 1902, Coburn began studying with famed photographer Gertrude Käsebier in New York. He opened a photography studio on Fifth Avenue but spent much of his time that year studying with Arthur Wesley Dow at his School of Art in Massachusetts. At the same time, his mother continued to promote her son whenever she could. Stieglitz once told an interviewer, "Fannie Coburn devoted much energy trying to convince both Day and me that Alvin was a greater photographer than Steichen." The following year Coburn was elected as an Associate of The Linked Ring, making him one of the youngest members of that group and one of only a few Americans to be so honored. In May he was given his first one man show at the Camera Club of New York, and in July Stieglitz published one of his gravures in Camera Work, No. 3. In 1904 Coburn returned to London with a commission from The Metropolitan Magazine to photograph England's leading artists and writers, including G. K. Chesterton, George Meredith, and H. G. Wells. During this trip he visited renowned pictorialist J. Craig Annan in Edinburgh and made studies of motifs photographed by pioneering photographers Hill and Adamson. Six more of his images were published in Camera Work, No. 6 (April 1904). In 1905 he photographed American artist Leon Dabo. Coburn remained in London throughout 1905 and much of 1906, taking both portraits and landscapes around England. He photographed Henry James for The Century magazine and returned to Edinburgh for a series he intended to be visualizations of Robert Louis Stevenson's Edinburgh: Picturesque Notes.

Символистік кезең (19061912)

1906–07 жылдар Кобурн үшін ең жемісті және маңызды жылдар болды. Ол 1906 жылы Корольдік фотографиялық қоғамда (Джордж Бернард Шоудың алғы сөзі бар каталогпен бірге) және Ливерпульдің фотосуретшілер қауымдастығында жеке көрмелер өткізді. Шілде айында бес қараңыз "Camera Work" журналында (No. 15). Сонымен қатар ол Лондонның фотогравировка мектебінде фотогравировкамен жұмыс істей бастады. Осы уақытта Кобурн өзінің ең танымал портреттерінің бірін жасады, онда Джордж Бернард Шоу Роденнің "Ойлаушысы" ретінде жалаңаш бейнеленген. Жазда ол Жерорта теңізінде саяхат жасап, күзде Париж, Рим және Венецияға барып, Генри Джеймстің романдарының американдық басылымының фронтиспісін жасады. Парижде ол Штайхеннің Autochrome түсті фотосуреттерін көріп, одан осы процесті үйренді. 1907 жылы Кобурнның мансабы осыншалықты дамыған еді, Шоу оны "дүниедегі ең ұлы фотограф" деп атады, дегенмен ол кезде оның жасы 24-те ғана болды. Ол Нью-Йорктегі Стиглицтің беделді Little Galleries of the Photo Secession галереясында жеке көрме өткізу арқылы және Лондондағы New English Art Galleries галереясында халықаралық көрме ұйымдастыру арқылы сәттілігін жалғастырды. Америкалық өнер жинаушы Чарльз Ланг Фриердің өтініші бойынша Кобурн қысқа уақытқа АҚШ-қа оралды, сонда ол Фриердің шығыс өнерінің үлкен коллекциясын және Уистлердің гравюраларын суретке түсіре алды. Кобурн шығыс суретшілерінің "экзотикалық" стиліне қызығып, бұл оның ойлауына да, сурет салуына да әсер ете бастады. 1908 жылдың қаңтарында Кобурнның тағы он екі фотосуреті "Camera Work" журналында (No. 21) жарияланды. Сол нөмірде Кобурнға қатысты кейбір қатал сөздерді айтқан анонимді мақала жарық көрді: Кобурн өзінің бүкіл мансабында сүйікті бала болды. Ол бәрін ләззат алады; оның жұмысы туралы және оның жұмысы туралы қарама-қайшы пікірлерге көңілі толады және барлық мықты адамдар сияқты ол не қалайтынын және немен айналысатынын жақсы біледі. Оның жалғыз көңіл көтеруі – әңгіме болу. Авторы, бәлкім, Стиглиц болған шығар, ол кейде фотографты көтермелеуге де, сөгіс беруге де қуанады, әсіресе егер ол адам тым мақтаншақ болып бара жатқанын сезінсе. Сын олардың қарым-қатынасына ұзақ уақыт әсер етпеді, өйткені екеуі де көптеген жылдар бойы жақын әріптестер болып қалды. Көктемде Кобурн тағы бір жеке көрме өткізді, бұл жолы Нью-Йорктегі Гупил галереясында. Көп ұзамай ол Стиглицке: "Қазіргі кезде толығымен сұр түсті басып шығару автохромдардың реакциясы деп ойлаймын" деп жазды. Келесі жылы Стиглиц Кобурнға өзінің галереясында екінші жеке көрмесін берді, ол кезде ол "291" деп аталды. Кобурнның сол кездегі танымалдылығының тағы бір белгісі – Стиглиц тек бір фотографқа екі көрме ұйымдастырды – Эдвард Штайхенге. Лондонға оралғанда Кобурн үлкен студиясы бар жаңа үй сатып алып, екі баспа станогын орнатты. Ол өзінің суреттерінен "London" атты кітап шығаруға арналған мектепте алған дағдыларын қолданды. Кобурн 1910 жылы Америкаға оралып, Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Олбрайт Нокс көркемсурет галереясында 26 суреттен тұратын көрме ұйымдастырды. Келесі жылы ол АҚШ-та кеңінен саяхаттай бастады, Аризонаға Grand Canyon-ды және Калифорнияға Йосемити ұлттық паркін суретке түсіру үшін барды. 1912 жылы Нью-Йоркке оралып, "New York" кітабында жариялаған жаңа фотосуреттер сериясын түсірді. Осы кезеңде ол өзінің ең танымал суреттерін, соның ішінде ең танымал суреті "The Octopus" суретін жоғарыдан түсірген. Нью-Йоркте ол Бостондық Эдит Уайтман Клементпен 1912 жылы 11 қазанда танысып, үйленді. Қарашада Кобурн әйелімен бірге Англияға оралды, ал жиырма үш трансатлантикалық саяхаттан кейін ол ешқашан АҚШ-қа қайтып оралмады. 1915 жылы Кобурн Лондондағы Корольдік фотографиялық қоғамда және АҚШ-тағы Олбрайт Нокс көркемсурет галереясында көрсетілген "Фотографияның ескі шеберлері" көрмесін ұйымдастырды. Келесі жылы оның өмірінде екі маңызды оқиға орын алды. Ол Джордж Дэвисонмен танысты, ол теософия мен масондыққа қатысы бар фотограф және меценат. Бұл Кобурнды мистика, метафизикалық идеалдар мен друидизмді зерттеу жолына бастады. Ол Езра Паундпен танысты, ол оны Ұлыбританиядағы қысқа өмір сүрген Вортизм қозғалысына енгізді. Оның жаңа визуалды эстетикасы Кобурнды қызықтырды және оның рухани ізденісінің өсуіне байланысты ол өзінің фотосурет стилін қайта қарастыра бастады. Ол Паундтың әртүрлі өлшемді үш суретті бір-біріне жапсырып, батыл және ерекше суретті жасады. Ұзақ уақыт өтпей ол осы жартылай бейнелі суреттен абстрактілі суреттер сериясына көшті, олар ең алғашқы бейнелемеген фотосуреттердің бірі болып саналады. Осы суреттерді жасау үшін Кобурн үш айнаны бірге бекітілген калейдоскоп тәрізді құрал ойлап тапты, оны камера линзасына орнатқанда суретті шағылыстырып, бөліп көрсететін еді. Паунд осы құралды "Vortoscope" деп атады, ал нәтижесінде алынған фотосуреттерді "Vortographs" деп атады. Ол бір айдың ішінде түсірілген шамамен 18 түрлі Vortograph жасады, бірақ олар 20 ғасырдың басындағы фотографиядағы ең әсерлі суреттердің бірі болып саналады. 1917 жылы ол Лондондағы Camera Club-та Vortographs және суреттер көрмесін ұйымдастырды. Ол жақында Езра Паундтың "Пост-импрессионизм" деп атаған стилінде сурет салуды бастады, ал оның ерекше фотосуреттерімен бірге көрсетілген "екінші тартпақ" суреттері аралас пікірлерге ие болды. Стиглиц әсіресе Кобурнның суреттеріндегі өзгеріске наразы болды және ол дайындап жатқан көрмеге бірнеше суретті қабылдаудан бас тартты. 1919 жылдың 18 маусымында ол Бармут қаласындағы Mawddach Masonic Lodge No.1988 ложасына қабылданды және 1961 жылдың 28 қыркүйегіне дейін мүше болып қалды. Кобурн масондармен көбірек айналысып, Royal Arch Mason атағына ие болды. Ол сондай-ақ Societas Rosicruciana қоғамына қосылып, метафизикалық зерттеулерге терең бойлады. Ақырында ол өзінің өмірінің көп бөлігін осы зерттеулерге арнады, фотографияны басты қызығушылығы ретінде тастап кетті. 1922 жылы Кобурн өзінің бастапқы жылдарына оралып, 10 жылдан астам бұрын түсірген портреттерінен тұратын "More Men of Mark" атты екінші кітабын жариялады. Бұл томға бұрын жарияланбаған Паунд, Томас Харди, Фрэнк Харрис, Джозеф Конрад, Израиль Зангвилл және Эдмунд Дулак сияқты тұлғалардың фотосуреттері енді.

The years 1906–07 were some of the most prolific and important for Coburn. He began 1906 by having one man shows at the Royal Photographic Society (accompanied by a catalog with a preface by George Bernard Shaw) and at the Liverpool Amateur Photographic Association. In July five more gravures were published in Camera Work (No. 15). At the same time he began to study photogravure printing at the London County Council School of Photo Engraving. It was during this time that Coburn made one of his most famous portraits, that of George Bernard Shaw posing nude as Rodin's The Thinker. In the summer he cruised round the Mediterranean and traveled to Paris, Rome and Venice in the fall while working on frontispieces for an American edition of Henry James' novels. While in Paris he saw Steichen's Autochrome color photographs and learned the process from him. By 1907 Coburn was so well established in his career that Shaw called him "the greatest photographer in the world," although he was only 24 years old at the time. He continued his success by having a one man show at Stieglitz's prestigious Little Galleries of the Photo Secession in New York and by organizing an international exhibition of photography at the New English Art Galleries in London. At the request of American art collector Charles Lang Freer, Coburn briefly returned to the U. S. so he could photograph Freer's large collection of oriental art and Whistler prints. Coburn became captivated with the "exotic" style of the oriental artists, and it began to have an influence in both his thinking and his photography. In January 1908, twelve more of Coburn's photographs were published in Camera Work (No. 21). In the same issue there was an anonymous article that leveled some harsh words at him:

Coburn has been a favored child throughout his career No other photographer has been so extensively exploited nor so generally eulogized. He enjoys it all; is amused at the conflicting opinions about him and his work, and, like all strong individuals, is conscious that he knows best what he wants and what he is driving at. Being talked about is his only recreation. The author was probably Stieglitz, who sometimes delighted in both promoting and castigating a photographer, especially if he felt the person was becoming too conceited. The criticism did not seem to have a long term effect on their relationship, as both continued to be close colleagues for many years. In the spring Coburn had another one man show, this time at the Goupil Galleries in New York. Soon afterwards he wrote to Stieglitz: "Printing almost entirely in gray now think it a reaction from the autochromes. " The next year Stieglitz gave Coburn his second one man exhibition at his gallery, which by then had come to be known simply as "291". Another sign of Coburn's prominence at that time was that Stieglitz had only given two shows to one other photographer – Edward Steichen. Back in London, Coburn bought a new home with a large studio area where he set up two printing presses. He proceeded to use the skills he had learned at the County Council School to publish a book of his own photographs called London. Coburn returned to America in 1910, exhibiting 26 prints at the Albright Knox Art Gallery in Buffalo, New York. He began traveling extensively in the U. S. for the next year, going to Arizona to photograph the Grand Canyon and to California to take photos in Yosemite National Park. He came back to New York in 1912 and took a series of new photos which he published in his book New York. It was during this period that he made some of his most famous photographs from elevated viewpoints, including his best known image The Octopus. While in New York he met and married Edith Wightman Clement of Boston on October 11, 1912. In November Coburn and his wife returned to England, and after twenty three transatlantic crossings he never again returned to the United States.</blockquote>

In 1915 Coburn organized the exhibition Old Masters of Photography, shown at the Royal Photographic Society in London and at the Albright Knox Art Gallery in the U. S. The show included many historical prints from Coburn's own collection. The following year two pivotal events occurred in his life. He met George Davison, a fellow photographer and a philanthropist who was involved in Theosophy and Freemasonry. This started Coburn on a path of studying mysticism, metaphysical ideals and Druidism. He met Ezra Pound, who introduced him to the short lived Vorticism movement in Britain. Its new visual aesthetics intrigued Coburn and, provoked by his growing spiritual quest, he began to re examine his photographic style. He responded by making a bold and distinctive portrait of Pound, showing three overlapping images of differing sizes. Within a brief period he moved from this semi representative image to a series of abstract images that are among the first completely non representative photographs ever made. To make these images Coburn invented a kaleidoscope like instrument with three mirrors clamped together, which when fitted over the lens of the camera would reflect and fracture the image. Pound called this instrument a "Vortoscope" and the resulting photographs "Vortographs". He made only about 18 different Vortographs, taken over a period of just one month, yet they remain among the most striking images in early 20th century photography. In 1917 he had a show of Vortographs and paintings at the Camera Club in London. He had recently started painting, in what Ezra Pound called Post Impressionist style, and the combination of "second rate" paintings along with his highly unusual photographs received mixed reviews. Stieglitz in particular did not like the change in Coburn's imagery, and he rejected several prints for a show he was putting together. On June 18, 1919, he was initiated into Mawddach Masonic Lodge No.1988 in Barmouth and was a member until he resigned on September 28, 1961. Coburn became increasingly involved with the Freemasons, achieving the title of Royal Arch Mason. He also joined the Societas Rosicruciana and delved further into metaphysical studies. Eventually he would devote most of his life to these studies, foregoing photography as his primary interest. In 1922 Coburn briefly returned to his roots when he published More Men of Mark, a second book of portraits he had taken more than 10 years earlier. This volume included previously unpublished photographs of subjects who included Pound, Thomas Hardy, Frank Harris, Joseph Conrad, Israel Zangwill and Edmund Dulac.

Рухани адалдық (19231930)

1923 жылы Кобурн өмірінің соңына дейін оған зор әсер ететін адаммен танысты. Бұл адам Универсалды Тәртіптің, бұрын Ежелгі Даналық Ордені деп аталған, салыстырмалы діни топтың басшыларының бірі болды. Бұл топ «Эрметик Шындық Қоғамы» деген атпен қоғамдық лекциялар ұйымдастырып, «Ғылым ғибадатханасы» журналын жариялаған. Адамның кім екені – әр нәрседе ұлы және жақсы деп сипатталған – Кобурнға мәлім болған, бірақ Қоғамның қатаң анонимділік ережесіне байланысты Орденнен тыс адамдардан жасырылған. Оның мистикаға, әсіресе масондыққа деген терең қызығушылығы өмірінің қалған бөлігін толыққанды игерді. Кобурн масондықтың тарихын, сондай-ақ оккультизм мен мистиканың түрлі салаларын зерттеді. Ол Англия мен Уэльс аймалдарын аралап, масондық жиналыстардағы зерттеулеріне негізделген көптеген лекциялар оқыды. Ол сонымен қатар орындалатын рәсімдер мен ғұрыптарға, олардың бастауына және символизміне ерекше қызығушылық танытты. 1927 жылы Кобурн Уэльс Горседтің немесе Друидтар Кеңесінің құрметті Оваты болды және «Маби и Триоэд» (Триаданың Ұлы) деген уэльс есімін алды. 1928 жылы анасы қайтыс болды. Ол өмірінің көп бөлігінде оған зор ықпал еткен, ал оның өлімі оның діни мүдделерге деген жаңа берілгендігінің дұрыс бағыт екенін көрсеткен тағы бір белгі болды.

Кейінгі өмірі (19311966)

1930 жылы Кобёрн фотосуретке деген қызығушылығының басым бөлігін жоғалтты. Ол өзінің өткені енді оған көп пайда келтірмейді деп шешті және жаз бойы 15 000-ға жуық шыны және пленка негативтерін жойды – дерлік өмірінің барлық туындыларын. Осы жылы ол қазіргі заманғы және тарихи фотосуреттердің кең жинағын Корольдік фотографиялық қоғамға сыйлады. Бір жыл өткен соң ол Стиглицке соңғы хатын жазды, содан кейін тек бірнеше жаңа фотосурет түсірді. Қызығы, Кобёрн фотосуретке дерлік толыққанды бас тартып жатқанда, Корольдік фотографиялық қоғамның құрметті мүшесі болып сайланды. Англияда 20 жылдан астам тұрғаннан кейін Кобёрн 1932 жылы британдық азаматтыққа ие болды. 1945 жылы ол Солтүстік Уэльстегі Харлехтағы үйінен Уэльстің солтүстік жағалауындағы Колвин-Бейдегі Рос-он-Сиге көшті. Ол қалған өмірін сонда өткізді. Оның әйелі Эдит 1957 жылдың 11 қазанында, олардың некелеріне 45 жыл толу күнінде қайтыс болды. Алвин Кобёрн 1966 жылдың 23 қарашасында Солтүстік Уэльстегі үйінде 84 жасында дүниеден өтті.