Кіріспе
Рим католик монахы және әйел абысы Гизэла (757, Аахен, Кельн, Солтүстік Рейн-Вестфалия, Германия – 810–11, Челль, Сень-э-Марн, Франция, Франция аймағы) франк ханшайымы және абысы болған. Оның есімі Жизель және Жизель деп екі түрлі аталады. Ол Пепин Ұлының және оның әйелі Бертрада Лаонның қызы еді. Ол Ұлы Карл мен Карлманның қарындасы болды.
Gisela (757, Aachen, Cologne, North Rhine Westphalia, Germany – 810–11, Chelles, Seine et Marne, Île de France, France) was a Frankish princess and abbess. There are also two variations of her name, which are Gisele and Giselle. She was the daughter of Pepin the Short and his wife Bertrada of Laon. She was the sister of Charlemagne and Carloman.
Өмір
Көптеген жағдайда Жизела Ұлы Карл мен Карлманның жалғыз қарындасы деп есептеледі, бірақ бұл шындық емес. Ұлы Пипиннің жеті заңды баласы болған; Жизеланың үш ағасы болды: 740 жылы туған Ротаид III, 742 жылы туған Карл және 751 жылы туған Карлман. Оның екі үлкен әпкесі де болды: 740 жылы туған Адельхайд және 745 жылы туған Бертбелл. Сондай-ақ, 759 жылы туған кіші інісі Чарльз да болды. Оның үлкен ағаларының көпшілігі әкесінен бұрын қайтыс болды, бірақ қайтыс болған жылдары белгісіз. Кіші інісі екі жасында қайтыс болды. Ол тірі қалған үш баланың бірі еді. Жастық шағында Византия императоры Константин V-нің (болашақ император Леон IV) ұлы Леонға күйеуге берілді, бірақ келісім бұзылды. 770 жылы Жизеланың Ломбард патшасы Дезидерийдің ұлы Адалгиске берілгені туралы да қысқаша айтылады. Бұл кезде ол өзінің діни жолын таңдауға рұқсат алған болуы мүмкін. Карлдың өмірбаясын жазған Эйнхард Жизеланың бала кезінен дінге берілгенін айтады. Ол Челль аббаттығында монах болды, кейіннен аббатисса болды. Челль аббаттығының аббатиссасы ретінде Жизела 8-9 ғасырлардағы ең өнімді монахтар скрипторияларының бірін басқарды. Оның білімі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ оның Алькуинмен хат алмасуы латын тілінде болғандықтан, жақсы білім алғаны болжамдалады. Эйнхардтың айтуынша, ол ағасы Карлмен жақсы қарым-қатынаста болған, ол оған анасына көрсеткендей құрметпен қараған. Алькуин жақын досы болды. Ол патшаның [Шарлеманияның] әр баласына жеке өлеңдер жазған, сондай-ақ Жизелаға да өлең арнады, онда «Алькуин оны тәтті махаббат байланысындағы асыл қарындас деп мақтап, Турдағы бауырлардың дұғаларын сендірді». 793-796 жылдар аралығында Жизелаға жазылған хат олардың достық қарым-қатынасын көрсетеді, онда ол оған шапқыншылық сыйлық үшін жылы алғыс айтқан. 798 жылдың қыркүйегінде ол Сент-Луп-де-Труадағы монастырінен оған хат жазып, қатты қызбаның оны көруге бармауына өкініш білдірді. Осы хатта ол монастырінде жасалған крест сыйлығы үшін оған алғыс айтып, оны өте жақын қарындасы ретінде қоштасты. Сонымен қатар, ол Иоанн жақсы хабарына түсіндірмесінің соңғы екі кітабын оған және оның немере қызы Ротрудиске арнады. Жизеланың аббаттығындағы белсенді скрипторияны ескере отырып, оның Каролингтік қайта жаңғыруда белсенді рөл атқарғанын айтуға болады. Ол басқа жұмыстармен де айналысты, атап айтқанда, Челльдегі Сент-Мария шіркеуін қайта құру және кітапхананы дамыту, Алькуиннің хатында айтылғандай. Онда ол оның жобадағы басшылығын мақтап, оған көмектесу үшін оқушысы және досы Фредегисусты жіберу ниетін білдірді. Оның нақты қайтыс болған жылы белгісіз, бірақ ол 810 және 811 жылдар аралығында Франциядағы Сейн-э-Марн департаментіндегі Челльде, өмірінің көп бөлігін өткізген монастырьда 53-54 жасында қайтыс болды. Шарль мен оның әйелі Гилдегард оның құрметіне аббатиссаның есімін беріп, қызына да Жизела деп ат қойды. Кіші Жизела шамамен 781 жылдан 808 жылдан кейінге дейін өмір сүрді, бірақ оның өмірі туралы көп мәлімет жоқ.