Кіріспе

Австралиялық инженер және әскери қызметкер, Мельбурн трамвай желісін сақтап қалғанымен танымал болған генерал-майор сэр Роберт Джозеф Генри Рисон (20 сәуір 1901 – 19 шілде 1992) – австралиялық инженер, әскери қызметкер және трамвай басқарушысы. Университетті бітіргеннен кейін Брисбен трамвай трестінде, кейін Брисбен қалалық кеңесінің басшылығымен инженер және әкімші болып жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Риссон Таяу Шығыста және Жаңа Гвинеяда қызмет етті. Соғыстан кейін ол Брисбен трамвайларына оралды және 1949 жылдан 1970 жылға дейін Мельбурн және Метрополитен трамвайлар кеңесінің төрағасы болды. Осы қызметінде ол трамвайларды қорғады және Мельбурн трамвай жүйесінің сақталуына үлкен үлес қосты. Риссон көптеген кәсіби және қоғамдық ұйымдармен байланыста болды, оның ішінде масондармен, онда ол 1970 жылдардың ортасында Виктория Біріккен Ұлы ложасының бас магистрі болды. Риссон қызметі үшін генерал-майор шеніне көтеріліп, рыцарь атағын алды.

Ерте өмір

Роберт Джозеф Генри Рисон 1901 жылғы 20 сәуірде Квинсленд штатының Ма Ма Крик қаласында дүниеге келген. Ол Гаттон мемлекеттік жоғары мектебінде оқыды, 1918 жылғы қарашада аға мемлекеттік емтиханды сәтті тапсырып, Квинсленд университетіне түсіп, азаматтық инженерияны оқыды. 1922/3 жылы бітіріп, азаматтық инженерия бакалавры дәрежесін алды. Университетте Рисон Кингс колледжінде оқыды, әлеуметтік шараларға қатысты, пікірталастарға қосылды және Квинсленд университетінің регби клубының жұмысына белсенді түрде қатысып, 1933 жылға қарай президенті болды.

Брисбен трамвайлары тресті

1923 жылдың маусым айында Рисон Брисбен трамвай трестінде кіші азаматтық инженер ретінде, жылына 250 фунт стерлинг жалақымен жұмысқа қабылданды. 1927 жылы Брисбен қалалық кеңесі қабылдаған есептің нәтижесінде Риссонның Брисбен трамвайларындағы міндеттері өзгертілді, сол кезде кеңес Брисбеннің трамвай желісін басқарып отырды. 1933 жылы Рисон Брисбен трамвайларының құрылыс инженеріне Брисбеннің орталық аймағындағы рельстерді жаңартуды бақылауға көмектесті және 1939 жылға қарай Тұрақты жол инженері болды. Брисбен трамвайлары Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеңейту және жаңғырту бағдарламасын іске қосты, жаңа үлгідегі көліктерді енгізіп, массалық бетонмен трамвай жолдарын салу әдістерін қолданды.

Әскери мансап

Риссонның әскери мансабы 1933 жылғы 15 мамырда басталды, ол 1936 жылы Корольдік австралиялық инженерлерге айналған австралиялық инженерлер құрамында лейтенант болып тағайындалды. 1936 жылғы 7 қыркүйекте капитандыққа көтерілді. 1939 жылғы 13 қазанда Риссон Таяу Шығысқа жіберілді, онда ол 2/3-ші далалық ротасына, содан кейін 1941 жылғы 29 мамырдан 1942 жылғы 23 қаңтарға дейін 7-ші дивизия инженерлеріне басшылық етті. Ол 1941 жылғы Тобрукты қоршауға алуға қатысты, онда қорғанысты жақсартуда маңызды рөл атқарды, содан кейін Сирия-Ливан науқанында болды. 1942 жылғы 24 қаңтарда ол 9-шы дивизия инженерлерінің басшылығын қабылдады және оларды Бірінші Эль-Аламейн шайқасында және Екінші Эль-Аламейн шайқасында жетектеді. 1943 жылы 9-шы дивизия үйге оралғаннан кейін, ол 1943 жылғы 23 наурызда бригадир болып тағайындалды және Жаңа Гвинея науқанына қатысқан II корпустың бас инженері болды. 1944 жылғы 12 сәуірде корпус нөмірі өзгерген кезде I корпустың бас инженері болды. Ол 1944 жылғы 21 мамырдан 1 шілдеге дейін уақытша Достасқан құрлық әскерлерінің штабына (LHQ) қосылды, бірақ 1945 жылы Борнео науқанында инженерлерге басшылық етуге оралды. Риссон шетелде болған кезде Гвен де соғысқа қатысып, 1940 жылы Брисбендегі Әйелдер әуе оқу корпусына басшылық етті. Ол мақсат әйелдердің жердегі ерлердің жұмысын орындап, "оларды нақты ұшуға босату" екенін айтты. 1941 жылы Мельбурнға әкімшілік оқу-жаттығуларға жіберілді. Риссон Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Азаматтық әскери күштерде (CMF) әскери мансабын жалғастырды, ол 1956 жылға дейін бұл лауазымды атқарды және 1957 жылдан 1958 жылға дейін CMF әскери кеңесінің мүшесі болды. Ол 1942 жылы Тобрукты қоршауға алудағы рөлі үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) және 1945 жылы Жаңа Гвинеядағы жұмысы үшін Британ империясы орденінің командирі атанды; сондай-ақ 1941 және 1943 жылдары Сирия мен Эль-Аламейндегі әрекеттері үшін Деспетштерде есімдері тіркелді. 1949 жылғы сәуірде Виктория штатының үкіметі оған орынбасарын іздеу үшін комиссия құруға өкілеттік берді. 1949 жылғы маусымда Риссон MMTB төрағасы болып тағайындалды, 1 қазанда лауазымға кіріп, MMTB-нің үшінші төрағасы болды. Риссонның кезеңінде жалақы, автобус тасымалы (бір ұзаққа созылған еңбек даусынан кейін Төрелік комиссиясы 31 орыннан астам автобустарды екі адаммен басқару керектігін шешті) және тіпті жазғы форма кию мәселелері бойынша еңбек даулары болды. Сондай-ақ түнгі және жексенбілік трамвай бағдарларын қысқарту, Point Ormond желісін және Footscray жүйесін тоқтату болды. Бұл шаралар Риссонның үнемдеу саясатының бөлігі болды, олар төменгі жол жүргішілер санымен және шығындарды азайту қажеттілігімен негізделді. Трамвай желісінің ұзындығы қазір 5 км-ге жетеді, бұл оны әлемдегі ең үлкен трамвай желісіне айналдырады. Академик Грейм Тернбулл "осы кезеңде Мельбурн трамвай жүйесінің сақталуы тек сэр Роберттің мықты басқаруының арқасында болды" деген пікірді жиі айтады. Сонымен қатар, Виктория көлік министрі Алан Браун 1994 жылы Риссонды "қаламыздың трамвайларын сақтап қалғандығы үшін толық мақтауға лайық адам" деп атады, ал бағанашы Брюс Гатри Риссонды "трамвайларымызды құтқарып қалған адам" деп сипаттады. Риссонның есімін құрметтеу үшін 1994 жылы Браун Елизабет көшесіндегі трамвай аялдамасына оның есімін берді. Бірақ олар 2014 жылғы маусымда трамвай PTV түсімен қайта боялған кезде алынып тасталды.

Мемлекеттік қызмет

Риссон өмір бойында түрлі ұйымдардың құрамында қатысты. 1961 жылы Риссон масон болып тіркелді, соның ішінде 1974 және 1976 жылдар аралығында Виктория Біріккен Ұлы ложасының Ұлы магистрі қызметін атқарды. Ол Азаматтық инженерлер институтының, Австралия инженерлер институтының, Австралия басқару институтының мүшесі және Көлік институтының қатысушысы болды. Сонымен қатар, ол 1958 жылдан 1963 жылға дейін Австралия скауттар қауымдастығының бас комиссары, 1963 жылдан 1968 жылға дейін Жақсы көршілік кеңесінің президенті, 1961 жылдан 1971 жылға дейін Ұлттық дене шынықтыру кеңесінің төрағасы және 1963 жылы Эдинбург герцогының сыйлығының алғашқы төрағасы болды. 1970 жылы патшайымның туған күніне арналған салтанатты шараларда Бакалавр рыцарі атағымен марапатталды.

Жеке өмір

Үш жарым жылдық құдалықтан кейін, Рисон 1934 жылдың 12 мамырында Брисбендегі Англия шіркеуінің Сент-Джон соборында Гвендолин Эдит Миллисент Спергинге үйленді. Жұбайлар Мельбурнда бал айларын өткізді. 1920 жылдары Гвендолин Квинсленд университетінде оқыған, онда университет және Австралия құрамасы үшін хоккей ойнады. Кейін ол Квинсленд университетінің әйелдер хоккей клубын жаттықтырды. Гвендолин 1988 жылдың 9 қыркүйегінде дүниеден өтті.