Бетти Комден: Американ драматургі және либреттист өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық драматург

Бетти Комден (3 мамыр 1917 жыл - 23 қараша 2006 жыл) – 20 ғасырдың ортасында көптеген Голливуд мюзиклдері мен Бродвей шоуларына үлес қосқан американдық лирик, драматург және сценарист. Оның Адольф Гринмен шығармашылық серіктестігі алты онжылдыққа созылды: "театр тарихындағы ең ұзаққа созылған шығармашылық серіктестік". Комден мен Грин музыкалық комедиялық дуеті ең белгілі композиторлар Джуль Стайн мен Леонард Бернштейнмен бірлесіп жұмыс істеді, сондай-ақ MGM студиясының атақты "Freed unit" тобының құрамында "Singin' in the Rain" фильмімен үлкен жетістікке жетті.

Ерте өмір

Бетти Комден 1917 жылы Нью-Йорктің Бруклин қаласында Басия Коэн болып дүниеге келді. Ол Лео Коэннің (алғашқы аты Астершинский) кіші баласы, заңгер, және Ребекка (Садворанский) Коэн, ағылшын тілі мұғалімі. Екеуі де Ресейден келген иммигранттар және дінге берілген яһудилер еді. Оның 1915 жылы туған ағасы Натаниел ("Нат") болды. "Нью-Йорк Таймс" газетінің мәліметінше, Басия "Эразм Холл орта мектебінде оқып, Нью-Йорк университетінде драма өнерін оқып, 1938 жылы бітірген". Актінің сәттілігіне байланысты, Ревуерлер 1944 жылы "Гринвич-Виллидж" фильмінде пайда болды, бірақ олардың рөлдері соншалықты шағын болды ki, көз тартпады, содан кейін олар Нью-Йоркқа оралды. Комден мен Гриннің Бродвейдегі алғашқы қойылымы 1944 жылы "On the Town" мюзиклі болды, ол Нью-Йоркте демалыстағы үш теңізші туралы әңгімелейді. Бұл Бернштейннің хореограф Джером Роббинспен бірге жұмыс істеген "Fancy Free" балетінің кеңейтілген нұсқасы еді. Комден мен Грин кітаптың мәтіні мен әндердің сөздерін жазды, соның ішінде өздеріне үлкен рөлдер берді ("Клэр" және "Оззи"). Олардың келесі мюзиклі, 1945 жылы Мортон Гулдтың музыкасымен "Биллион долларлық сәби", сәтті болмады, ал 1947 жылғы "Боннанза Боунд" шоуы қаладан тыс жабылып, Бродвейге жетпеді.

Бродвей және кинодағы табыстар

Комден мен Грин Калифорнияға барып, көп ұзамай MGM-де жұмыс тапты. Олар «Жақсы жаңалықтар» және «Бродвейдің Барклилері» (Фред Астер мен Джинджер Роджерсті қайта біріктірген) фильмдерінің сценарийлерін жазды, содан кейін «Қалада» фильмін Франк Синатра мен Джин Келлиге бейімдеді, Артур Фридтің өтініші бойынша Бернштейннің көп бөлігін алып тастады, себебі Фридтің Бернштейннің музыкасына қызығушылығы болмады. Дуэт ең табысты жобасы – классикалық «Singin' in the Rain» үшін Джин Келлимен бірікті, ол үнсіз фильмдер дәуірінің соңғы күндеріндегі Голливуд туралы. Комден мен Грин сюжетті және сценарийді жазды; әндер 1920-шы жылдардың соңы мен 1930-шы жылдардың басында Артур Фрид пен Насио Херб Браунның хиттері болды. Одан кейін тағы бір хит – «The Band Wagon» фильмі шықты, онда Лестер мен Лили атты күйеу-әйел музыка жазу тобының кейіпкерлері олардың өзінің бейнесінде жасалған. «Singin' in the Rain» сияқты, бұл жобада да әндерді нағыз өмірдегі команда жазған жоқ. Олар «The Band Wagon» және «It's Always Fair Weather» фильмдерінің сценарийлері үшін екі рет «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Екі фильм де «Screen Writers Guild Awards» сыйлығын алды, сондай-ақ «Қалада» фильмі де марапатталды. Комден мен Гриннің 1960-шы жылдардағы Бродвейдегі жұмысына Джуль Стайнмен жасаған төрт ынтымақтастық кірді. Олар «Do Re Mi» әнінің сөздерін, ал «Subways Are For Sleeping», «Fade Out – Fade In» және «Hallelujah, Baby!» атты туындылардың кітабы мен сөздерін жазды. «Hallelujah, Baby!» жобасы үшін «Тони» сыйлығын жеңіп алды. 1980 жылы Комден Әнші-жазушылар Даңқы залына енгізілді. 1980-шы жылдардың басында Комден Венди Вассерштейннің «Бұл романтика емес пе?» пьесасында басты кейіпкердің анасын сомдады. 1984 жылы режиссер Сидни Люмет Грета Гарбо туралы «Garbo Talks» фильмін түсірді, онда басты рөлдерді Энн Бэнкрофт пен Рон Сильвер ойнады. Фильмнің продюсерлері нағыз Гарбоны таба алмағанына немесе ол камеоға түсуден бас тартатынына сенімді болды. Олар Гарбоның жақын серігінен одан фильмге қатысуға рұқсат сұрады, бірақ жауап алмады. Сондықтан Комденді фильмдегі қысқа, бірақ маңызды «иықтан көрініс» сахналарына түсуге шақырды. Комден мен Грин 1991 жылы Кеннеди орталығының марапатына ие болды. 1994 жылы Комден мен Грин «Кешірім сұрау» атты эпизодтағы ұзақ жылдар бойы көрсетіліп келе жатқан «Frasier» ситкомында «Линда» және «Уолтер» рөлдерінде қонақ ретінде пайда болды.

Comden and Green headed to California and soon found work at MGM. They wrote the screenplays for Good News and The Barkleys of Broadway (which reunited Fred Astaire and Ginger Rogers), and then adapted On the Town for Frank Sinatra and Gene Kelly, scrapping most of Bernstein's music at the request of Arthur Freed, who did not care for the Bernstein score. The duo reunited with Gene Kelly for their most successful project, the classic Singin' in the Rain, about Hollywood in the final days of the silent film era. Comden and Green provided the story and screenplay; the songs were hits from the late 1920s and early 1930s by Arthur Freed and Nacio Herb Brown. They followed this with another hit, The Band Wagon, in which the characters of Lester and Lily, a husband and wife musical writing team, were patterned after themselves. As with Singin' in the Rain, the real life team did not write the songs. They were Oscar nominated twice, for their screenplays for The Band Wagon and It's Always Fair Weather. Both films also received Screen Writers Guild Awards; On the Town did too. Comden and Green's Broadway work in the 1960s included four collaborations with Jule Styne. They wrote the lyrics for Do Re Mi, and the book and lyrics for Subways Are For Sleeping, Fade Out – Fade In, and Hallelujah, Baby! Their Hallelujah, Baby! score won a Tony Award. In 1980, Comden was inducted into the Songwriters Hall of Fame. In the early 1980s, Comden acted in Wendy Wasserstein's play Isn't It Romantic, portraying the lead character's mother. In 1984, filmmaker Sidney Lumet directed a film about Greta Garbo, Garbo Talks, starring Anne Bancroft and Ron Silver. The producers of the film were sure that the real Garbo either could not be located or would refuse flatly to appear in a cameo. They asked a known associate of Garbo to ask the great actress if she would appear in the film, but received no response. So, Comden was asked to appear in the film for the brief, pivotal "over the shoulder" scenes. Comden and Green received Kennedy Center Honors in 1991. In 1994, Comden and Green were guest callers, "Linda" and "Walter", on the long running sit com Frasier in the episode entitled "Burying a Grudge."

Отбасы

Комден мен Грин – романтикалық қарым-қатынаста болған емес, шығармашылық серіктестік еді. 1942 жылы Комден дизайнер және кәсіпкер Зигфрид Шутцманға тұрмысқа шықты, ол кейін өзінің атын Стивен Кайл деп өзгертті. Ол 1979 жылы жедел панкреатит салдарынан қайтыс болды. Олардың екі баласы болды: қызы Сюзанна және 1990 жылы қайтыс болған ұлы Алан. Комден қайтадан үйленбеді.

Өлім

Бетти Комден 2006 жылғы 23 қарашада, Алғыс айту күні Манхэттендегі Нью-Йорк Пресвитериан ауруханасында бірнеше айдан бері белгілі болмаған аурудан кейін 89 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Ол Нью-Йорк штатының Глендейл қаласындағы Кармел тауы зиратында жерленді.