Жоқ, театрға бара жатқан жолда бір қызық оқиға болды

Кіріспе

Стивен Сондхаймның Бродвей мюзиклі «A Funny Thing Happened on the Way to the Forum» – Стивен Сондхаймның музыкасы мен ән сөздеріне, ал Берт Шевелов пен Ларри Гелбарттың кітабына негізделген мюзикл. Ежелгі Рим драматургы Плауттың (б.з.д. 254–184) фарстарынан, атап айтқанда «Куркулио», «Псевдолус», «Майлз Глориозус» және «Мостеллария» туындыларынан шабыттанған мюзикл, Псевдолус есімді құлдың әдепсіз оқиғасын және оның жас қожайынына көрші қыздың көңілін табуға көмектесу арқылы бостандыққа қол жеткізуге жасаған тырысыстарын баяндайды. Сюжетте фарсқа тән көптеген классикалық элементтер бар, оларға сөз тіркесіндегі қызық ойындар, есіктердің қатты жабылуы, адасқан тұлғалар (кейіпкерлердің бірінің орнына бірі киініп алуы жиі кездеседі) және әлеуметтік жіктелу туралы сатирикалық пікірлер жатады. Мюзиклдің атауы, водевиль комедия актерлары әңгіме бастағанда жиі қолданатын: «Театрға бара жатқанда қызық оқиға болды» деген сөз тіркесінен алынған. Мюзиклдің 1962 жылы Бродвейдегі алғашқы қойылымы «Ең жақсы мюзикл» және «Ең жақсы автор (мюзикл)» сияқты бірнеше «Тони» сыйлығын жеңіп алды. «Күлкілі нәрсе» бірнеше рет Бродвей мен Вест-Эндте қайта қойылды және сахналық мюзиклдің алғашқы басты рөлін ойнаған Зеро Мостелдің қатысуымен сәтті фильмге түсірілді.

Бастапқы Бродвей

«Форумдағы бір ғажайып оқиға» 1962 жылдың 8 мамырында Бродвейде, Альвин театрында ашылды, содан кейін Марк Хелингер театры мен Майджестик театрына көшірілді, онда шоу 1964 жылдың 29 тамызында 964 қойылым мен 8 алдын ала көрсетімнен кейін жабылды. Шоудың авторлары Фил Сильверске Псевдолус рөлін ұсынды, бірақ ол бас тартты, себебі сахнада көзілдіріксіз ойнауы тиіс еді, ал оның көру қабілеті соншалықты нашар болғандықтан, оркестрге құлап кетпеуіне қорқыныш білдірді. Сондай-ақ, ол рөлден «Сержант Билько тога киіп жүр» деп бас тартқаны да айтылады. (Сильверс ақырында 1972 жылы қайта жанданғанда көзілдірігін киіп ойнады. Фильмде ол Маркус Ликусты ойнады.) Мильтон Берл де рөлден бас тартты. Ақырында, Зеро Мостел таңдалды. Қаладан тыс қойылымдар кезінде шоуға қызығушылық аз болды және жақсы қабылданылмады. Бастапқыда шоу оған ұсынылып, бірақ ол бас тартқан Джером Роббинс кеңес беру және өзгерістер енгізу үшін шақырылды. Осы уақыт аралығында Джошуа Логан режиссерлыққа шақырылды, бірақ Сондхаймның сөзіне сүйенсек, «ол тым көп еркектердің жалаңаштығын қалағандықтан» қабылданбады. Содан кейін ол жеке басқаруға қиындық тудырған тәжірибелі режиссер Джордж Эбботтқа ұсынылды. Роббинстің ең маңызды өзгерісі – «Love Is in the Air» әнін алмастыратын және шоуды әдепсіз, жабайы комедия ретінде таныстыратын жаңа ашылу нөмірін қосу болды. Стивен Сондхайм осы жаңа ашылу үшін «Comedy Tonight» әнін жазды. Онда Фрэнки Ховерд Псевдолус, Леон Грин Майлз Глориозус рөлінде ойнады. 1963 жылғы қойылымда Кеннет Коннор Гистериум, «Монсевер» Эдди Грей Сенекс және Джон Пертуи Маркус Ликус рөлінде болды. 1986 жылғы қайта жанданған қойылымда Патрик Каргилл Сенекс, Ронни Стивенс Гистериум және Дерек Ройл Еррониус рөлінде ойнады. 2004 жылы Корольдік ұлттық театрда шектеулі қайта жаңғыру өтті, онда басты рөлдерді Десмонд Баррит – Псевдолус, Филип Кваст – Майлз Глориозус, Хамиш Макколл – Гистериум және Исла Блэр – Домина (бұрын 1963 жылы Филияны ойнаған) сомдады. Бұл қойылым 2005 жылғы «Оливье» сыйлығының «Ең үздік музыкалық қойылым» номинациясына ие болды.

A Funny Thing Happened on the Way to the Forum opened on Broadway on May 8, 1962, at the Alvin Theatre, and then transferred to the Mark Hellinger Theatre and the Majestic Theatre, where the show closed on August 29, 1964, after 964 performances and 8 previews. The show's creators sought Phil Silvers for the lead role of Pseudolus, but he turned them down, allegedly because he would have to perform onstage without his glasses, and his vision was so poor that he feared tripping into the orchestra pit. He is also quoted as turning down the role for being "Sgt. Bilko in a toga". (Silvers eventually played the role – wearing his glasses – in a 1972 revival. In the film, he played Marcus Lycus.) Milton Berle also passed on the role. Eventually, Zero Mostel was cast. During out of town tryouts the show attracted little business and did not play well. Jerome Robbins, to whom the show had originally been offered but who turned it down, was called in to give advice and make changes. In the interim, Joshua Logan was invited to direct, but according to Sondheim was rejected "because he wanted too much male nudity." It was then offered to veteran director George Abbott, who found it to be difficult to handle alone. The biggest change Robbins made was adding a new opening number to replace "Love Is in the Air" and introduce the show as a bawdy, wild comedy. Stephen Sondheim wrote the song "Comedy Tonight" for this new opening. and starred Frankie Howerd as Pseudolus and Leon Greene as Miles Gloriosus in both. In the 1963 production, Kenneth Connor appeared as Hysterium, 'Monsewer' Eddie Gray as Senex and Jon Pertwee as Marcus Lycus. In the 1986 revival, Patrick Cargill was Senex with Ronnie Stevens as Hysterium and Derek Royle as Erronius. In 2004 there was a limited run revival at the Royal National Theatre, starring Desmond Barrit as Pseudolus, Philip Quast as Miles Gloriosus, Hamish McColl as Hysterium and Isla Blair as Domina (who had previously played Philia in the 1963 production). This production was nominated for the 2005 Olivier Award, Outstanding Musical Production.

Киноға бейімделген

Мостель мен Гилфорд екеуі де 1966 жылы Ричард Лестер режиссерлік еткен музыкалық фильмде Бродвейдегі рөлдерін қайта ойнады. Леон Грин өзінің Вест-Эндтегі рөлін (Майлз Глориус) қайта сомдады, ал Фил Сильверс Лайкусты, Майкл Кроуфорд Геройды, ал Майкл Хордерн Сенексті бейнеледі. Бастер Китон Ерроний рөлінде түскен соңғы фильміне қатысты.

Бродвей қайта жаңғырулары

Бродвейде Лунт Фонтан театрында 1972 жылдың 4 сәуірінде ашылып, 156 қойылымнан кейін 12 тамызда жабылды. Авторы Бёрт Шевеловтың режиссерлігімен Фил Сильверс Псевдолус рөлінде (кейін Том Постонмен ауыстырылды), Лью Паркер Сенекс, Карл Баллантайн Ликус және Реджинальд Оуэн Эрониус рөлінде ойнады. Джек Гилфорд жасаған Hysterium рөлін Ларри Блайден сомдады, ол сонымен қатар қойылымның продюсері де болды. "Pretty Little Picture" және "That'll Show Him" әндері қойылымнан алынып тасталды, олардың орнына "Echo Song" (Герой мен Филиа орындаған) және "Farewell" (Нэнси Уокерге Домина рөлінде қосылды, себебі ол және Сенекс елге аттанады) әндері қосылды. "Echo Song" және "Farewell" әндері бір жыл бұрын Лос-Анджелесте сахналанған қойылымға енгізілген және Сондхаймның туындылары еді. Фил Сильверс инсульт алғаннан кейін қойылым жабылуға мәжбүр болды. Шоу екі "Тони" сыйлығын жеңіп алды: "үздік музыкалық актер" номинациясында Сильверс және "үздік эпизодтық актер" номинациясында Блайден. Бродвейде Псевдолус рөлінде тұңғыш рет ойнаған әр актер (Зеро Мостель, Фил Сильверс және Нейтан Лейн) өзінің орындауы үшін "үздік актерлік рөлге" Тони сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, Джером Роббинстің Бродвейдегі бір көрінісінде Псевдолус рөлін орындаған Джейсон Александр да "үздік музыкалық актер" номинациясында Тони сыйлығын жеңіп алды.

Басқа өндірістер

Американдық актер Джек Коллинз Псевдолус рөлін сомдаған австралиялық түпнұсқасы 1964 жылдың шілдесінде Сиднейдегі Theatre Royal театрында ашылып, 1965 жылы басқа австралиялық қалалар бойынша гастрольдік сапармен жалғасты. 1995 жылы Бойз штаты университетінде Стивен Р. Басс режиссерлік етті, басты рөлдерді Джеймс Б. Фиск, Рэнди Дэвисон, Карен Веннстром және Дэниел Тейлор ойнады. 1998 жылы Джон Инглиш Essgee Entertainment ұйымдастырған Жаңа жылдық қойылымда Мельбурндағы Мемлекеттік театрда Псевдолус рөлінде ойнады, ал 1999 жылдың қыркүйегіне дейін Австралия мен Жаңа Зеландияда гастрольдік турне ұйымдастырылды. Стивен Сондхайм аттындағы өнер орталығы 2008 жылдың 11-27 қаңтары аралығында мюзиклдің шектеулі қайта қойылымын ұсынды. Рандал К. Уэст режиссерлік етті, Джастин Хилл музыкалық жетекші, Адам Кейтс хореограф болды. Орындаушылар құрамында Ричард Кинд Псевдолус, Джоэл Блум Сенекс, Стивен ДеРоза Маркус Ликус, Шон Макколл Гистериум және Стив Уилсон Майлз Глориозус рөлдерін сомдады. Сондай-ақ, Диана Аптон Хилл, Райан Гаффни, Стивен Марк Крисп, Джек Клоппенборг және Маргрет Клэр қатысты. Гонконгтағы Чунг Инг театры компаниясы 30 жылдық мерекесін атап өту үшін Квай Цин театрында мюзиклдің кантон тіліндегі нұсқасын қойды. Режиссерлік жұмысын Чунг Фай мен Ко Тин Лунг жүзеге асырды. Канаданың Онтарио штатындағы Стратфорд қаласындағы Стратфорд Шекспир фестивалі 2009 жылдың 11 маусымынан 7 қарашасына дейін өтті, режиссерлік жұмысын Дес МакАнуфф, хореографияны Уэйн Силенто жасады. Брюс Доу бастапқыда Псевдолус рөлін ойнауға тиіс болған, бірақ жарақат алғандықтан 2009 жылғы маусымнан шығуға мәжбүр болды, ал рөлді 5 қыркүйекте Сеан Каллен орындады. Стивен Уаймет Гистериум рөлінде ойнады. Mirvish Productions 2010 жылдың желтоқсанынан 2011 жылдың қаңтарына дейін Торонтодағы Canon театрында Stratford-тың бұрынғы қойылымын көрсетті. Брюс Доу мен Шон Каллен басты рөлді алмастырып ойнады. 2012 жылдың қазан айында Австралияның Мельбурн қаласындағы Ең Көрнекті Театрда Джеффри Раш Псевдолус, Магда Субански Домина және Шейн Борн Сенекс рөлінде ойнады. "Форумға бара жатқан жолдағы күлкілі оқиға" мюзиклі 2015 жылдың 14 қарашасынан 13 желтоқсанына дейін Нью-Джерси штатының Ред-Бэнк қаласындағы Two River театрында тек ерлерден тұратын актерлік құраммен (Пол Кастри, Эдди Купер, Кевин Изола, Дэвид Жозефсберг, Макс Кумангай, Грэм Роват, Мэнни Старк, Бобби Конте Торнтон, Дэвид Тернер, Майкл Ури, Том Декман және Кристофер Фицджеральд) қойылды.

The original Australian production with American actor Jack Collins as Pseudolus opened at the Theatre Royal in Sydney in July 1964, and toured other Australian cities through 1965. A production was directed by Stephen R. Buss at Boise State University in 1995, starring James B. Fisk, Randy Davison, Karen Wennstrom and Daniel Taylor. In 1998, Jon English starred as Pseudolus in Essgee Entertainment's production that opened New Year's Day at the State Theatre, Melbourne and toured Australia and New Zealand, closing September 1999. The Stephen Sondheim Center for the Performing Arts produced a limited run revival of the musical from January 11 to 27, 2008. The production was directed by Randal K. West, with Justin Hill as musical director and Adam Cates as choreographer. The cast featured Richard Kind as Pseudolus, Joel Blum as Senex, Stephen DeRosa as Marcus Lycus, Sean McCall as Hysterium, and Steve Wilson as Miles Gloriosus. It also featured Diana Upton Hill, Ryan Gaffney, Stephen Mark Crisp, Jack Kloppenborg, and Margret Clair. The Chung Ying Theatre Company in Hong Kong staged a Cantonese version of the musical at Kwai Tsing Theatre, to celebrate the company's 30th anniversary. It was directed by Chung King Fai and Ko Tin Lung and ran from March 14 to 21, 2009. The Stratford Shakespeare Festival in Stratford, Ontario, Canada production ran from June 11 to November 7, 2009, with Des McAnuff directing and Wayne Cilento as choreographer. Bruce Dow originally performed the role of Pseudolus, but was forced to withdraw from the entire 2009 season due to an injury, and the role was then performed by Seán Cullen as of September 5, 2009. Stephen Ouimette played Hysterium. Mirvish Productions presented the earlier Stratford production at the Canon Theatre, Toronto, in December 2010 through January 2011. Bruce Dow and Sean Cullen were alternates in the lead role. In October 2012 the play opened at Her Majesty's Theatre, Melbourne, Australia, with Geoffrey Rush as Pseudolus, Magda Szubanski as Domina and Shane Bourne as Senex. A Funny Thing Happened on the Way to the Forum was produced at the Two River Theater in Red Bank, New Jersey from November 14, 2015 to December 13, 2015 with an all male cast (Paul Castree, Eddie Cooper, Kevin Isola, David Josefsberg, Max Kumangai, Graham Rowat, Manny Stark, Bobby Conte Thornton, David Turner, Michael Urie, Tom Deckman, and Christopher Fitzgerald).

Сюжет

Ежелгі Римде кейбір көршілер үш үйдің ішінде тұрады. Ортасында Сенекстің үйі, онда әйелі Домина, ұлы Геро және бірнеше құлдар тұрады, олардың ішінде бас құл Гистериум және мюзиклдің басты кейіпкері Псевдолус бар. Героның құлы Псевдолус бостандығын сатып алуға, жеңіп алуға немесе ұрлауға ниетті. Көрші үйлердің бірін әдемі әйелдерді сатып алатын және сататын Маркус Ликус иеленеді, ал екіншісі – ұзақ уақыттан бері жоғалған балаларын (қарақшылар бала кезінде ұрлаған) іздеп жүрген ежелгі Эрронийге тиесілі. Бір күні Сенекс пен Домина сапарға шығып, Героны Псевдолустың қамқорлығына қалдырады. Геро Псевдолусқа Ликус үйінің (әлі де бойжеткен) кортизаны Филияға ғашық екенін айтады. Псевдолус оған Филияның махаббатын жеңуге көмектесуді, өзінің бостандығына айырбастау үшін уәде етеді. Алайда (екі адам Ликусқа келгенде біледі), Филияны танымал жауынгер Майлз Глориос сатып алған, ол оны жақын арада талап етеді деп күтілуде. Псевдолус, шебер өтірікші, Филияның көңілді мінезін пайдаланып, Ликусты Криттен келген жұқпалы ауруға шалдыққандығына сендіреді, ол аурудың соңғы сатысында құрбандарын күлімсіреуге мәжбүр етеді. Филияны Сенекстің үйінде оқшаулауды ұсына отырып, ол Филия мен Героға жеке уақыт өткізуге мүмкіндік береді, олар бір-біріне ғашық болады. Бірақ Филия Героға ғашық болса да, капитанмен жасалған келісімін орындауы керектігін айтады, өйткені «осы – кортизанның жолы». Оны тыныштандыру үшін ол күте тұруын айтады («қыз балалар осыны жақсы біледі, солай емес пе?») ішінде, ал ол келгенде үш рет есік қағар екен. Псевдолус Филияға ұйқыға арналған дәрі беруді ойластырады, ол оны есінен танытады. Содан кейін ол Ликусқа оның Крит обасынан қайтыс болғанын айтады және денесін алып кетуді ұсынады. Геро келіп, олар Грекияға баратын кемеге тығылып кіреді. Планға қанағаттанған Псевдолус Гистериумның дәрілер кітабын ұрлап, Геродан ұйқыға арналған дәрінің рецептін оқытады; оған жетіспейтін жалғыз ингредиент – «аттың тері», ал Псевдолус оны іздеуге шығады. Күтпеген жерден Сенекс саяхаттан ерте оралып, өз есігін үш рет қағып алады. Филия үйден шығып, Сенекс – капитан деп ойлап, өзіне ұсыныс жасайды. Сенекс таңғалып, бірақ ойынға барып, Филияға үйде күтуге бұйырады, ол солай етеді. Гистериум бұл шатастықты көріп, Сенекске Филияны жаңадан жалдаған қызметші екенін айтады. Псевдолус қажетті ат терін сатып алып, қайта оралады; Сенекс күтпеген жерден оралғанын көріп, оны жолдан шығару қажеттігін түсінеді, Псевдолус оған ат терінің бір бөлігін тыныш шашырады, содан кейін жол сапары Сенекске ваннаға қатты мұқтаж екенін айтады. Сенекс қапқа жем болып, Гистериумға Эрронийдің ұзақ уақыт бойы тасталып кеткен үйінде суға шомылуға бұйырады. Бірақ бұл оқиғалар болып жатқанда, Эрроний үйіне оралады, ақыры ұзақ уақыттан бері жоғалған балаларын іздеуден бас тартты. Гистериум оны қожайыны шомылып жатқан үйден тыс ұстауға тырысады, қартқа үйінің жынға тартылғанын айтады – бұл оқиға оның ваннасында ән шырқаған Сенекстің дауысымен расталған сияқты. Эрроний бірден көзқарасшыны үйінен шығарып жіберуге шешім қабылдайды, ал Псевдолус өзін солай етіп көрсетеді, Эрронийге рухты шығарып салу үшін ол Римнің жеті төбесін жеті рет айналатынын айтады (осылайша қартты біршама уақыт бойы жолдан алып, бос қалдырады). Майлз Глориос өзінің кортизандық қалыңдығын алуға келгенде, Псевдолус Филияны Сенекстің үйінің төбесіне жасырады; оның «қашып кеткенін» естіген Ликус капитанның қаһарына ұшырармын деп қорқады. Псевдолус Ликустың кейіпкері болып, оның сөзін айтып, оның ақыл-ойынан шығады, бірақ ол ақыл-ойынан айырылып, капитанға Филияның жоғалғанын және оны «Ликус» іздейтінін айтады. Көңілі қалмаған және күдікпен қарайтын Майлз сарбаздарын Псевдолуспен бірге алып жүруді талап етеді, бірақ айлакер құл оларды Римнің бұрылысты көшелерінде жоғалтады. Мәселелерді одан әрі қиындата отырып, Домина саяхаттан ерте оралады, күйеуі Сенекстің «бір нәрсеге қол жеткізгеніне» күдікпен қарайды. Ол өзін қыздай ақ киімге және (Филияныкіне ұқсас) пердеге жамылып, Сенекстің опасыздығын ұстауға тырысады. Псевдолус Гистериумды өзіне көмектесуге көндіреді, оны «аурудан қайтыс болған» Филия рөлінде киіндіреді. Алайда Майлз Глориос Криттен келген екен, ал онда ешқандай індет жоқ. Осылайша арамзалық ашылған кезде, басты кейіпкерлер өз өмірлерін құтқарып қашуға мәжбүр болады, нәтижесінде Майлз бен Сенекс үш «Филияны» (Домина, Гистериум және нақты Филия – барлығы бірдей ақ киім мен перде киген) қуалайды. Сонымен қатар, Маркус Ликус үйінен кортизандар, «Филияның» жалған жерлеуіне қатысу үшін шақырылған, қашып кетті, ал Ликус оларды қайтару үшін евнухтарын жібереді, жағдайды одан әрі шатастырады. Ақырында капитанның әскері барлығын ұстап алады. Оның жоспары толығымен құлаған Псевдолус үлкен қиындыққа тап болғандай көрінеді, бірақ Эрроний Рим төбелерінің үшінші айналымын аяқтағанда, Майлз Глориос пен Филияның ұзақ уақыттан бері жоғалған балалары екенін көрсететін бірдей жүзіктерді табады. Филияның капитанға берілуі күтпеген жағдайға байланысты жойылды, ол оның ағасы болып шықты, ал еркін туған азаматтың қызы болғандықтан, ол Маркус Ликустан босатылды. Филия Эрронийдың батасымен Героға үйленеді; Псевдолус бостандығын және әдемі кортизан Гимназияны алады; Глориос Филияны алмастыру үшін екі кортизанды алады; ал Эрроний балаларымен қайта қосылады. Барлығы үшін қуанышты соң пайда болады – тек кешірімсіз әйелі Доминамен қалған Сенекс үшін емес.

In ancient Rome, some neighbors live in three adjacent houses. In the center is the house of Senex, who lives there with wife Domina, son Hero, and several slaves, including head slave Hysterium and the musical's main character Pseudolus. A slave belonging to Hero, Pseudolus wishes to buy, win, or steal his freedom. One of the neighboring houses is owned by Marcus Lycus, who is a buyer and seller of beautiful women; the other belongs to the ancient Erronius, who is abroad searching for his long lost children (stolen in infancy by pirates). One day, Senex and Domina go on a trip and leave Pseudolus in charge of Hero. Hero confides in Pseudolus that he is in love with the lovely Philia, one of the courtesans in the House of Lycus (albeit still a virgin). Pseudolus promises to help him win Philia's love in exchange for his own freedom. Unfortunately (as the two find out when they pay a visit on Lycus), Philia has been sold to the renowned warrior Miles Gloriosus, who is expected to claim her very soon. Pseudolus, an excellent liar, uses Philia's cheery disposition to convince Lycus that she has picked up a plague from Crete, which causes its victims to smile endlessly in its terminal stages. By offering to isolate her in Senex's house, he is able to give Philia and Hero some time alone together, and the two fall in love. But Philia insists that, even though she is in love with Hero, she must honor her contract with the Captain, for "that is the way of a courtesan." To appease her, he tells her to wait ("that's what virgins do best, isn't it?") inside, and that he will have the captain knock three times when he arrives. Pseudolus comes up with a plan to slip Philia a sleeping potion that will render her unconscious. He will then tell Lycus that she has died of the Cretan plague, and will offer to remove the body. Hero will come along, and they will stow away on a ship headed for Greece. Satisfied with his plan, Pseudolus steals Hysterium's book of potions and has Hero read him the recipe for the sleeping potion; the only ingredient he lacks is "mare's sweat", and Pseudolus goes off in search of some. Unexpectedly, Senex returns home early from his trip, and knocks three times on his own door. Philia comes out of the house, and, thinking that Senex is the Captain, offers herself up to him. Surprised but game, Senex instructs Philia to wait in the house for him, and she does. Hysterium arrives to this confusion, and tells Senex that Philia is the new maid that he has hired. Pseudolus returns, having procured the necessary mare's sweat; seeing that Senex has returned unexpectedly and grasping the need to keep him out of the way, Pseudolus discreetly sprinkles some of the horse sweat onto him, then suggests that the road trip has left Senex in dire need of a bath. Taking the bait, Senex instructs Hysterium to draw him a bath in the long abandoned house of Erronius. But while this is happening, Erronius returns home, finally having given up the search for his long lost children. Hysterium, desperate to keep him out of the house where his master is bathing, tells the old man that his house has become haunted – a story seemingly confirmed by the sound of Senex singing in his bath. Erronius immediately determines to have a soothsayer come and banish the spirit from his house, and Pseudolus obligingly poses as one, telling Erronius that, in order to banish the spirit, he must travel seven times around the seven hills of Rome (thus keeping the old man occupied and out of the way for quite a while). When Miles Gloriosus arrives to claim his courtesan bride, Pseudolus hides Philia on the roof of Senex's house; told that she has "escaped", Lycus is terrified to face the Captain's wrath. Pseudolus offers to impersonate Lycus and talk his way out of the mess but, his ingenuity flagging, he ends up merely telling the Captain that Philia has disappeared, and that he, "Lycus", will search for her. Displeased and suspicious, Miles insists that his soldiers accompany Pseudolus, but the wily slave loses them in Rome's winding streets. Complicating matters further, Domina returns from her trip early, suspicious that her husband Senex is "up to something low." She disguises herself in virginal white robes and a veil (much like Philia's) to try to catch Senex being unfaithful. Pseudolus convinces Hysterium to help him by dressing in drag and pretending to be Philia, "dead" from the plague. Unfortunately, it turns out that Miles Gloriosus has just returned from Crete, where there is of course no actual plague. With the ruse thus revealed, the main characters run for their lives, resulting in a madcap chase across the stage with both Miles and Senex pursuing all three "Philia"s (Domina, Hysterium, and the actual Philia – all wearing identical white robes and veils). Meanwhile, the courtesans from the house of Marcus Lycus – who had been recruited as mourners at "Philia"'s ersatz funeral – have escaped, and Lycus sends his eunuchs out to bring them all back, adding to the general pandemonium. Finally, the Captain's troops are able to round everyone up. His plot thoroughly unraveled, Pseudolus appears to be in deep trouble – but Erronius, completing his third circuit of the Roman hills, shows up fortuitously to discover that Miles Gloriosus and Philia are wearing matching rings which mark them as his long lost children. Philia's betrothal to the Captain is nullified by the unexpected revelation that he is her brother, and, as the daughter of a free born citizen, she is freed from Marcus Lycus. Philia weds Hero with Erronius' blessing; Pseudolus gets his freedom and the lovely courtesan Gymnasia; Gloriosus receives twin courtesans to replace Philia; and Erronius is reunited with his children. A happy ending prevails for all – except for poor Senex, stuck with his shrewish wife Domina.

Кейіпкерлер

Псевдолус: Героның Рим құлы, ол Героның Филияның жүрегін жеңуіне көмектесу арқылы бостандыққа қол жеткізуге тырысады. Псевдолус деген құлдың аты "жалғаншы" дегенді білдіреді. Алғашында ерлердің рөлі ретінде жазылған, бірақ оны әйел актерлер де орындаған. Батыр: Сенекстің жас ұлы, Филия деген қызға ғашық болады. Филия: (грекше "сүйіспеншілік") Марк Ликустың үйіндегі қыз, және Героның махаббат қызығушылығы. Оның есімі латын тіліндегі "Filia" сөзінің гомофоны, яғни қызы. Бұл оның Ерронийдің қызы екендігін көрсетеді. Hysterium: (латынша "Истерикалық" немесе "Қорыққан", "ум" қосымшасы есімді бейтарап етеді, ал кейіпкердің жынысы бүкіл шығармада жиі қателенеді) Сенекс үйіндегі бас құл. Senex: (латынша "қария") Римнің сәнсіз бір маңындағы өмір сүрген, қызға бой алдырған, келекелі римдік сенатор. Домина: (латынша "әже") Сенекстің әйелі. Тіпті күйеуі де жек көретін, қыңыр, қыңыр әйел. Маркус Ликус: Сенекстің сол жағындағы үйден жұмыс істейтін куртизандарды жеткізуші. (Аты Ликус, Плауттың "Поэнул" романындағы сукметанның есімімен берілген.) Майлз Глориус: (лат. "мақтаншақ сарбаз", Рим комедияларындағы мақтаншақ сарбаздың үлгісі) Рим армиясының капитаны, оған Маркус Ликус Филияны уәде етті. Эроний: (латынша "айнала жүру") Сенекстің оң жақтағы үйдегі көршісі. Ол соңғы 20 жыл бойы екі баласын іздеп жүр, оларды бала кезінен-ақ қарақшылар ұрлап кеткен. Гимназия: (грекше "Атлетикалық", жалаңаш деген мағынаны білдіреді) Псевдолус ғашық болған Ликустың үйінен шыққан сарай қызы. Тинтинабула: (латынша "Жоқ) Ликустың үйіндегі соқпақ киген, шыңғырлаған қоңырау. Vibrata: (лат. "Директі") Ликустың үйіндегі жабайы, жан-жақты куртизан. Geminae: (лат. "Егіздер") Ликустың үйіндегі егіз кортизандар. Панацея: (грекше "Барлығын емдейді") Ликустың үйіндегі сарай қызы. Протеандар: Көп рөлді атқаратын хоршылар (құлдар, азаматтар, сарбаздар және евнуктер). Олар "Коммедия бүгін кешке" Псевдолуспен бірге. Бродвейде бұл рөлдерді үш адам ойнады.

Pseudolus: A Roman slave, owned by Hero, who seeks to win freedom by helping Hero win the heart of Philia. The slave name Pseudolus means "Faker". While originally written as a male role, it has been performed by female actors as well. Hero: Young son of Senex who falls in love with the virgin, Philia. Philia: (Greek for "love") A virgin in the house of Marcus Lycus, and Hero's love interest. Her name is also a homophone of the Latin word "Filia", which means daughter. This foreshadows her status as the daughter of Erronius. Hysterium: (Latin for "Hysterical", or "Anxious", the suffix " um" makes the name neuter, and the character's gender is often mistaken throughout the piece) The chief slave in the house of Senex. Senex: (Latin for "old man") A henpecked, sardonic Roman senator living in a less fashionable suburb of Rome. Domina: (Latin for "mistress") The wife of Senex. A manipulative, shrewish woman who is loathed by even her husband. Marcus Lycus: A purveyor of courtesans, who operates from the house to the left of Senex. (Name based on Lycus, the pimp in Plautus's Poenulus.) Miles Gloriosus: (Latin for "boastful soldier", the archetype of the braggart soldier in Roman comedies) A captain in the Roman army to whom Marcus Lycus has promised Philia. Erronius: (Latin for "wandering") Senex's elderly neighbor in the house to the right. He has spent the past twenty years searching for his two children, kidnapped in infancy by pirates. Gymnasia: (Greek for "Athletic", with the connotation of nakedness) A courtesan from the house of Lycus with whom Pseudolus falls in love. Tintinabula: (Latin for "Bells") A jingling, bell wearing courtesan in the house of Lycus. Vibrata: (Latin for "Vibrant") A wild, vibrant courtesan in the house of Lycus. Geminae: (Latin for "Twins") Twin courtesans in the house of Lycus. Panacea: (Greek for "Cure All") A courtesan in the house of Lycus. Proteans: Choristers who play multiple roles (slaves, citizens, soldiers, and eunuchs). They accompany Pseudolus in "Comedy Tonight". On Broadway, three people played all of these roles.

Актерлік құрам

РольБродвейдің түпнұсқасыБродвейдің түпнұсқасыЛондон1966 фильм1972 Бродвей қайта жаңғыруы1996 Бродвей қайта жаңғыруы2004 Лондон қайта жаңғыруыПрелог/Псевдолус Zero Mostel Фрэнки Ховерд Zero Mostel Фил Сильверс Натан Лейн Десмонд БарритБриан Дэвис Джон Рай Майкл Кроуфорд Джон Хансен Джим Стэнек Винс ЛиФилия Преши Маркер Айла Блэр Аннет Андре Памела Холл Джессика Боверс Каролина ШенГистериум Джек Гилфорд Кеннет Джек Гилфорд Ларри Блайден Марк Линн Бейкер Хамиш МакколлСенекс Дэвид Бернс Эдди Грей Майкл Хордрен Льюис Паркер Дж. Стадлен Сэм КеллиДомана Рут Кобарт Грей Линда Патрисия Джессел Лизабетт Претч Мэри Теста Айла Блэр Маркус Джон Каррад Ли Джон Пертвей Фил Сильверс Карл Уолллер Уоллстон Эрни Дэвид Шнейл Майлз Мильерс Глориус Рональд Гройс Хол Карл Леон Грин Грин Грин Кризи Линдгейт Гройс Филипп Робертс Кварт Кварт Рэйдтон Рэймонд Эронтон Дуэйнтон

1996 жылы Бродвей қайта жаңғыру

Жыл Наградалар Санаты Номинация Нәтижесі1996 Тони сыйлығыМузыкалық сахнадағы ең үздік актердің ең үздік қойылымыМузыкалық сахнадағы ең үздік актердің ең үздік қойылымыЛьюис Ж.