Кіріспе
Соғыс қылмысы – уәде бұзу. Соғыс кезінде опасыздық – бір тараптың жақсы ниетпен әрекет етуге (мысалы, бейбітшілік туын көтеру арқылы) уәде беруі, бірақ осы уәдені бұзу ниетімен, алдаудың бір түрі. Опасыздық соғыс заңдарын бұзу болып табылады, демек ол соғыс қылмысы, себебі ол барлық тараптардың – жауынгерлердің және азаматтық бейбіт тұрғындардың мүддесі үшін құрылған қорғау мен өзара шектеулерді жояды.
In the context of war, perfidy is a form of deception in which one side promises to act in good faith (such as by raising a flag of truce) with the intention of breaking that promise once the unsuspecting enemy is exposed (such as by coming out of cover to take the "surrendering" prisoners into custody). Perfidy constitutes a breach of the laws of war and so is a war crime, as it degrades the protections and mutual restraints developed in the interest of all parties, combatants and civilians.
Тарих
Қастандықты мақұлдау I хаттамаға қастандықты тыйым салу енгізілгенге дейін соғыс дәстүрлі заңдарының бір бөлігі болды. Мысалы, 1907 жылғы IV Гаага конвенциясының «Құрлықтағы соғыс заңдары мен әдет-ғұрыптары» 23-бабында: Ирландия Тәуелсіздік соғысының бір бөлігі болған Килмайкл шайқасы (1921) – опасыздық актісінің әйгілі мысалы. Ирландия Республикалық Армиясының 36 мүшесі 18 көмекші дивизия офицерлерін тасымалдаған жүк көлігіне шабуыл жасады. ИРА басшысы Том Барри өзінің «Ирландиядағы партизандық күндері» атты естеліктерінде, кейбір көмекшілердің «Біз берілеміз, біз берілеміз!» деп айқайлағанын мәлімдеді. ИРА сарбаздары орнынан тұрғанда, оларға басқа көмекшілер оқ атты. Бұл Барриді оларға сенбеуге мәжбүр етті, өйткені шайқастың соңында олар берілуге тырысты: барлығы 18-і атып өлтірілді. Біреуі қашып кетті, бірақ кейін тұтқындалып, өлтірілді; Фредерик Генри Форд ауыр жарақаттармен аман қалды және британдық әскерлер құтқарып алды. Алайда, кейбір тарихшылар Барри бүкіл бөлімді өлтіруді ақтау үшін жалған берілу туралы әңгімені ойлап тапқанын айтады. Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы театрларында Жапон императорлық қарулы күштерінің қорғаныс белгілерімен, мысалы, қызыл крестпен жасырынған, өлген және жараланған әскерлерін тұзаққа түсірген және одақтас әскерлерін тұзаққа салу үшін жалған берілу немесе жарақат алу туралы хабарлаған жағдайлар жиі тіркелді. 1942 жылы Гуадалканал науқанының басындағы «Геттдж патрулі» деп аталатын жағдай жалған опасыздықтың мысалы болды. Жапондық әскерлердің берілуіне қатысты болған жаңсақтық американдықтардың «ақ туды» көргендігінен және тұтқынға алынған, мас жапондық офицерден алынған қате ақпараттан туындады. Нәтижесінде, американдықтар беріледі деп болжаған жапондық сарбаздардан 20-дан астам американдық жауынгер қаза тапты. Бұл оқиға, сондай-ақ Тынық мұхиты соғысы кезіндегі жапондықтардың көптеген басқа да опасыз әрекеттері одақтастардың берілуге тырысқан жапондық сарбаздарды өлтіруге және басқа жау әскерлері сияқты әскер тұтқындарын алуға асықпауына әкелді. Дахаудағы сот процесінде жаудың формасын киіп, жауға атыс жасамай жақындау соғыс заңдарына сәйкес келе ме деген мәселе 1947 жылы «Грайф операциясының» жоспарлаушысы және қолбасшысы Отто Скорценидің сотында халықаралық гуманитарлық құқық бойынша қарастырылды. АҚШ әскери трибуналы оны АҚШ формасында әрекет етуге бұйрық бергені үшін кінәсіз деп тапты. Ол өзінің сарбаздарына неміс заңгерлерінің ескертуін жеткізді: егер олар АҚШ формасын киіп соғысса, олар соғыс заңдарын бұзады. Сот барысында осы ұстанымды растау үшін бірқатар аргументтер келтірілді және Германия мен АҚШ әскерилері бұл мәселеде келісімде болғандай көрінді. Өз шешімінде трибунал бұл істе соттан кінәлі немесе кінәсіз деп табудан басқа қорытынды жасау қажет емес екенін атап өтті, сондықтан барлық айыпталушылардың ақталуынан ешқандай сенімді қорытынды жасау мүмкін емес. Трибунал сонымен қатар жаудың формасын тыңшылық мақсатында пайдалану мен жауынгерлік әрекет арасындағы айырмашылықты атап өтті. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіргенінен бері ресейлік сарбаздар көптеген жағдайларда опасыздық жасады деп айыпталып отыр, соның ішінде Макиевкадағы берілу оқиғасы да бар.
The Kilmichael Ambush (1921), part of the Irish War of Independence, was the scene of a notorious act of alleged perfidy. 36 members of the Irish Republican Army ambushed a truck carrying 18 Auxiliary Division officers. IRA leader Tom Barry claimed in his memoirs, Guerrilla Days in Ireland, that some of the Auxiliaries shouted, "We surrender, we surrender;" when IRA men stood up from their positions, they were fired upon by other Auxiliaries. This led Barry to not believe the Auxiliaries when, later in the battle, they attempted to surrender: all 18 were shot and left for dead. One Auxiliary escaped but was later captured and killed; another, Frederick Henry Forde, survived with severe injuries and was rescued by British forces. However, some historians have claimed that Barry invented the story of the false surrender in order to justify the killing of the entire unit. During the Pacific Theatre of World War II, the Imperial Japanese Armed Forces were reported to often disguise their installations and transportation with protective signs such as the red cross, booby trap their dead and wounded and to fake surrenders or injuries to lure Allied troops into a trap then surprise attack them. One example of supposed perfidy was the "Goettge Patrol" during the early days of the Guadalcanal Campaign in 1942. Confusion regarding a possible surrender of Japanese troops came about due to a sighting of what the Americans believed to be a "white flag" along with faulty intelligence from a captured, drunken Japanese officer. This resulted in more than 20 US combat deaths from the Japanese soldiers the Americans assumed would surrender. It has been asserted that the incident, along with many other perfidious actions of the Japanese throughout the Pacific War led to an Allied tendency to shoot dead or wounded Japanese soldiers, those who were attempting to surrender and not to take POWs as readily as they might other enemy soldiers. At the Dachau Trials, the issue of whether the donning of enemy uniforms to approach the enemy without drawing fire was within the laws of war was established under international humanitarian law at the trial in 1947 of the planner and commander of Operation Greif, Otto Skorzeny. He was found not guilty by a US military tribunal of a crime by ordering his men into action in US uniforms. He had passed on to his men the warning of German legal experts that if they fought in US uniforms, they would be breaking the laws of war. During the trial, a number of arguments were advanced to substantiate this position and that the German and US militaries seem to be in agreement on it. In its judgement, the tribunal noted that the case did not require that the tribunal make findings other than those of guilty or not guilty and so no safe conclusion could be drawn from the acquittal of all accused. The tribunal also emphasized the difference between using enemy uniforms in espionage versus combat. Since the Russian invasion of Ukraine in 2022, Russian soldiers have been accused of perfidy on numerous occasions, including the Makiivka surrender incident.