Кіріспе

Британдық Шығыс Үндістан компаниясының шенеунігі (шамамен 1722–1764 жж.)

Уильям Уоттс ( – 4 тамыз 1764) – Шығыс Үндістан компаниясының британдық шенеунігі. Ол Бенгалияның соңғы тәуелсіз билеушісін құлатуға қатысты, бұл Бенгалияда Компания үкіметін нығайтуға және оның жеке байыуына тікелей себеп болды. Әйелі Бегум Джонсон арқылы ол атақты ұрпақтарға ие болды, соның ішінде Ұлыбританияның премьер-министрі де бар.

Ерте өмір және неке

Уоттс 1722 жыл шамасында Лондондағы Уильям Уоттстың, академия шебері (оқытушы) және оның бірінші әйелі Мэри Хиллстің ұлы болып дүниеге келді. 1749 жылдың 24 наурызында Калькуттада Уильям Крок есімді Франсис Алтхамға үйленді (10 сәуір [1725] 1728 – 3 ақпан 1812), ол жақсы байланыстары бар жесір әйел болған. Ол тарихқа Бегум Джонсон ретінде белгілі және өте ұзақ ғұмырының көп бөлігін Калькуттада өткізді, ол 1772 жылы Британдық Үндістанның де-факто астанасы болды. Бұл Уильям Уоттсты Форт-Сент-Дэвид және Калькутта губернаторларымен байланыстырды.

Мансап

Уоттс Шығыс Үндістан компаниясының Косимбазар фабрикасының (сауда бекеті) бастығы болды. Роберт Клайв Уоттсты Муршидабадтағы Навабтың сарайына компанияның өкілі етіп тағайындады. Клайв Уоттске Сирадж-уд-Дауланың билігін құлату және оның орнына өзіне ыңғайлы билеушіні орнату үшін құпия жоспар жасауды тапсырды. Осылайша Уоттс Муршидабад дурбарының наразы әмірлерімен (ақсүйектер, қолбасшылар) байланыс орнатты, оның ішінде Мир Джафар, Раи Дурлабх және Яр Лутуф Хан болды. Уоттс Сирадж-уд-Даулаға қарсы үлкен заговор жасауда маңызды рөл атқарды, бұл Пласси шайқасына әкеп соқты. 1757 жылдың 5 маусымында ол Мир Джафарға барды және одан адалдық серт берді. Өзінің қызметі үшін Уоттс Навабтың қазынасынан 114 000 фунт стерлинг алды және 1758 жылдың 22 маусымында Форт-Уильямның губернаторы болды, бұл орын бұрын шабуылға ұшырап, басып алынғанда фортты тастап кеткен Роджер Дрейкке тиесілі болған. Осы орында 1756 жылдың 20 маусымында Калькуттадағы "Қара тесік" трагедиясы орын алған. Төрт күннен кейін Уоттс Роберт Клайвтың пайдасына Англияға оралу үшін отставкаға кетті.

Кейінгі өмір және өлім

Англияға оралғаннан кейін ол Бракнеллдің оңтүстігінде орналасқан Саут Хилл Парк сарайын салды; қазіргі кезде бұл ғимарат өнер орталығы болып табылады. 1759 жылы оған Ипсуич үшін күресуге үкімет тарапынан қолдау көрсетілді, бірақ ол бәсекелестік сайлаудан бас тарды, себебі ол өзін "бұлдай шатасқан жағдайға дайын емеспін" дей отырып, "ешқандай қарсылық болмайтын" орынға төлеуге дайын екенін айтты. 1764 жылдың маусым айында ол Букингемширдегі Ханслоп паркін сатып алуға кірісіп, ақпан айында қайтыс болды. Сату оның ұлы Эдвард атынан аяқталды, ол осы жердің иесі атанды. Уоттс 1764 жылдың тамызында қайтыс болды және Ханслоп шіркеуіндегі Уоттс отбасының мазасына жерленді. Оның "Бенгал төңкерісі туралы естеліктері" сол жылы жарық көрді.

Отбасы

Оның үш баласы болған (бір баласы, Уильям, нәресте кезінде қайтыс болды). Бұл сондай-ақ Франсистің тірі қалған жалғыз балалары еді. Олардың бәрі де саясат пен империя құруда көзге түсетін ұрпақтарды қалдырды. Олардың қызы Амелия Джордж III-нің жақын кеңесшісі Чарльз Дженкинсонға, кейін Ливерпульдің бірінші графы болған ол кісіге үйленді. Джошуа Рейнольдстың салған ерте суреті оның портреті деп саналады. Ол Робертті дүниеге келтіргеннен кейін көп ұзамай, 19 жасында қайтыс болды, ал Роберт кейіннен Ұлыбританияның премьер-министрі болды. Олардың қызы София Джордж Пойнц Рикетсқа тұрмысқа шықты, ол 1793 жылы Тобаго губернаторы, ал келесі жылы Барбадос губернаторы болды және өліміне дейін, 1800 жылға дейін осы лауазымда қалды. Олардың ұлы Чарльз Милнер Рикетс (1776–1867) (Сэр Уильям Милнердің, 2-ші баронеттің есімімен аталғаны болжамдалады) өмірінің көп бөлігін Үндістанда құрметті әкімші болып өткізді, Майкл Прендергасттың (депутат) әпкесіне үйленді және зейнетке шыққаннан кейін өзі де депутат болды. Олардың ұлы Эдвард Ханслоп паркінде қалды. 1778 жылдың 26 наурызында ол Александр Винчтің қызы Флоренцияға үйленді, Александр Винч Мадрастың бұрынғы губернаторы болған және Лондонның Харли-стрит көшесіне зейнетке шыққан.