Кіріспе

Ирландиялық актер

Донал Макканн (7 мамыр 1943 – 17 шілде 1999) – ирландиялық сахна, кино және теледидар актері. Ол Брайан Фрильдің туындыларындағы рөлдерімен және Джон Хьюстонның соңғы фильмі "Өлілердегі" басты рөлімен ең көп танылды. 2020 жылы The Irish Times журналы оны Ирландияның ең ұлы киноактерлерінің тізімінде 45-ші орынға қойды.

Ерте өмір

Макканн Дублиндегі Теренурде дүниеге келген. Оның әкесі Джон Дж. Макканн, драматург және саясаткер, Дублиннің лорд-мэрі қызметін екі рет атқарған. Донал 1962 жылы Теренур колледжінде әкесінің "Маған роза төсегін бер" пьесасында ойнаған болса да, архитектураны қысқа мерзімге оқып, кейін "Evening Press" газетінде стажер-редактор болып жұмыс істеді, сонымен қатар "Abbey School of Actors" мектебінде актерлік сабақтарға қатысты. Ол 1960 жылдардың соңында "Abbey Players" труппасына қосылды.

Мансап

Оның ең маңызды ертедегі рөлдерінің қатарында В.Б. Йейтстің «Бейл-Страндта» (1966) Кухулинн және Сэмюэл Беккеттің «Годо күту» пьесасының маңызды қойылымында Эстрагон рөлінде Питер О’Тулмен бірге Владимир (1969) рөлін ойнауы болды. Оның мансабында ирланд әдебиетінің классикалық пьесалары көптеп кездеседі, олардың ішінде «Тарри Флинн», «Шоуран» және 1980-ші жылдардағы Гейт театрының Сиан О’Кейсидің «Джуно және Пэйкок» пьесасы бойынша қойылған аса жоғары бағаланған қойылымы (Макканн Джеральдин Планкеттпен бірге «Пэйкок» (капитан Бойл) рөлін ойнады, ал Джон Кавана – Джоксер Дейли рөлін сомдады) және О’Кейсидің «Шұғыла және жұлдыздар» пьесасы бар. Макканн драматург Брайан Фрильмен өте жемісті қарым-қатынас орнатты. Ол 1970 жылы «Филадельфия, мен келдім!» фильмінің бейімделуінде Гар О’Доннелл, қоғамдық тұлға рөлін ойнады, алайда көпшілік пікірдің қарамастығына қарамастан, ол сахнада жеке немесе қоғамдық Гар рөлін ешқашан ойнаған емес. 1980 жылы «Faith Healer» фильмінде Фрэнк Харди рөлін орындады (ол бұл рөлді 1994 жылы қайта сомдады), сондай-ақ «Translations» (1988) және «Wonderful Tennessee» (1993) фильмдері арқылы Фрильмен қарым-қатынасын жалғастырды. Фриль Макканнның жұмысы «актерлік шеберліктен асып, терең рухани сипатқа ие» екенін айтты. Мүмкін, Макканнның ең танымал рөлі Себастьян Барридің «Христиан әлемінің басқарушысы» пьесасындағы Томас Данн рөлі болды. Ол 1995 жылы осы рөлі үшін Лондон сыншыларының театрлық сыйлығын (драма театры) жеңіп алды. Бұл рөлді 1996 жылы Дублиндегі The Gate театрында қайта ойнады. 1997 жылы Бруклин музыка академиясында он екі апталық қойылымнан кейін, оның «сүбелі ұлылыққа» (The New York Observer) жеткен өнері «Newsweek» журналын оны «әлемдік деңгейдегі жұлдыз» деп жариялауға, ал The New York Times оны «таңғажайып ирланд актері, барлығының ең жақсысы деп есептелетін» деуге итерді. Лондон сахнасында Макканн Антони Шердің қасында «Қызым үшін дұға» (1978) пьесасында ойнады, ал 1971 жылы «Мисс Джули» пьесасында Хелен Мирреннің Джули рөліне қарсы Жан рөлін сомдады. Бұл қойылым BBC үшін түсірілді, ал Макканн көп ұзамай 1993 жылы BBC үшін түсірілген Ибсеннің «Хедда Габлер» пьесасында Фиона Шоумен бірге судья Брак рөлін ойнады. Макканн өзінің кинодағы мансабын 1966 жылы Диснейдің «Донегалдың күресуші ханзадасы» (кейін телесериалға айналды) фильмінде бастады. Оның маңызды рөлдерінің қатарында атау кейіпкерінің әкесі Шами «Cal» фильмінде және Таддеус О’Салливанның «Желтоқсанның күйеуі» (1990–1994) фильміндегі қақтығысқан ағайындылардың бірі болды. Ол Нил Джорданмен бірнеше рет жұмыс істеді («Ангел», «Керемет» және «Жоғары рухтар» фильмдерінде). Оның ең танымал кино рөлі – Анжелика Хьюстонмен бірге ойнаған және оның әкесі Джон Хьюстонның режиссерлік еткен «Өлілер» (1987) фильміндегі Габриэль Конрой рөлі. Соңғы жылдардағы маңызды рөлдері – Бернардо Бертолуччидің «Сұлулықты ұрлау» (1996) және Джон Туртурроның «Иллюмината» (1999, Макканн қайтыс болғаннан кейін жарық көрді) фильмдеріндегі рөлдері болды. Макканнның теледидардағы жұмысына Энтони Троллоптың «Паллизерлер» романының бейімделуіндегі Финес Финн рөлі, RTÉ-нің Prix Italia драмалық конкурсына ұсынылған «The Burke Enigma» (1979) фильміндегі Уилли Берк және RTÉ-нің «Strumpet City» (1980) фильміндегі Барни Мулхолл, сондай-ақ көптеген эпизодтық рөлдер кірді. Макканн Боб Квинннің «Poitín» (1979) ирланд тіліндегі фильмінде және Квинннің біршама эксперименталды «The Bishop's Story» (1995) фильмінде ойнады. Макканнның ауруға шалдыққандығын естігеннен кейін Том Коллинз Боб Квиннен Макканн туралы RTÉ үшін теледокументалды фильм түсіруді сұрады (1998 жылы), ол «Бұл дұрыс жасалуы керек» деп аталды (Макканнның өнер шеберлігі туралы айтқан сөзінен алынған). Фильм Макканн қайтыс болғанға бір апта бұрын RTÉ телеарнасында көрсетілді.

Жеке өмір

Жеке өмірінде Макканн тыныш және қарапайым адам болды, бірақ ол өмір бойы депрессиямен және алкоголизммен күресті. Оның ирландиялық театр және өнер салаларында, сондай-ақ өмірдің әртүрлі топтарында көптеген достары болды. Оның хоббилеріне сурет салу және ат жарысына деген құштарлығы кірді. Ол 56 жасында қарын безінің қатерлі ісігінен көз жұмды.