Кіріспе

Мысырлық солдат Сулейман Мұхаммед Абдул Хамид Хатер (арабша سليمان خاطر, сондай-ақ Сулейман, Сулейман, Сулейман, Сулиман және т.б. ; 1961 – 7 қаңтар 1986) – 1985 жылғы 5 қазанда Синай түбегінде Израиль туристеріне атыс салған, олардың жетісін, сондай-ақ мысырлық полиция қызметкерін өлтірген Рас Бурка қырғынын жасаған мысырлық сарбаз. Израиль оны қатаң жазалауды талап еткенімен, оның іс-әрекеттеріне Мысыр және бүкіл араб әлемінде кең қолдау болды. Хатер 1986 жылғы қаңтарда түрмеде асылып өлген күйде табылды, оның өлімінің себебі ресми түрде суицид деп белгіленді. Көптеген адамдар мысыр билігі оны өлтіріп, саяси қиын жағдайдан шығу үшін "өзін-өзі өлтіру" ретінде көрсеткен деп күдіктенді.

Ерте өмір

Сулейман Хатер 1961 жылы Мысырдың Әл-Шаркейя губерниясындағы Экаад ауылында (кейде Акиад деп те жазылады) дүниеге келген. Ол үш ұл мен екі қыздың ең кішісі болған. Бала кезінде Хатер 1970 жылдың 8 сәуірінде Бахр-эль-Бакар бастауыш мектебіне жасалған Израиль шабуылының куәсі болды. Ересек болған соң Хатер міндетті әскери қызметінің аясында Мысырдың Орталық қауіпсіздік күштеріне қатысты. Одан бөлек, ол қашықтықтан оқыту бағдарламасы арқылы Загазиг университетінде заң мамандығын оқуға түсті.

Рас-Бурка қырғыны

1985 жылы 5 қазанда Хатер деген полиция қызметкері Мысыр-Израиль шекарасынан шамамен 40 километр (25 миль) қашықтықта жеті ізраилдік туристі, оның ішінде төрт бала мен екі әйелді атып өлтірді. Хатер сондай-ақ екі кәмелетке толмаған баланы жарақаттады, олардың біреуі бес жаста болған. Оқ атысу кешкі уақытта демалыс орнының жанында болды.

Әскери соттар

Хатердің адвокаты сот отырысын азаматтық сотта өткізуді сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбады. Ол 1985 жылғы 28 желтоқсанда әскери сотта айыпты деп танылып, қатаң еңбекпен өмір бойына түрмеге кесілді. Ол жазасын өтеу үшін Каирдегі әскери түрмеге жіберілді. Хатер 1986 жылғы 7 қаңтарда, өмір бойына сотталған мерзімі басталғалы екі аптадан аспайтын уақытта, өз-өзіне қол жұмсады. Ол өзінің камерасында асылып қалған күйде табылды.

Мемлекеттік қолдау

Хатердің үкімін Мысырдың сол кездегі басты оппозициялық партиясы – Вафд партиясы тудырған халықтық қысым қарсы алды. Олардың "Әл Вафд" газеті өлген туристердің Египет шекарасын кесіп өтіп, Хатердің бекетіне шабуыл жасаған Израиль сарбаздары екені туралы жалған хабар таратып, дүрлік шығарды. Үкіметке лоялды газеттер оқиғаға үнсіздік сақтаса, оппозициялық газеттер Хатерді Синайдың батыры деп жырлап, мақтау мақалаларын жариялады. Оппозициялық баспасөз Хатердің іс-әрекеттерін ақтауға тырысып, түрлі түсіндірмелер келтірді: ізраилдік туристер құпия әскери объектілерді суретке түсіріп жатқан тыңшылар болған, олар египеттік туға түкіріп, жыртып тастаған, жартылай жалаңаш ізраилдік әйелдер дінге берілген Хатерді қынжырған, немесе туристер оған шабуыл жасаған деген сияқты. Хатердің соты ашылғанда Мысырдың түкпір-түкпірінде наразылық митингілері өтті, нәтижесінде 140-қа жуық адам қамауға алынды, олардың көпшілігі Хатердің заңгер мамандығын оқыған Загазиг университетінің студенттері еді. Каирдегі митингіге бірнеше мың адам қатысқандығы хабарланды. Мысырдың ең белгілі адвокаттары Хатерді қорғауға ынта білдірді. Кейін үкіметтік баспасөз бұл қырғынның шын мәнін алғаш рет жариялады, құрбандардың көп бөлігі әйелдер мен балалар екенін мәлімдеді. Египеттік БАҚ-та Хатерді дәріптеу науқаны басқа араб елдерінде де қолдау тапты, көптеген арабтар оны батыр және үлгі алуға лайық тұлға деп есептеді. Оны қолдап, жаппай демонстрациялар ұйымдастырылды, ал Кувейт Парламенті оны құрметпен еске алды. Сонымен қатар, Иранның аятолла Хомейни үкіметі "Синайдың батыры Сүлеймен Хатердің шейіт болуына арналған" пошта маркасын шығарды және Тегерандағы бір көшені оның есімімен атады.

Дау

Мысыр мен Израиль арасындағы бірнеше соғыстардан және жоғары қаза болғаннан кейін, Хатер Мысыр халқы тарапынан ұлттық батыр саналды. Олар "Әл Вафд" газетінде жарияланған, Хатерге шабуыл жасап, осы шабуылда қаза тапқан 12 израильдік әскер туралы жазбаға сенеді. Интернет дәуірінен бұрын халықаралық ақпарат құралдарына қол жеткізу шектеулі болғандықтан және Мұбарак диктатурасы тұсында, мысырлықтар Хатердің өзіне-өзі қол жұмсауы туралы қауесетке сенуді жалғастырды. Көптеген мысырлықтар оның өлімі жөніндегі үкіметтің ресми тұжырымына күмәнмен қарады.